Σε υψόμετρο 900 μέτρων, σκαρφαλωμένος στις δυτικές πλαγιές του Πάρνωνα, στο βορειοδυτικό άκρο της Λακωνίας, βρίσκεται, χτισμένος από τα μέσα του 18ου αιώνα ο οικισμός της Βαμβακούς. Η παλαιότερη μαρτυρία για το χωριό, με το όνομα "Βαμπακού", σημειώνεται σε χάρτη του γαλλικού επιτελείου, το 1852.
Η αρχική εκκλησία της κοινότητας, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, παραδόθηκε στις φλόγες το 1826, από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ. Όπως αναφέρεται σε σχετική επιγραφή, το 1834 επί επισκόπου Βρεσθένης Θεοδωρήτου Β' ξαναχτίζεται «εκ θεμελίων», από Λαγκαδιανούς οικοδόμους. Το 1856 έγινε εφικτή η εκ νέου εικονογράφησή του, όμως η ιδιαίτερα κακή κατάσταση του ναού υπαγόρευσε την κατεδάφισή του το 1898.
Στις αρχές του 20ού αιώνα ξεκινούν οι εργασίες ανέγερσης του νέου τρισυπόστατου ενοριακού ναού, αφιερωμένου στην Κοίμηση της Θεοτόκου, στον πολιούχο άγιο Ιερομάρτυρα Χαραλάμπη και στον άγιο Παντελεήμονα τον Ιαματικό, με τη συνδρομή των απανταχού γης Βαμβακιτών και την προσωπική εθελοντική εργασία όλου του χωριού. Η παράδοση αναφέρει επίσης τη συμμετοχή στις εργασίες, που διήρκεσαν μία ολόκληρη δεκαετία, ακόμα και των μαθητών της Βαμβακούς. Ο ναός εγκαινιάσθηκε την Κυριακή 21 Ιουλίου 1913.
Κατά τη δεκαετία του 1990, ο ναός ανακαινίσθηκε, στεγανώθηκε και ιστορήθηκε εκ νέου, ενώ το σύνολο των φορητών εικόνων που φυλάσσονται σε αυτόν συντηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν. Πρόκειται για μία συλλογή 63 έργων σε ξύλο αλλά και σε ύφασμα, που χρονολογούνται στον 18ο και στον 19ο αιώνα. Είναι σε λίγες μόνο περιπτώσεις ενυπόγραφες, συχνά όμως φέρουν ονόματα αφιερωτών. Από τη συλλογή αυτή ιδιαίτερο σύνολο αποτελούν οι εικόνες του τέμπλου του παλαιού ναού.
Μεγάλο μέρος της σημαντικής αυτής μεταβυζαντινής συλλογής, περί τις 40 εικόνες, μπορεί ο επισκέπτης να δει από σήμερα στην Κουμαντάρειο Πινακοθήκη Σπάρτης, η οποία αποτελεί παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου θα εκτίθενται μέχρι τις 16 Νοεμβρίου.
