Δύο είναι οι παραγωγές που ξεχωρίζουν για τον μήνα Ιούνιο και αφορούν παιδιά, εφήβους αλλά και όσους εκτιμούν το καλό θέατρο και τις μικτές παραστασιακές εκφωνήσεις. Και οι δύο παρουσιάζονται στο ελληνικό κοινό υπό την αιγίδα του Φεστιβάλ Αθηνών, που δείχνει ότι αφουγκράζεται τις νέες τάσεις στο παιδικό και εφηβικό θέατρο.
Η πρώτη παράσταση παρουσιάζεται στις 21 Ιουνίου, στους χώρους του Φεστιβάλ (Πειραιώς 260). Πρόκειται για την Πετρόσουπα του Στάθη Γυφτάκη, μια παραγωγή του Δημοτικού Ωδείου Καλαμάτας σε συνεργασία με το Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας και Ραϋμόνδου Ντάνκαν. Η Πετρόσουπα βασίζεται αφενός στον ομώνυμο κινέζικο λαϊκό μύθο, αφετέρου στη δυτική εκφορά του από τον Jon J. Muth. Ως μουσικό παραμύθι (διασκευή και σύνθεση: Στάθης Γυφτάκης) πρωτοπαρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2010 από τη Συμφωνική Ορχήστρα Νέων και τη Χορωδία του Δημοτικού Ωδείου Καλαμάτας. Τώρα η Πετρόσουπα παίρνει τη μορφή ενός θεάματος στο οποίο συμπράττουν όλες οι καλές τέχνες: το θέατρο, η μουσική, ο χορός, τα εικαστικά. Η ιστορία τριών μοναχών που αναζητούν μάταια φιλοξενία και ένα πιάτο φαΐ στο μικρό χωριό που ξαποσταίνουν είναι το κέντρο για να ξεδιπλωθεί ο μύθος και να αναδυθούν οι αξίες της αλληλεγγύης, της φιλίας, της αγάπης. Στη σκηνή, η ιστορία αποτελεί το έναυσμα για να παρουσιαστεί ένα καλλιτεχνικό καλειδοσκόπιο στο οποίο το διαχρονικό και πανανθρώπινο αίτημα για αγάπη και ευτυχία προσεγγίζεται ποικιλοτρόπως, γοητευτικά και κυρίως παιδευτικά, δίνοντας παράλληλα το ερέθισμα στους θεατές να εντάξουν την ανθρωπιστική δυναμική των τεχνών στη ζωή τους.
Μετά την Πετρόσουπα, τη σκυτάλη παίρνει η Καταστρούπολη (24-25, 27-30 Ιουνίου και 1 Ιουλίου) σε σκηνοθεσία Μανώλη Μαυροματάκη και μετάφραση Ξένιας Καλογεροπούλου. Η παράσταση αποτελεί ακόμα ένα ορόσημο για τη Μικρή Πόρτα, την ιστορική σκηνή για το παιδικό θέατρο, που η Ξένια Καλογεροπούλου έχει υπηρετήσει άοκνα εδώ και σαράντα και πλέον χρόνια. Έτσι, με αφορμή την Καταστρούπολη, η Μικρή Πόρτα ανοίγει ξανά, ύστερα από ένα χρόνο, για να υποδεχθεί όλους όσοι αγαπούν το θέατρο, το ουσιαστικό θέατρο.
Το έργο του Άγγλου συγγραφέα, εικαστικού και κινηματογραφιστή Philip Ridley, με τον τίτλο Brokenville στην πρωτότυπη εκδοχή του, μιλά για έναν κόσμο κατεστραμμένο, χωρίς μνήμη και επομένως χωρίς ταυτότητα. Ένα μικρό παιδί που δεν μιλάει, ζει στα χαλάσματα του σπιτιού του έχοντας συντροφιά ένα μουσικό κουτί και κάποιο μισοκαμένο βιβλίο παραμυθιών. Εκεί, στο ερειπωμένο σπίτι-καταφύγιο, το παιδί μαζί με μια μάγισσα γριά (στον ομώνυμο ρόλο η Ξένια Καλογεροπούλου) «σπρώχνουν προς την ενηλικίωση πέντε έφηβους, εικόνες ανήλικων ενηλίκων, που συναντιούνται συμπτωματικά. Άπληστους και υπερόπτες. Ανυποψίαστους και αμνήμονες», όπως επισημαίνει και ο σκηνοθέτης της παράστασης Μανώλης Μαυροματάκης. Η θεραπεία για την αμνημοσύνη είναι το θέατρο και η ενεργοποίηση της φαντασίας. Θέατρο και φαντασία λοιπόν θα οδηγήσουν την ετερόκλητη παρέα να φτιάξει από την αρχή ταυτότητα, σχέσεις, κοινωνία και εντέλει όλον τον κόσμο. Η παράσταση λειτουργεί ως μια σύγχρονη κι ελπιδοφόρα αλληγορία για το θέατρο, που από σύγχρονη μορφή τέχνης, συχνά απομακρυσμένης από τον λαό, μετουσιώνεται σε μέσο αντίστασης ενάντια στην αποδόμηση της κοινωνίας μας, σημασιοδοτώντας εκ νέου το βασικό, διαχρονικό του γνώρισμα, που είναι η δημιουργική συμμετοχή στα κοινά.
Αν λοιπόν το θέατρο είναι το ίαμα για την άρρωστη πραγματικότητα, αν οι τέχνες μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αποκτήσουν στέρεες ταυτότητες, τότε οι δυο φεστιβαλικές, νεανικές παραστάσεις ίσως είναι το έναυσμα για να δούμε τον κόσμο αλλιώς...
* Η Ε. Ράπτου είναι θεατρολόγος, υπ. διδάκτωρ Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ
