Σοκ και σφοδρές επικρίσεις προκάλεσε η απόφαση της αρχειοθέτησης του σκανδάλου των υποκλοπών από τον Άρειο Πάγο όχι μόνο στην κοινή γνώμη, αλλά κυρίως στο νομικό κόσμο. Οι έντονες αντιδράσεις δικαστών, συνταγματολόγων και νομικών καταγράφηκαν και στην εκδήλωση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς και του Ινστιτούτου ΕΝΑ την Τετάρτη, ενώ κορυφώθηκαν την Πέμπτη όταν ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών ζήτησε την παραίτηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα για την απόφασή του να μην ανασύρει από το αρχείο την υπόθεση των υποκλοπών.
Ως προς την ουσία της υπόθεσης ο δικηγόρος των θυμάτων που παγιδεύτηκαν από το Predator Ζαχαρίας Κεσσές ήταν αναλυτικός παρουσιάζοντας σε ανάρτησή του τις 17 ενέργειες με τις οποίες μεθοδεύτηκε η συγκάλυψη του σκανδάλου. Οι κυριότερες από αυτές είναι ότι η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου από το 2023 ως σήμερα δεν έχει καλέσει να καταθέσουν υπουργοί, βουλευτές, ο αρχηγός του ΓΕΕΘΑ, ο αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ., στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, η εισαγγελέας της ΕΥΠ, ο οικονομικός εισαγγελέας και άλλα πρόσωπα που έλαβαν μήνυμα με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator και παράλληλα διαχειρίζονταν κρίσιμα χαρτοφυλάκια. Επίσης, δεν ζήτησε εξέταση καμίας τηλεφωνικής συσκευής για να διαπιστώσει αν υπάρχει απόπειρα ή τετελεσμένη παγίδευση. Δεν αναζήτησε πού βρίσκονται τα δεδομένα που αποσπάστηκαν από τα θύματα, αλλά ούτε και αν υπήρχε διαρροή κρατικών απορρήτων μέσω συνεργασίας με τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες όπως υπουργεία, ΓΕΕΘΑ, ΕΥΠ. Επιπλέον, ζήτησε καταθέσεις από τους δεκάδες υπαλλήλους των εμπλεκόμενων εταιρειών πλην ενός. Δεν διερεύνησε πώς «η Intellexa υπέγραφε μνημόνιο συνεργασίας με το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας, που έδρευε τότε στο ίδιο κτήριο με την ΕΥΠ και αποτελούσε τον τεχνικό σύμβουλο του κράτους σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας», ούτε ζήτησε από «τον Τ. Ντίλιαν να αποδείξει όσα είπε προφορικά για προμήθεια του κατασκοπευτικού λογισμικού μόνο σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου» και πολλές άλλες ακόμα παραλείψεις, απουσία ελέγχων και έλλειψη καταθέσεων.
Σωρεία αντιδράσεων υπήρξε από τη δικαστική κοινότητα. Ο πρώην πρόεδρος της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων Κωνσταντίνος Μενουδάκος αναφέρθηκε στα «χαμηλά επίπεδα αξιοπιστίας» που έχει η Δικαιοσύνη στη χώρα μας, τονίζοντας παράλληλα ότι η «η κύρια ευθύνη πάντως ανήκει στα δικά της όργανα και σε δικές τους ενέργειες και παραλείψεις».
Παυλόπουλος: Καίριο πλήγμα στην καρδιά του Κράτους Δικαίου
«Το σκάνδαλο των υποκλοπών, και μετά τις τελευταίες δικαστικές εξελίξεις, έχει καταφέρει καίριο πλήγμα στην καρδιά του Κράτους Δικαίου» είπε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Ένωση Ελλήνων Συνταγματολόγων και το Διοικητικό Επιμελητήριο Ελλάδος με κεντρικό θέμα «Ώρα ριζικών αλλαγών στο κράτος και στη Δημόσια Διοίκηση». Πλήγμα που, όπως εξήγησε, εκπορεύεται «και από την κυβέρνηση και από τους χειρισμούς της Δικαιοσύνης».
Ιδιαίτερα επικριτικοί για την απόφαση του Αρείου Πάγου ήταν οι συνταγματολόγοι που μίλησαν στην ημερίδα που διοργάνωσαν τα Ινστιτούτα Νίκος Πουλαντζάς και ΕΝΑ με θέματα: «Κράτος Δικαίου, Δημοκρατία και Δικαιώματα» και «Ποια θα μπορούσε να είναι η ύλη ενός προοδευτικού Συντάγματος;». Θίχτηκαν καίρια ζητήματα για το Κράτος Δικαίου, τα προβλήματα που δημιουργεί η απόφαση του Αρείου Πάγου για τις υποκλοπές, ζητήματα συνταγματικής αναθεώρησης κ.ά.
