Ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς καλλιτέχνες, ο Michelangelo Pistoletto, ένας "ζωντανός θρύλος" της σύγχρονης τέχνης, καθώς θεωρείται πατέρας του κινήματος της Arte Povera, βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Αθήνα, προκειμένου να παραστεί στην παρουσίαση του προγράμματος των φετινών "Αισχυλείων", όπου θα παρουσιάσει έργα του για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Καλλιτέχνης με έντονα πολιτικό λόγο, ο Pistoletto στηρίζει το έργο του με ένα ολοκληρωμένο οικολογικό όραμα, όπου κυρίαρχη θέση έχουν οι έννοιες της βιωσιμότητας, της ανάκτησης και της επανάχρησης.
Σε αυτήν την αντίληψη άλλωστε στηρίζεται το ένα από τα δύο μνημειακά έργα που θα παρουσιάσει στην Ελευσίνα, ο Τρίτος Παράδεισος. Πρόκειται για μια κατασκευή που βασίζεται στο μαθηματικό σύμβολο του απείρου, το οποίο επανασχεδιάζει με την προσθήκη ενός τρίτου δακτυλίου στο κέντρο του, που είναι το σύμβολο του πεπερασμένου. "Αυτό είναι το στοιχείο του παραδείσου" λέει ο Pistoletto. "Η λέξη παράδεισος σημαίνει τον προστατευμένο κήπο. Αυτός ο κήπος είναι το στοιχείο που εξισορροπεί τη φύση, από τη μια μεριά, και την τεχνική από την άλλη. Τα δύο αντίθετα πρέπει να εξισορροπηθούν μέσω αυτού του κεντρικού δακτυλίου...
Το φυσικό και το τεχνητό είναι παρόντα στην Ελευσίνα. Εκεί θα παρέμβουμε, θραύοντας και χαράσσοντας το τσιμέντο, που ζημιώνει τη φύση, ώστε να επιτρέψουμε να αναδυθεί το σύμβολο του Τρίτου Παραδείσου, ως ένας νέος μύθος".
Εκτός από τον Τρίτο Παράδεισο και έναν διπλό Λαβύρινθο, με δύο κέντρα, ένα τραπέζι αντικατοπτρισμού στο σχήμα της Μεσογείου και τον νεκρό κορμό ενός δένδρου, απ' όπου θα γεννηθεί ένα νέο κλωνάρι, ο καλλιτέχνης θα βρεθεί σε ανοιχτό διάλογο με την Ελληνίδα εικαστικό Μαίρη Ζυγούρη, η οποία, μέσα από την πομπή που θα διοργανώσει από τον Κεραμεικό μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας, συνομιλεί με το διάσημο έργο του Ιταλού Η Αφροδίτη των κουρελιών.
Πρόκειται για ένα έργο που δημιούργησε αγοράζοντας ένα άγαλμα της Αφροδίτης από ένα κατάστημα διακόσμησης κήπων, το οποίο, στη συνέχεια, έφερε αντιμέτωπο με έναν σωρό κουρέλια που χρησιμοποιούσε για να καθαρίζει. "Άρχισα να καταλαβαίνω ότι η Αφροδίτη, που έρχεται από το παρελθόν, είναι ένα ον που δεν χάνεται ποτέ: περνάει από τους ναούς στη διακόσμηση των κήπων. Κάποια στιγμή αναδύεται και ξαναδίνει ζωή στα κουρέλια", ενώ δεν παρέλειψε να πει πως "Η Αφροδίτη είναι πανευτυχής που γυρνά στο σπίτι της μέσω της πομπής που επιμελείται η Μαίρη".
Ρωτήσαμε τον M. Pistoletto ποια θέση έχει στο οικολογικό του όραμα η έννοια της ισότητας. Αφού διευκρίνισε πως ο ίδιος προτιμά να μιλά για "μοίρασμα", συνέχισε: "Βιώνουμε μια τεράστια ανισορροπία ανάμεσα στα έργα των ανθρώπων και στο ότι πρέπει να θυσιάζονται στον βωμό του χρήματος. Φτάσαμε σε μια εποχή που ο άνθρωπος δεν έχει καμία αξία, παρά μόνο το χρήμα, που μέσω της κερδοσκοπίας καταστρέφει ολόκληρη την ανθρωπότητα. Πρέπει να καταφέρουμε, έστω και μέσω μιας περιορισμένης ανταλλαγής, να ανακτήσουμε μια διαπροσωπική σχέση. Μια οικονομία, δηλαδή, που θα ανακαλύψει εκ νέου τις υγιείς αρχές της ανταλλαγής και του μοιράσματος. Το δικαίωμα στην κατανάλωση είναι βασικό, το ίδιο και το δικαίωμα στην παραγωγή. Σήμερα όμως βιώνουμε μια κοινωνία υπερκατανάλωσης και εξάντλησης όχι μονάχα του ανθρώπου αλλά και της γης, ένα χρηματοοικονομικό σύστημα πέρα για πέρα επιζήμιο".
Η έκθεση του M. Pistoletto, σε επιμέλεια Manuela Gandini, καθώς και εκείνη της Μ. Ζυγούρη, θα εγκαινιαστούν στις 30 Αυγούστου.
