Το τρίτομο έργο της Πηνελόπης Δέλτα "Ρωμιοπούλες" κυκλοφορεί για πρώτη φορά, 75 χρόνια μετά τη συγγραφή του, σε επιμέλεια Αλέκου Π. Ζάννα, από τις εκδόσεις Ερμής. Το έργο είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Δέλτα που αντλεί ερείσματα από την ιστορική πραγματικότητα και αποτελεί την αποκρυπτογράφηση μιας μυθιστορηματικής ζωής. Αποτελείται από 1.400 σελίδες και χωρίζεται σε τρία μέρη: "Ξύπνημα", "Λάβρα" και "Σούρουπο". Περικλείει τα ιστορικά γεγονότα που ξεκινούν με την πτώση του Χαρ. Τρικούπη και φτάνει έως και την πτώση του Ελ. Βενιζέλου.
Η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου Δέσποινα Κρινά - Δαπέργολα ταυτίζεται με την Π. Δέλτα, ενώ πολλά από τα πρόσωπα ή τα γεγονότα που περιγράφονται αντιστοιχούν στην πραγματικότητα, με αλλαγές που εντοπίζονται κυρίως ως προς τους τόπους δράσης. Η Αλεξάνδρεια, τόπος γέννησης της συγγραφέως, έχει αντικατασταθεί από την Αθήνα, ενώ η Φρανκφούρτη από τη Βομβάη.
Χθες, στον κήπο του σπιτιού της Πηνελόπης και του Στέφανου Δέλτα, στην Κηφισιά, ο Αλέκος Ζάννας, επιμελητής του βιβλίου, αναφέρθηκε στην ιδιαιτερότητα του βιβλίου, καθώς με τη διεισδυτική ματιά της συγγραφέως ανιχνεύουμε γεγονότα - σταθμούς της ζωής της, που ταυτόχρονα αποτελούν σταθμούς και της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η ερευνήτρια Ιωάννα Πετροπούλου εξήγησε ότι η αυτοβιογραφία αυτή αποτελεί μια εισαγωγή στον "κόσμο των μεγάλων", όπου με υλικό το "ιστορικό φρέσκο περιγράφεται η κοινωνική ζωή του τόπου εν εξελίξει". Η μυθιστορηματική αφήγηση λειτουργεί ως λογοτεχνικό πρόσχημα για να παρακολουθήσουμε το ταξίδι της ψυχής της ηρωίδας. Με πηγή της εξιστόρησης τον απαγορευμένο έρωτα, μεταποιεί το τραύμα σε τέχνη. Η συγγραφέας, με μόνο όπλο τη γραφίδα της, επιχειρεί μια ανατομία της ανθρώπινης ψυχής και προχωρά σε μια κοινωνική καταγγελία και ένα αμείλικτο κατηγορώ για την πατριαρχική κοινωνία της εποχής. "Αδράχνει το στιγμιαίο για να αποδώσει το διαρκές", εκφράζοντας μια εποχή που σβήνει, διχασμένη ανάμεσα στην παράδοση και τη νεοτερικότητα.
Ο αρχιτέκτονας Ανδρέας Ζάννας μίλησε για την ιστορία της νεοκλασικής οικίας της Πηνελόπης και του Στέφανου Δέλτα, που συμβαδίζει με το ρεύμα του εκλεκτικισμού, αρμονικά συνδεδεμένο με τα ρομαντικά πρότυπα της εποχής. Ένα λιτό κτήριο που μαρτυρά την ιστορία του τόπου, σε συνάρτηση με τη συγγραφική δημιουργία της Π. Δέλτα.
Είχαμε την τύχη να μας ξεναγήσει στους χώρους της κατοικίας ο Τάσος Σακελλαρόπουλος, υπεύθυνος των ιστορικών αρχείων του Μουσείου Μπενάκη. Η ιστορική μνήμη, ζωντανή στο γραφείο της συγγραφέως και στα ιστορικά αρχεία του Μουσείου Μπενάκη που φιλοξενούνται εκεί. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν σπάνια εκθέματα, όπως τα οθωμανικά "φιρμάνια" του 18ου αι. που αφορούν τις ανταλλαγές περιουσιών των Μικρασιατών προσφύγων, γραμμένα στην οθωμανική γλώσσα.
