Επί ποδός πολέμου βρίσκονται οι 840 εργαζόμενοι της ΕΑΣ, οι οποίοι, εάν συνυπολογιστούν με τους 350 της ΕΛΒΟ και τους 950 της ΕΑΒ, υπερκαλύπτουν τον μνημονιακό στόχο των 2.000 απολύσεων. Εργαζόμενοι που κυνικά αντιμετωπίζονται από την κυβέρνηση ως «παράπλευρες απώλειες» της νεοφιλελεύθερης πολιτικής βρίσκονται ένα βήμα πριν το θυσιαστήριο και η χώρα μπροστά στο ενδεχόμενο να βρεθεί αφοπλισμένη σε έναν κομβικό και στρατηγικό πυλώνα της εθνικής παραγωγής. Το κυβερνητικό επιτελείο για λόγους επικοινωνιακής τακτικής επιχειρεί με άσφαιρα πυρά να στήσει έναν πόλεμο εντυπωσιασμού με την τρόικα με απώτερο σκοπό να αποκρύψει τις εγκληματικές ευθύνες των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. για την απαξίωση της αμυντικής βιομηχανίας και να προχωρήσει στο ξεπούλημα των επιχειρήσεων. Πίσω από τα «περίεργα» email και την δήθεν πρωθυπουργική πυγμή βρίσκεται το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου από αυτούς που τα προηγούμενα χρόνια επιβάρυναν τις επιχειρήσεις με ποινικές ρήτρες, όταν για παράδειγμα το υπουργείο Άμυνας καθυστερούσε να απαντήσει στα αιτήματα για τροποποίηση των συμβάσεων, με αποτέλεσμα σήμερα το Δημόσιο και η εταιρεία να βρίσκονται σε δικαστικές διενέξεις.
Οργή των εργαζομένων
«Με πρωτοφανή τρόπο και με απίστευτα προκλητική παρέμβαση στα εθνικά θέματα της χώρας η τρόικα επιβάλλει το κλείσιμο των αμυντικών βιομηχανιών. Θεωρούμε, ως Έλληνες πολίτες, ως εργαζόμενοι στις εταιρείες που εξασφαλίζουν την ανεξαρτησία των Ενόπλων Δυνάμεων και κατ' επέκταση της χώρας μας, ότι η ελληνική κυβέρνηση θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων -γιατί μιλάμε για εταιρείες ειδικού και εθνικού σκοπού- και δεν θα επιτρέψει στους δανειστές να προκαθορίσουν ακόμη και την ανεξαρτησία της χώρας σε μια εποχή που οι κίνδυνοι από τις γύρω χώρες είναι υπαρκτοί» τονίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων ΕΑΣ Υμηττού, Παναγιώτης Δούκας, και καταλήγει: «Για ό,τι επακολουθήσει έχουν ακέραιη την ευθύνη. Δεν θα μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος». «Εθνικοί προδότες», αυτοί που θα κλείσουν την ΕΛΒΟ και την αμυντική βιομηχανία, καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, που παραμένουν σχεδόν τρεις μήνες απλήρωτοι και τώρα βρίσκονται αντιμέτωποι με τον εφιάλτη της ανεργίας. Με σκληρές φράσεις, όπως «θα κάνουν πάρτι οι μεταπράτες μετά το κλείσιμο της ΕΛΒΟ» ή «θα στιγματιστούν στην Ιστορία σαν εθνικοί προδότες» αυτοί που θα κλείσουν την αμυντική βιομηχανία, ο αντιπρόεδρος του σωματείου εργαζομένων της εταιρείας, Θόδωρος Δημητριάδης, δηλώνει την αποφασιστικότητα των εργαζομένων να αντιταχθούν στο ξεπούλημα της εταιρείας.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να εφαρμόσει τις μνημονιακές επιταγές με την απόλυση των υπαλλήλων της εταιρείας, υπό το πρόσχημα της δημιουργίας ενός νέου ενιαίου φορέα αμυντικής βιομηχανίας, να ικανοποιήσει τους στόχους της τρόικας για άλλες 2.000 απολύσεις ώς το τέλος του έτους, ώστε να λάβει την επόμενη δόση. Τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ) ζητεί και η διοίκηση του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, με τον πρόεδρο Παναγιώτη Τσαραμπουλίδη να προειδοποιεί την κυβέρνηση πως «η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί να αντέξει το κλείσιμο της ΕΛΒΟ, με την ανεργία να αγγίζει το 35% και με εκατοντάδες επιχειρήσεις - δορυφόρους να ακολουθούν το αρνητικό ντόμινο. Θεωρούμε ότι η συνέχιση της λειτουργίας της πρέπει να αποτελεί μονόδρομο».
