Η ιστορία του Θοδωρή Γεωργακόπουλου γεννήθηκε όταν «οδηγώντας στα βουνά, χωρίς κινητό, χωρίς χάρτη, άρχισα να λέω στις κόρες μου μια ιστορία για να ξεχαστούν και για να μην καταλάβουν ότι έχω χάσει τον δρόμο. Ήταν η ιστορία ενός πολύ μικρού χωριού, που δεν ήθελε να είναι μικρό… ήθελε να γίνει μια μεγάλη πόλη. Σαν τη Νέα Υόρκη». Αλλά δεν ήξερε πώς…
Κι έτσι αρχίζει να ρωτά - από τα γύρω χωριά μέχρι τη Νέα Υόρκη. Γιατί στα παραμύθια «τα χωριά και οι πόλεις έχουν φωνή και μιλάνε μεταξύ τους». Αξιοποιώντας το κλασικό αφηγηματικό εύρημα του ανθρωπομορφισμού, το χωριό μετατρέπεται σε χαρακτήρα που οικειοποιείται συμπεριφορές και συναισθήματα, γίνεται γέφυρα ανάμεσα στον πραγματικό και φανταστικό κόσμο. Η εμψύχωση μετατρέπει το περιβάλλον όχι σε απλό σκηνικό, αλλά σε ζωντανό οργανισμό και δημιουργεί τον καμβά για μια αλληγορική ιστορία πολλαπλών αναγνώσεων.
Σε ένα πρώτο επίπεδο ανάγνωσης, πίσω από την επιθυμία του μικρού χωριού να γίνει μεγάλο θα μπορούσε κάποιος να αναγνωρίσει την επιθυμία των παιδιών να μεγαλώσουν γρήγορα, να ξεφύγουν από αυτό που είναι και να γίνουν κάτι που φαντάζονται ως ιδανικό. Αλλά και των μεγάλων που -συχνά ανατρέχοντας στο παρελθόν- εκφράζουν την παρόρμηση να μπορούσαν να ξαναγίνουν μικροί, σαν τη Νέα Υόρκη δηλαδή, που θέλει να γίνει Πάπιγκο.
Ταυτόχρονα, το βιβλίο λειτουργεί και ως σχόλιο γύρω από την αποδοχή του εαυτού αλλά και την ικανότητα των άλλων να κατανοούν την ανάγκη να γίνεις κάτι διαφορετικό από το προσδοκώμενο. «Γιατί θέλεις να αλλάξεις; Μια χαρά δεν είσαι; Όλοι έτσι σε ξέρουμε, και σε αγαπάμε γι’ αυτό που είσαι. Να μην αλλάξεις καθόλου, μα καθόλου!» θα του πουν τα γύρω χωριά-αδέλφια του κι εκείνο θα αισθανθεί πως δεν το καταλαβαίνουν. Μερικές φορές η απόφαση για αλλαγή απαιτεί μεγάλα ψυχικά αποθέματα και γενναιότητα. Η μετάβαση από κάτι -οικείο και ασφαλές έως τώρα- σε κάτι άλλο που μπορεί να φαντάζει εντυπωσιακό, αλλά είναι άγνωστο, γεννά φόβο και συχνά αναστέλλει την αλλαγή ή την εξέλιξη.
Από μια άλλη οπτική, μπορεί κάποιος -πίσω από την ιστορία του Πάπιγκου- να διακρίνει την ανθρώπινη τάση να εντυπωσιαζόμαστε από τα μεγάλα, τα φανταχτερά. Η ποσότητα εξοβελίζει την ποιότητα, το μέγεθος ανάγεται σε αξία, το φαίνεσθαι κυριαρχεί στο είναι. Ειδικά σήμερα που η παιδική ηλικία «βιάζεται» ποικιλότροπα, που έντεχνα τα παιδιά ωθούνται σε μια επιτάχυνση του να ζήσουν καταστάσεις που δεν συνάδουν με την παιδικότητα (από την πρόσβαση σε κινητά και ηλεκτρονικές εφαρμογές μέχρι τη διοργάνωση θεματικών πάρτυ spa ομορφιάς, όπου προσφέρεται… «χαλάρωση με παιδική σαμπάνια»!).
Στις πολλαπλές αναγνώσεις της αλληγορικής αυτής ιστορίας θα μπορούσαμε να σταθούμε και στο γεγονός ότι το κείμενο του Γεωργακόπουλου προσφέρεται για να ασχοληθεί κάποιος με την έννοια του τόπου. Το πώς ο τόπος γίνεται μέρος της ταυτότητας και πώς η ταυτότητα γίνεται μέρος του τόπου. Το πώς ο τόπος διαμορφώνει αυτό που είμαστε, αυτό που θα γίνουμε ή το πώς βλέπουμε τα πράγματα.
Προσεγγίζοντας την ιστορία και με μια «οικολογική» ματιά, μπορεί να διακρίνουμε και ένα σχόλιο σχετικά με την αντίθεση ανάμεσα στη φύση και στο αστικό περιβάλλον. Ειδικά σήμερα που η οικολογική φιλοσοφία προκρίνει το μέτρο και τον σεβασμό στην κλίμακα του φυσικού τοπίου. Ωστόσο, και αυτό προσμετράται στα θετικά του βιβλίου, ο συγγραφέας αποφεύγει τον ουτοπικό ρομαντισμό στην απόδοση της ζωής στο χωριό ή τον σκληρό ρεαλισμό στη ζωή της πόλης.
Η εικονογράφηση της Πορτογαλίδας Mariana Rio είναι καθηλωτική, και με αυτό το βιβλίο βρέθηκε στις φιναλίστ της έκθεσης Illustrators Exhibition στο πλαίσιο της διεθνούς Bologna Children’s Book Fair 2026. Οι εικόνες της συνιστούν αυτόνομο εικαστικό έργο. Απεικονίζει οπτικά το «Σε καταλαβαίνω! Κι εγώ θέλω να γίνω κάτι άλλο από αυτό που είμαι».
Ξεφεύγοντας τελείως από την παγίδα της φολκλορικής αποτύπωσης του τοπίου, ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με έναν καταιγισμό γεωμετρικών μοτίβων στα σπίτια, στα δέντρα, στα βουνά. Άλλοτε πυκνά τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο και άλλοτε πιο αραιά λειτουργούν ως συναισθηματικός οδηγός για τον αναγνώστη. Η πνιγηρή ατμόσφαιρα της πόλης από την πυκνή δόμηση απέναντι στα «κενά» του χωριού, που σου επιτρέπουν να πάρεις μια ανάσα. Χρώματα περιορισμένα σε γήινους τόνους -κόκκινο, καφέ, μαύρο, μπεζ και ελάχιστο κίτρινο, σε λευκό φόντο, κοινά και για τους δύο τόπους- λειτουργούν συνυποδηλωτικά μεταφέροντας το μήνυμα ότι η αλλαγή, η επιθυμία να γίνεις κάτι άλλο, η μετακίνηση αλλά και η επιστροφή είναι μέρος της ζωής.
INFO
«Το Μικρό Πάπιγκο»
Συγγραφέας: Θοδωρής Γεωργακόπουλος
Εικονογράφηση: Mariana Rio
Εκδόσεις Καστανιώτη
Ηλικία: από 4+ ετών
Τιμή: 16,00 ευρώ
