Τη δεινή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η μικρή παράκτια αλιεία αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του παρέμβαση ο τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, με 10 ακόμη βουλευτές, απευθύνοντας ερώτηση προς τον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με αιχμή τα υψηλά και –όπως καταγγέλλει– μη ανταποδοτικά τέλη ελλιμενισμού.
Στην ερώτησή τους, οι βουλευτές περιγράφουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους επαγγελματίες αλιείς, το οποίο διαμορφώνεται από την εκτίναξη του κόστους καυσίμων, την αύξηση στις τιμές εξοπλισμού και συντήρησης, τη μείωση των ιχθυαποθεμάτων και τη συμπίεση των τιμών πώλησης των αλιευμάτων. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, επισημαίνουν ότι η κυβερνητική πολιτική όχι μόνο δεν προσφέρει ουσιαστική στήριξη, αλλά επιβαρύνει περαιτέρω τον κλάδο μέσω δυσανάλογων λιμενικών τελών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ανταποδοτικότητας, με τους βουλευτές να υπογραμμίζουν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι παρεχόμενες υπηρεσίες και υποδομές στους λιμένες δεν ανταποκρίνονται στα ποσά που καταβάλλονται. Όπως αναφέρουν, καταγράφονται ελλείψεις στη συντήρηση, στον φωτισμό, στα μέτρα ασφάλειας, καθώς και προβλήματα πρόσβασης και παροχών βασικών αγαθών όπως το νερό και η ηλεκτρική ενέργεια. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι ίδιοι οι αλιείς αναγκάζονται να καλύπτουν ανάγκες που θα έπρεπε να αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας.
Παράλληλα, κάνουν λόγο για απουσία ενιαίου και διαφανούς πλαισίου καθορισμού των τελών, γεγονός που οδηγεί σε μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ λιμένων χωρίς σαφή κριτήρια, δημιουργώντας συνθήκες άνισης μεταχείρισης και εγείροντας ερωτήματα για τη διαχείριση των σχετικών εσόδων.
Οι βουλευτές αποδίδουν την κατάσταση σε συνειδητή πολιτική επιλογή, υποστηρίζοντας ότι η αντιμετώπιση της αλιείας με εισπρακτική λογική, χωρίς πρόνοια για ανταποδοτικότητα ή σχέδιο στήριξης, οδηγεί τον κλάδο σε οικονομική ασφυξία. Όπως σημειώνουν, οι συνέπειες είναι ήδη ορατές, με εγκατάλειψη του επαγγέλματος, αύξηση των χρεών, γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού και συνολική υπονόμευση της βιωσιμότητας των παράκτιων κοινοτήτων.
Στο πλαίσιο αυτό, θέτουν πέντε κρίσιμα ερωτήματα προς τον αρμόδιο υπουργό, ζητώντας διευκρινίσεις για τους μηχανισμούς διασφάλισης της ανταποδοτικότητας των τελών, την αιτιολόγηση της επιβολής υψηλών χρεώσεων σε λιμένες με σοβαρές ελλείψεις, καθώς και για το ενδεχόμενο μείωσης, αναστολής ή επιδότησής τους για τους μικρούς παράκτιους αλιείς. Επιπλέον, ζητούν να πληροφορηθούν αν υπάρχει σχεδιασμός για ένα ενιαίο, δίκαιο πλαίσιο καθορισμού τελών σε εθνικό επίπεδο, αλλά και ποια έργα αναβάθμισης λιμενικών υποδομών έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια σε συνάρτηση με τα εισπραττόμενα ποσά.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Θέμα: «Τα υπέρογκα και μη ανταποδοτικά τέλη ελλιμενισμού επιτείνουν τα αδιέξοδο της μικρής παράκτιας αλιείας»
«Οι επαγγελματίες αλιείς βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με μια πολυεπίπεδη κρίση. Το αυξημένο κόστος καυσίμων, η συνεχής άνοδος των τιμών εξοπλισμού και συντήρησης, η μείωση των ιχθυαποθεμάτων και η συμπίεση των τιμών για τα αλιεύματα συνθέτουν ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον. Αντί η κυβέρνηση να στηρίξει ουσιαστικά έναν παραγωγικό κλάδο με καίρια συμβολή στην επισιτιστική επάρκεια και στην τοπική οικονομία, επιλέγει να επιβαρύνει περαιτέρω τους αλιείς μέσω δυσανάλογων λιμενικών τελών.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η διαπιστωμένη έλλειψη ανταποδοτικότητας των τελών ελλιμενισμού. Παρά τα σημαντικά ποσά που καταβάλλονται, σε πολλές περιπτώσεις, οι λιμενικές υποδομές παραμένουν σε κακή κατάσταση: ελλιπής συντήρηση, ανεπαρκής φωτισμός, απουσία βασικών μέτρων ασφάλειας, προβλήματα πρόσβασης και περιορισμένη ή χαμηλής ποιότητας παροχή νερού και ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, μάλιστα, όπου οι ίδιοι οι αλιείς καλούνται να καλύψουν με ίδια μέσα ανάγκες που αποτελούν στοιχειώδη υποχρέωση της Πολιτείας.
Η εικόνα αυτή ενισχύεται από την πλήρη απουσία ενιαίου, διαφανούς και κοινωνικά δίκαιου πλαισίου καθορισμού των τελών. Οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ λιμένων, χωρίς σαφή κριτήρια, δημιουργούν συνθήκες άνισης μεταχείρισης, ενώ εντείνουν τα ερωτήματα για τη διαχείριση και αξιοποίηση των σχετικών εσόδων.
Η κυβερνητική επιλογή να αντιμετωπίζεται η αλιεία με καθαρά εισπρακτικούς όρους, χωρίς πρόνοια για την ανταποδοτικότητα και χωρίς σχέδιο στήριξης, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε οικονομική ασφυξία τον κλάδο. Οι συνέπειες είναι ήδη εμφανείς: εγκατάλειψη του επαγγέλματος, συσσώρευση χρεών, γήρανση του αλιευτικού πληθυσμού και υπονόμευση της βιωσιμότητας των παράκτιων κοινοτήτων.
Η κατάσταση αυτή συνιστά πολιτική επιλογή και η διατήρηση ενός άδικου και μη ανταποδοτικού συστήματος τελών, επιβεβαιώνει την αδιαφορία της Κυβέρνησης για τους ανθρώπους της πρωτογενούς παραγωγής.
Κατόπιν αυτών,
Ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός:
- Με ποιους συγκεκριμένους μηχανισμούς διασφαλίζεται ο ανταποδοτικός χαρακτήρας των τελών και πώς ελέγχεται η διάθεση των σχετικών πόρων;
- Πώς δικαιολογείται η επιβολή υψηλών τελών σε λιμένες, όπου καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις σε βασικές υποδομές και υπηρεσίες;
- Προτίθεται να προχωρήσει άμεσα σε μείωση, αναστολή ή επιδότηση των τελών ελλιμενισμού για τους μικρούς παράκτιους αλιείς;
- Υπάρχει σχεδιασμός για τη θεσμοθέτηση ενιαίου, διαφανούς και κοινωνικά δίκαιου πλαισίου καθορισμού τελών σε εθνικό επίπεδο;
- Ποια συγκεκριμένα έργα αναβάθμισης λιμενικών και αλιευτικών υποδομών έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία έτη σε αντιστοιχία με τα εισπραττόμενα τέλη;».
Οι ερωτώντες βουλευτές
Κόκκαλης Βασίλειος
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γεώργιος
Δούρου Ειρήνη (Ρένα)
Κασιμάτη Ειρήνη (Νίνα)
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Αικατερίνη
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