Συντονισμένη προσπάθεια αποβιομηχάνισης
Οι εξελίξεις στο θέμα των τριών βιομηχανιών, ΕΑΣ, ΕΛΒΟ και ΕΑΒ συνιστούν μια συντονισμένη προσπάθεια εξάλειψης και των ελάχιστων τελευταίων ιχνών της βιομηχανίας της χώρας από την τρόικα. Σε πρόσφατη έκθεσή του το ΔΝΤ αναφέρεται στις ζημιογόνες κρατικές επιχειρήσεις ΕΑΣ, ΕΛΒΟ και ΛΑΡΚΟ και επισημαίνει πώς η κυβέρνηση «έχει ανακοινώσει την αναδιάρθρωση ή την εκκαθάρισή τους». Κοινώς ξεμπροστιάζει την κυβέρνηση, που είναι έτοιμη να προχωρήσει ακόμη και στο κλείσιμο των αμυντικών βιομηχανιών και της ΛΑΡΚΟ σε αντίθεση με τα όσα υποστηρίζουν επισήμως οι αρμόδιοι υπουργοί περί αναδιάρθρωσης εν λειτουργία και μόνο. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 42, σελίδα 22 της έκθεσης του ΔΝΤ για την πορεία του ελληνικού προγράμματος και ειδικά στο κομμάτι που αφορά στις τρεις επιχειρήσεις αναφέρεται η λέξη «restructuring», που σημαίνει αναδιάρθρωση, αλλά και η λέξη «liquidation», που σημαίνει εκκαθάριση. Εκκαθάριση συνεπάγεται κλείσιμο της επιχείρησης και εκποίηση των περιουσιακών της στοιχείων και στα βήματα αυτά πορεύεται η κυβέρνηση εδώ και μήνες παρά τους λεονταρισμούς Σαμαρά και Σουρνάρα.
Στις 2.7.2013 ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Θοδωρής Δρίτσας κατέθεσε την με αριθμό 1663/2-7-2013 επίκαιρη ερώτηση προς τους υπουργούς Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας στην οποία έγκαιρα προειδοποιούσε ότι «Μετά τη δημοσίευση στο ΦΕΚ (Α 139 2013) της από 10-6-2013 παράνομης και αντισυνταγματικής Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου 'Τροποποίηση των διατάξεων του άρθρου 14Β του ν. 3429/2005', που αποτέλεσε την 'νομική βάση' για το εξόχως αντισυνταγματικό μαύρο' στην ΕΡΤ, πληθαίνουν οι ανησυχίες, αλλά και οι πληροφορίες, ότι με την ίδια αντιδημοκρατική μεθόδευση η κυβέρνηση ετοιμάζεται να βάλει λουκέτο στον όμιλο των 'Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων ΑΒΕΕ' (ΕΑΣ ΑΒΕΕ), που σήμερα αποτελεί τον μεγαλύτερο ελληνικό όμιλο στον κλάδο της κατασκευής όπλων και πυρομαχικών με κύκλο εργασιών, που ξεπέρασε τα 30 εκατ. ευρώ το 2011, με σημαντική τεχνογνωσία, εξελιγμένο μηχανολογικό εξοπλισμό και μεγάλες κατασκευαστικές δυνατότητες» και καλούσε τους συναρμόδιους υπουργούς να σταματήσουν κάθε διαδικασία ιδιωτικοποίησης, προκειμένου να αποφευχθεί η επιβολή οποιουδήποτε προστίμου και να αξιοποιήσουν το εξοπλιστικό πρόγραμμα έτους 2012, που ανέρχεται σε 750 εκατ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση της εταιρείας. Η συγκεκριμένη επίκαιρη ερώτηση δεν απαντήθηκε ποτέ.
