"Δεν υπάρχουν ευτυχισμένοι νεκροί / μήτε ασφοδίλια μήτε αναπαμένα κόκαλα / ένα σαφάρι ψυχών είναι ο χρόνος"... Αυτού του χρόνου θήραμα στάθηκε ο ποιητής Βύρων Λεοντάρης, που έφυγε από τη ζωή χθες το πρωί, σε ηλικία 84 ετών, από ανακοπή καρδιάς.
Μια από τις σημαντικότερες φωνές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, συνοδοιπόρος του Αναγνωστάκη και του όψιμου Λειβαδίτη, ο Βύρων Λεοντάρης γεννήθηκε στη Νιγρίτα Σερρών το 1932. Μέχρι το 1939, οπότε και η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, έζησε στη Β. Ελλάδα και στον τόπο απ' όπου ήλκε την καταγωγή του, τη Σάμο. Σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο Αθηνών (1952-56) και εργάστηκε ως δικηγόρος, νομικός σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έκανε και την πρώτη του εμφάνιση στα γράμματα, με την ποιητική συλλογή Γενική αίσθηση (1954). Θα ακολουθήσουν οι συλλογές: Ορθοστασία (1957), Ομίχλη του μεσημεριού (1959), Ανασύνδεση (1962), Κρύπτη (1968), Ψυχοστασία (1972), Μόνον διά της λύπης... (Έρασμος, 1976, 2η έκδοση 2006), η συγκεντρωτική έκδοση Ψυχοστασία. Ποιήματα 1949-1976 (Ύψιλον, 1983, 2η έκδοση 2006), και οι Εκ περάτων (Ύψιλον, 1986), Εν γη αλμυρά (Έρασμος, 1996), για την οποία τιμήθηκε το 1997 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης, Έως... (Νεφέλη, 2003).
Ταυτόχρονα, ο Βύρων Λεοντάρης υπήρξε δεινός δοκιμιογράφος και κριτικός. Ο ίδιος υπήρξε ο εισηγητής του όρου "ποίηση της ήττας" (σε άρθρο του, το 1963, στην Επιθεώρηση Τέχνης, που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από το κομματικό ιερατείο), που καθιερώθηκε στη γραμματολογία μας. Τα σημαντικότερα δοκίμιά του βρίσκονται συγκεντρωμένα στις συλλογές Η ποίηση της ήττας (1983), Καβάφης ο έγκλειστος (1983), Δοκίμια για την ποίηση (1985), Γραφή και βιβλίο (1990), Κείμενα για την ποίηση (2006).
Τόσο μέσα από τους δρόμους της ποιητικής πράξης όσο και μέσα από τον κριτικό στοχασμό, ο Βύρων Λεοντάρης γρήγορα συναντήθηκε με τις διαδρομές της Αριστεράς, αντιπολιτευόμενης, αντιδογματικής και ανανεωτικής. Μια διαδρομή που καταγράφηκε και στις συνεργασίες του με περιοδικά όπως η Κριτική, του Μανόλη Αναγνωστάκη, η Επιθεώρηση Τέχνης, οι Μαρτυρίες και, στη συνέχεια, το περιοδικό Σημειώσεις, μέλος της συντακτικής επιτροπής του οποίου υπήρξε από το 1973 μέχρι τον θάνατό του. Ταυτόχρονα συνεργάστηκε με τα περιοδικά Εφημερίδα των Ποιητών, Τομές, Μανδραγόρας κ.ά.
Ο Βύρων Λεοντάρης υπήρξε αδελφός του κριτικού Μανόλη Λαμπρίδη (1920-2002), του ποιητή Ανδρέα Λεοντάρη και σύζυγος της ποιήτριας Ζέφης Δαράκη. Γιος του είναι ο σκηνοθέτης Γιάννης Λεοντάρης.
Τον Βύρωνα Λεοντάρη θα αποχαιρετίσουν οι φίλοι του αύριο, Παρασκευή, στο νεκροταφείο Καισαριανής, όπου θα γίνει η πολιτική του κηδεία, στις 12.00 μ.
