Διεθνή κατακραυγή, πολιτική σύγκρουση και σοβαρά ερωτήματα προκάλεσαν οι καταγγελίες των διασωθέντων του πολύνεκρου ναυάγιου, ανοιχτά του Φαρμακονησίου, που έμελλε να γίνει άλλος ένας υδάτινος τάφος για 9 βρέφη και παιδιά και 3 γυναίκες την περασμένη Δευτέρα, με το λιμενικό να περισυλλέγει άλλους 16 ανθρώπους. Όλοι τους πρόσφυγες από Συρία και Αφγανιστάν.
Μόλις την Παρασκευή διατάχθηκε από τον υπουργό η διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής εξέτασης για τις συνθήκες και τα αίτια της τραγωδίας από την εισαγγελία του ναυτοδικείου Πειραιά, έπειτα από διεθνείς αντιδράσεις και συγκλονιστικές μαρτυρίες.
Από την Τρίτη η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ καλούσε τις Αρχές να προχωρήσουν σε ανεξάρτητη έρευνα για τις συνθήκες του ναυαγίου επικαλούμενη μαρτυρίες των διασωθέντων που υποστήριζαν πως το σκάφος του λιμενικού που ρυμουλκούσε τη βάρκα τους κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα, εν μέσω θαλασσοταραχής, προς τις τουρκικές ακτές, "φωτογραφίζοντας" πρακτική παράνομης επαναπροώθησης και αποτροπής. Πρακτικές για τις οποίες επαιρόταν ο Αντ. Σαμαράς στη Βουλή στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό.
Για κυνικό έγκλημα έκανε λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ ζητώντας με τη σειρά του τη διενέργεια έρευνας και τονίζοντας πως "για την τραγωδία στο Φαρμακονήσι ευθύνονται οι παράνομες πρακτικές αποτροπής εισόδου προσφύγων στα ελληνικά χωρικά ύδατα, για την εφαρμογή των οποίων ο ίδιος ο πρωθυπουργός επαιρόταν πρόσφατα στη Βουλή", ενώ ζητάει την άμεση ανάκληση των εντολών αποτροπής και ρυμούλκησης των πλοίων που μεταφέρουν μετανάστες.
"Πώς μπορεί ένας τέτοιος υπουργός να παραμένει στη θέση του; Μήπως η παραμονή του δίνει το σήμα στις λιμενικές αρχές να δράσουν με παρόμοιο τρόπο σε ανάλογες περιπτώσεις; Πέρασε έστω και προς στιγμήν από το μυαλό του υπουργού η παραίτηση; Το βέβαιο είναι πως ο κ. Βαρβιτσιώτης είναι πλέον έκπτωτος στη συνείδηση της κοινωνίας» τόνισε ο εκπρόσωπος τύπου Π. Σκουρλέτης, μιλώντας στον "ΣΚΑΙ".
Διεθνής κατακραυγή για τις επαναπροωθήσεις
Κυβέρνηση και υπουργείο Ναυτιλίας βρέθηκαν διεθνώς εκτεθειμένοι αφού ΟΗΕ, Διεθνής Αμνηστία και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έκαναν λόγο για μαζικές επαναπροωθήσεις και ζήτησαν επίμονα τη διεξαγωγή ενδελεχούς έρευνας τόσο για τις συνθήκες και τα αίτια της τραγωδίας στο Φαρμακονήσι, όσο και για αντίστοιχα περιστατικά που έχουν καταγγελθεί στο παρελθόν.
Ανεξάρτητη έρευνα ζήτησε η Ευρωπαία επίτροπος για τις εσωτερικές υποθέσεις Σεσίλια Μάλμστρομ. "Η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει πρόοδο, αλλά είναι πολλά που πρέπει να γίνουν" πρόσθεσε.
Να βάλει τέλος στην πρακτική των μαζικών απελάσεων κάλεσε την Ελλάδα ο επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Νιλς Μούιζνιεκς ο οποίος δήλωσε σοκαρισμένος για μια υπόθεση που "φαίνεται να αποτελεί μια αποτυχημένη μαζική απέλαση".
Ο Ν. Μούιζνιεκς είχε απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση προς τους Μ. Βαρβιτσιώτη και Ν. Δένδια για περιπτώσεις "σιωπηλών" παράνομων επαναπροωθήσεων στην Τουρκία μεταναστών και προσφύγων. Μάλιστα, όπως προκύπτει από την αλληλογραφία που αποκάλυψε ο επίτροπος, ο Μ. Βαρβιτσιώτης σημείωνε πως το Λιμενικό Σώμα έχει διατάξει ΕΔΕ για τρεις περιπτώσεις, αποδεχόμενος εμμέσως τις καταγγελίες. Λίγες μέρες μετά, μιλώντας στον ρ/σ "Στο Κόκκινο", υπογράμμισε πως καμία καταγγελία δεν έχει επαληθευτεί, με την Ύπατη Αρμοστεία να τονίζει πως καμία από τις καταγγελίες που έχουν σταλεί δεν έχει απαντηθεί.