Στις 12.7.2013 η αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Φώφη Γεννηματά, επιχειρώντας να απαντήσει στην από 9.7.2013 επίκαιρη ερώτηση της προέδρου της Κ.Ο. του ΚΚΕ Αλέκας Παπαρήγα, περισσότερο αύξησε, τις ανησυχίες για την ανυπαρξία κυβερνητικής πολιτικής, αφού αποδέχτηκε ότι τα τρία (3) χρόνια μετά την έναρξη της διαδικασίας αποκρατικοποίησης και παρά την από μακρού χρόνου ένταξη της εταιρείας στο ΤΑΙΠΕΔ, η κυβέρνηση ακόμα περίμενε τη διοίκηση της εταιρείας να εκπονήσει σε άγνωστο χρονικό διάστημα σχέδιο εξυγίανσης με άγνωστο περιεχόμενο και ανυπαρξία πολιτικού προσανατολισμού.
Στις 19.7.2013 ο Θοδωρής Δρίτσας κατέθεσε και πάλι την ίδια επίκαιρη ερώτηση, στην οποία απηύθυνε εκ νέου προς τους υπουργούς Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας την ίδια προειδοποίηση για τις καταστροφικές συνέπειες τής εφαρμογής της από 10-6-2013 παράνομης και αντισυνταγματικής Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Ούτε αυτή η ερώτηση απαντήθηκε.
Τα κυβερνητικά σχέδια αποκάλυψε για πρώτη φορά ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου κ. Σωτ. Χριστόγιαννης, ο οποίος δήλωσε στην Επιτροπή Δημοσίων Επιχειρήσεων, Τραπεζών, Οργανισμών Κοινής Ωφελείας και Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης της Βουλής στις 19-7-2013 ότι «η εταιρεία αυτή για να επιβιώσει έχει μόνο ένα δρόμο. Να στηριχτεί, θα έλεγα κατά 80%, στην αγορά του εξωτερικού», καθώς και ότι «εμείς λοιπόν σχεδιάζουμε την επαναλειτουργία, αλλά δεν μπορεί να ξεκινήσει να παράγει λεφτά η εταιρεία αν δεν έχει το κεφάλαιο κίνησης να πληρώσει τις άμεσες υποχρεώσεις -π.χ. η ΔΕΗ έρχεται κάθε Δευτέρα να κόψει το ρεύμα-, να πάρει πρώτες ύλες και να ξεκινήσει. Αυτό το οποίο υπάρχει είναι η μελέτη της βιωσιμότητας, η οποία δεν προβλέπει καμία συγχώνευση εργοστασίου. Υπάρχει όμως μια απαίτηση της τρόικας για την σύνταξη μελέτης διαρθρωτικών αλλαγών της εταιρείας, δηλαδή μελέτης, αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης, η οποία πιστεύουμε θα είναι στο πλαίσιο της μελέτης της βιωσιμότητας. Δηλαδή, στο επόμενο διάστημα, 1 με 1,5 μήνα, θα πρέπει να καταρτιστεί μια μελέτη αναδιάρθρωσης, η οποία θα προβλέπει τα βήματα με τα οποία η εταιρεία θα εξυγιανθεί. Για μας το σημαντικότερο βήμα είναι τα νέα συμβόλαια, χωρίς νέα συμβόλαια δεν πας να ενώσεις εργοστάσια, δεν πας να μειώσεις προσωπικό, η εταιρεία είναι τελειωμένη. Τα νέα συμβόλαια θα δώσουν δουλειά και στο προσωπικό και στα εργοστάσια. Αν τώρα υπάρχουν γραμμές παραγωγής οι οποίες δεν έχουν αντικείμενο, θα δούμε εκεί τι μπορούμε να κάνουμε για την καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού πάντα».