Ράμμος: Τρεις εισαγγελείς του Αρείου Πάγου «έπνιξαν» τις υποκλοπές
«Σήμερα το διακύβευμα δεν είναι να κάνουμε ένα καλύτερο Σύνταγμα αλλά να προστατέψουμε το υπάρχον» είπε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ., πρώην πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών Χρήστος Ράμμος. Υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι το κύριο πρόβλημα είναι η επιλογή της ηγεσίας της δικαστικής εξουσίας, ειδικά μετά την εμπειρία «τριών εισαγγελέων που επελέγησαν από το Υπουργικό Συμβούλιο: Ντογιάκο, Αδειλίνη και τώρα Τζαβέλλα, οι οποίοι προσπάθησαν να πνίξουν τις έρευνες που έκανε η ΑΔΑΕ, να μην βγει στην επιφάνεια τίποτα από τις έρευνες, να μην ελεγχθεί η ΕΥΠ». Αναφέρθηκε στη συνέχεια στο «πόρισμα με στοιχειώδεις παραλείψεις» καθώς και στην «ασυγχώρητη παρέμβαση» η οποία, παρά τη δικαστική απόφαση, «αρνήθηκε να ερευνήσει καν - ενώ είναι σαφές ότι υπάρχουν ενδείξεις». «Είναι φοβερό να αισθάνεται ο Έλληνας πολίτης ότι δεν υπάρχει δικαιοσύνη στη δικαστική εξουσία. Αυτό είναι το τέλος της Δημοκρατίας» πρόσθεσε.
Δρόσος: Δέκα φορές χειρότερο από το σκάνδαλο Νίξον
Αναφορικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών ο Γιάννης Δρόσος, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας, είπε: «Είναι ένα τεράστιο σκάνδαλο, πρωτοφανές στα χρονικά της μεταπολεμικής Ευρώπης και των μεταπολεμικών δημοκρατιών. Είναι δέκα φορές χειρότερο από το σκάνδαλο του Νίξον». Μίλησε για την ομερτά που επιβλήθηκε από την κυβέρνηση και αναρωτήθηκε: «Στις πόσες υποκλοπές καίγεται ένας πρωθυπουργός; Τι άλλο πρέπει να κάνει ένας πρωθυπουργός για να παραιτηθεί;» και πρότεινε: «Το αίτημα πρέπει να είναι να παραιτηθεί ο πρωθυπουργός και αν γίνει η πρόταση μομφής, πρέπει να γίνει πρόταση μομφής στον πρωθυπουργό». Σχολιάζοντας την απόφαση του Αρείου Πάγου για τις υποκλοπές είπε: «Μου συνδέθηκαν τρία ονόματα στο μυαλό, Ισίδωρος Ντογιάκος, Κωνσταντίνος Κόλλιας, Κωνσταντίνος Τζαβέλλας. Τι κοινό έχουν το αφήνω να το σκεφτείτε εσείς».
Καμτσίδου: Στον αστερισμό της εξάρτησης της δικαστικής εξουσίας από την εκτελεστική
Η ομότιμη καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ Ιφιγένεια Καμτσίδου επισήμανε ότι «ζούμε τα τελευταία χρόνια στον αστερισμό της εξάρτησης της δικαστικής εξουσίας από την εκτελεστική. Υπάρχει ευθύνη και των δικαστικών λειτουργών, όχι μόνο της κυβέρνησης». Ανέφερε ακόμα ότι πρέπει να γίνουν ορισμένες τομές, όπως στο το σύστημα επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. «Χρειαζόμαστε μια προσπάθεια να ξαναστήσουμε τη Δημοκρατία στα πόδια της και αυτό δεν μπορεί παρά μόνον από τα κάτω» υπογράμμισε.
Σωτηρέλης: Οι ηγεσίες των ανώτατων δικαστηρίων υπονομεύουν το κύρος των δικαστηρίων
«Ο νομικός κόσμος έχει μείνει ενεός με αυτό που συμβαίνει με τον εισαγγελέα» τόνισε ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Γιώργος Σωτηρέλης και πρόσθεσε: «Έχω την αίσθηση ότι πρώτη φορά οι ηγεσίες των ανώτατων δικαστηρίων της χώρας έχουν βαλθεί με τόσο πάθος και πείσμα να υπονομεύσουν το κύρος των δικαστηρίων στα οποία προεδρεύουν και εντέλει της δικαστικής εξουσίας και της Δικαιοσύνης. Και ένας επιπλέον προβληματισμός: Οι εισαγγελείς αυτοί τελικά ανήκουν στο δικαστικό σώμα ή είναι υπάλληλοι του κράτους; Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα είναι πρωτοφανές. Οι εισαγγελικοί λειτουργοί όχι μόνο συμμορφώνονται με βάση τις υποδείξεις της κυβέρνησης, αλλά το έχουν και μέσα τους, πιστεύουν ότι έτσι πρέπει να φέρονται. Αυτό το πράγμα πρέπει να τελειώσει».