Δεν πείθεται από τον συγκυβερνώντα Βαρβιτσιώτη ούτε το ΠΑΣΟΚ
Ανάμεσα στους "άλλους" που θέλουν να "δημιουργήσουν πολιτικό θέμα", κατά Βαρβιτσιώτη, συγκαταλέγεται και το συγκυβερνών ΠΑΣΟΚ. Ο Ευ. Βενιζέλος, "αδειάζοντας" τον κυβερνητικό του εταίρο, απαίτησε "να υπάρξει μια έρευνα αξιόπιστη, η οποία να έχει το κύρος το δικαστικό ή μιας ανεξάρτητης Αρχής". Παράλληλα ζήτησε οι ισχυρισμοί του λιμενικού και του υπουργείου "να τεκμηριωθούν και να υποστηριχθούν διεθνώς μέσω μιας πλήρους έρευνας και μιας αναλυτικής τεκμηρίωσης, η οποία να γίνει πέραν των ορίων του Λιμενικού Σώματος".
Κλειστές οι "πόρτες" ακόμα και αν δικαιούνται άσυλο
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ την Πέμπτη ο υπουργός Ναυτιλίας ομολογούσε κυνικά: "Δεν νομίζω ότι κανένας σήμερα θέλει να ανοίξουμε τις πύλες και να πούμε ότι όποιος μετανάστης θέλει μπαίνει στη χώρα και απολαμβάνει όλων των συνθηκών του ασύλου, ανεξαρτήτως αν το δικαιούται ή όχι", τονίζοντας πως "τα σύνορά μας δεν είναι ξέφραγο αμπέλι". Μάλιστα, κατηγόρησε τον Ν. Μούιζνιεκς για επιχείρηση, μαζί με άλλους, "πολιτικής αποσταθεροποίησης", ενώ μια μέρα μετά δήλωνε στον "Real Fm" πως "δεν έγινε καμία βίαιη επιχείρηση επαναπροώθησης. Έγινε μια ατυχής επιχείρηση. Είμαστε όλοι συγκλονισμένοι από μία ατυχή διάσωση".
Επιχειρώντας να καταρρίψει τον ισχυρισμό περί επαναπροώθησης προς την Τουρκία, οι ηγεσίες του υπουργείου και του λιμενικού υποστήριξαν πως το στίγμα βύθισης του σκάφους είναι δυτικότερα από το στίγμα εντοπισμού, με κατεύθυνση δηλαδή προς το Φαρμακονήσι. "Άκριτες, βιαστικές και γενικευμένες κατηγορίες κατά του Λιμενικού (...) αποσκοπούν μόνο στη δημιουργία εντυπώσεων, τη μείωση του κύρους και αξιοπιστίας του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. και την υπονόμευση του ηθικού του προσωπικού του" τονίζουν σε ανακοίνωση ενώ υπογραμμίζουν τη διάσωση 3.186 μεταναστών το διάστημα 2011-2013.
Την Παρασκευή μάλιστα "διέρρευσαν" οι καταθέσεις των διασωθέντων στο Λιμενικό που εμφανίζονταν να συνάδουν με την εκδοχή του Λιμενικού. Ο δε πρόεδρος της Ένωσης Λιμενικών Δ. Σαϊτάκης ζητούσε να ερευνηθεί ο ρόλος όσων "πλαισίωσαν" τους "παράνομους μετανάστες".
Ανησυχητικές συνδέσεις Δένδια
Σε άκρως ανησυχητικές συνδέσεις μεταξύ μετανάστευσης και τρομοκρατίας προχώρησε ο Ν. Δένδιας στο άτυπο Συμβούλιο Δικαιοσύνης των υπουργών της Ε.Ε., ταυτίζοντας εμμέσως την εγκληματικότητα με την παράνομη μετανάστευση: "Είναι, νομίζω, προφανές ότι δεν υπάρχει συστημικός δεσμός ανάμεσα στην τρομοκρατία και την παράνομη μετανάστευση, όμως είναι επίσης προφανές ότι η τρομοκρατία μπορεί να εκμεταλλευτεί το φαινόμενο της παράνομης μετανάστευσης προς όφελός της. Σε κάθε περίπτωση όμως η τρομοκρατία συνδέεται με διάφορες μορφές οργανωμένης εγκληματικότητας".
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