Οι δηλώσεις αυτές του κ. Σωτ. Χριστόγιαννη αποδεικνύεται εκ των υστέρων ότι αποτελούσαν αναγγελία του προαποφασισμένου «ξαφνικού θανάτου» της εταιρείας. Δεν μπορεί να έχει διαφύγει της προσοχής της κυβέρνησης αυτό που επικαλείται ο γνωστός διώκτης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας Χ. Αλμούνια στην με αριθμό πρωτοκόλλου SG-Greffe (2013) της 7.3.2013 εκτελεστική απόφαση, δηλαδή ότι ο όμιλος καταγράφει ποσοστό μόλις 16% εξαγωγών στρατιωτικού υλικού. Επίσης, δεν μπορεί κανείς να μην έχει αντιληφθεί ότι, όπως προκύπτει από την ίδια εκτελεστική απόφαση, ο λόγος της παρέμβασης της ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν ήταν ούτε η νομική φύση της εταιρείας (πρόκειται για κρατική ανώνυμη εταιρεία) ούτε ο ιδιοκτήτης (οι μετοχές ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο) ούτε οι παραγγελίες των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά η ένταξή της στο ΤΑΙΠΕΔ και η εκποίησή της σε ιδιώτες. Αντί, λοιπόν, ο νέος διευθύνων σύμβουλος να ανακοινώσει την άμεση παύση κάθε διαδικασίας ιδιωτικοποίησης, ανέλυσε διεξοδικά ένα σχέδιο που είναι σίγουρο ότι οδηγεί στην επιβολή προστίμου, αφού αφορά στην εμπλοκή της εταιρείας σε εμπορικές δραστηριότητες (πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού στο εξωτερικό), δηλαδή σε δραστηριότητες που μέχρι σήμερα δεν είχε αναπτύξει.
Εντύπωση δεν προξενούν οι αριθμοί που επικαλέστηκε ο κ. Χρ. Σταϊκούρας, αλλά εκείνοι που δεν επικαλέστηκε. Συγκεκριμένα, ο όμιλος των ΕΑΣ ΑΒΕΕ αποτελεί σήμερα τη μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία στον κλάδο της κατασκευής όπλων και πυρομαχικών με κύκλο εργασιών, που ξεπέρασε τα 30 εκατ. ευρώ το 2011. Κατά το χρονικό διάστημα 2005 - 2011 ο όμιλος έχει κύκλο εργασιών μέχρι και 20 φορές μεγαλύτερο από τον μεγαλύτερο γερμανικών συμφερόντων ανταγωνιστή του. Παράλληλα, κατέχει σημαντική τεχνογνωσία, εξελιγμένο μηχανολογικό εξοπλισμό και μεγάλες κατασκευαστικές δυνατότητες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υλοποίηση το έτος 2008, επενδυτικού προγράμματος στα ΕΑΣ Αιγίου (ΕΒΟ), το οποίο αφορούσε στον εκσυγχρονισμό της μονάδας, με την αγορά σύγχρονων κέντρων κατεργασιών CNS (φρεζότορνοι και φρέζες), ύψους 14 εκατ. ευρώ. Στο εργοστάσιο της Μάνδρας έχουν υλοποιηθεί ή συνεχίζουν να υλοποιούνται συμβάσεις συνολικής αξίας άνω των 250 εκατ. ευρώ για την περίοδο 1983-2010. Το έτος 2012 η εταιρεία Heckler & Koch France SAS βαθμολόγησε τα ΕΑΣ ΑΒΕΕ σε ερωτηματολόγιο καταγραφής της ικανοποίησης του πελάτη με βαθμολογία 4/5 και δήλωσε ότι κατατάσσει την εταιρεία ανάμεσα στις καλύτερες με τις οποίες συνεργάζεται και φυσικά επιθυμεί ανεπιφύλακτα να συνεχίσει τη συνεργασία μαζί της.
Η ΕΛΒΟ μπορεί να επιβιώσει
Η διοίκηση του ΕΚΘ σε πρόσφατη επιστολή της στο γραφείο του πρωθυπουργού σημειώνει ότι η ΕΛΒΟ παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα στον τομέα της εξωστρέφειας και συγκεκριμένα:
- Στις αρχές Ιουλίου δέχθηκε επίσημη επίσκεψη αντιπροσωπείας του υπουργείου Άμυνας του Ιράκ, στην οποία εκφράστηκε επίσημο ενδιαφέρον για διάφορους τύπους οχημάτων. Υπολογίζεται ότι με το Ιράκ θα προκύψουν συμβάσεις άνω των 250 εκατ. ευρώ για την ΕΛΒΟ, με ορίζοντα τετραετίας.
- Διεκδικεί από την κατασκευάστρια εταιρεία KMW τη συναρμολόγηση 270 τεθωρακισμένων αρμάτων LEO2 της Σαουδικής Αραβίας.
- Έχει ξεκινήσει επαφές με το υπουργείο Άμυνας της Μποτσουάνας για την αναβάθμιση 50 τεθωρακισμένων οχημάτων τύπου SK105.
- Προωθεί οχήματα 4x4, με οπλικά συστήματα, για τη Σαουδική Αραβία και πολιτικά οχήματα στη Λιβύη. Ταυτόχρονα, θεωρείται αναγκαία η συμμετοχή της ΕΛΒΟ σε εθνικά στρατιωτικά προγράμματα.
Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, «μετά από αίτημα του Ιράκ, η ΕΛΒΟ κατέθεσε προσφορά για διάφορες ειδικοποιημένες παραλλαγές του οχήματος ΗΜΜWV που η εταιρεία κατασκευάζει κατόπιν άδειας, ενώ ετοιμάζει προσφορές για τα υπόλοιπα οχήματα που ενδιαφέρουν τους Ιρακινούς, όπως τα ΤΟΜΑ BMP-1».
Η συνολική αξία των συμβάσεων που θα μπορούσε να υπογράψει η ελληνική εταιρεία με το Ιράκ, σε διάστημα τεσσάρων ετών ξεπερνά τα 250 εκατ. ευρώ. Οι έντεκα ειδικοποιημένες εκδόσεις του ΗΜΜWV που κατασκευάζει η ΕΛΒΟ προωθούνται επίσης και στη Σ. Αραβία, ενώ το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική εταιρεία είναι η συμμετοχή της στην κατασκευή των αρμάτων μάχης Leopard 2A7 που έχουν ή πρόκειται να παραγγείλουν το Κατάρ και η Σ. Αραβία. Στην ίδια γεωγραφική περιοχή, η ΕΛΒΟ επιδιώκει την πώληση σημαντικού αριθμού στρατιωτικών φορτηγών, με τις διαπραγματεύσεις με την ενδιαφερόμενη χώρα να βρίσκονται σε εξέλιξη. Το επόμενο πρόγραμμα που διεκδικεί η ΕΛΒΟ, αφορά την αναβάθμιση των 52 ελαφρών αρμάτων μάχης SK105A-1 Kurassier της Μποτσουάνα, με το υπουργείο Άμυνας της οποίας η ελληνική εταιρεία έχει ήδη ξεκινήσει επαφές.
Τέλος, μέχρι και πριν από μερικούς μήνες η ΕΛΒΟ συνέχιζε να παραδίδει στην Εθνοφρουρά της Κύπρου στρατιωτικά φορτηγά τα οποία παραγγέλθηκαν το 2009. Πρόκειται για παραγγελία ύψους 38 εκατ. ευρώ, η οποία αφορά την κατασκευή 309 φορτηγών γενικής χρήσης, εκ των οποίων μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2012 είχαν παραδοθεί 180 οχήματα και εντός των ημερών παραδίδονται επιπλέον έντεκα οχήματα. Όσον αφορά τον τομέα των πολιτικών οχημάτων, έντονη είναι η προσπάθεια της ΕΛΒΟ να διεισδύσει στην υποσχόμενη αγορά της Λιβύης. Σημειώνεται ότι η εταιρεία διαθέτει ανεκτέλεστο έργο ύψους 35 εκατ. ευρώ, το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας οφείλει στην ΕΛΒΟ οκτώ εκατομμύρια ευρώ από παλαιές εργασίες ανακατασκευών, ενώ στην τελευταία αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας το Δημόσιο κατέβαλε μόνο 7,5 από τα 15 εκατ. ευρώ που προβλεπόταν.
