Η δημιουργία ενός μεγάλου αντιπολεμικού μετώπου στην Ευρώπη και την Ελλάδα είναι το άμεσο διακύβευμα για τον προοδευτικό χώρο στην εμπόλεμη συγκυρία, τονίζει η Θεανώ Φωτίου. Η βουλεύτρια της Νέας Αριστεράς επικρίνει την κυβέρνηση όχι μόνο γιατί ανέτρεψε διαχρονικές θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής της χώρας που θεμελιώνονται στο Διεθνές Δίκαιο αλλά «ενέπλεξε και τη χώρα μας σε πιθανές πολεμικές εξελίξεις». Η Θ. Φωτίου εξηγεί γιατί αποσιωπούνται τα εγκλήματα και οι οδυνηρές συνέπειες του πολέμου, ενώ δηλώνει αισιόδοξη ότι «ο πολυδιασπασμένος σήμερα αλλά υπαρκτός και ενίοτε ισχυρός αριστερός προοδευτικός χώρος θα καταφέρει τελικά να ανταποκριθεί στις ανάγκες του ελληνικού λαού».
Πώς κρίνετε τη στάση της κυβέρνησης στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής; Τι έπρεπε να είχε κάνει;
Η κυβέρνηση στην πρώτη, κρίσιμη φάση αυτού του δολοφονικού πολέμου, που κλιμακώνεται κυριολεκτικά στην «αυλή μας», εμφανίστηκε ως δεδομένος σύμμαχος των ακροδεξιών Τραμπ και Νετανιάχου. Έτσι αποδέχτηκε την κατάλυση της διεθνούς νομιμότητας και την εμπέδωση ότι ο ισχυρός μπορεί να επιβάλλει μονομερώς τους δικούς του όρους. Και «καμώθηκε» με τα λεχθέντα του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών ότι «συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή». Η στάση της δεν ανέτρεψε μόνο διαχρονικές θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που θεμελιώνονται στο Διεθνές Δίκαιο αλλά ενέπλεξε και τη χώρα μας σε πιθανές πολεμικές εξελίξεις. Αυτά που όφειλε να κάνει είναι γνωστά και χιλιοειπωμένα:
- Καταδίκη της παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου.
- Απαγόρευση να χρησιμοποιηθούν Σούδα και στρατιωτικές υποδομές της χώρας μας για πολεμικές επιχειρήσεις, όπως έπραξε η Ισπανία.
- Πρωτοβουλίες να διαμορφωθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση συμμαχία υπέρ της ειρήνης μέσω διπλωματίας.
Αντίθετα, η κυβέρνηση προτίμησε να διαγκωνίζεται με την Ακροδεξιά σε μια πατριδοκάπηλη πλειοδοσία. Μέχρι τη 13η ημέρα του πολέμου, όταν όλοι -από την άβουλη Ευρώπη μέχρι τον κ. Μητσοτάκη- συνειδητοποίησαν ότι οι ισχυροί ζητούν ενεργή εμπλοκή τους στον πόλεμο. Τότε διατυπώνεται πρώτη φορά από όλη σχεδόν την Ευρώπη η άρνηση εμπλοκής με τη φράση «αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος». Άρα, τώρα είναι η ώρα για τις προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις να συγκροτήσουν ένα μεγάλο αντιπολεμικό μέτωπο, πανευρωπαϊκά και στη χώρα μας.
Βλέπουμε διαρκώς τίτλους στα μίντια για τις οικονομικές επιπτώσεις, ενώ σπάνια αναφέρεται η ανθρωπιστική κρίση που συνεπάγεται ένας πόλεμος. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει;
Το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια, διότι πρέπει να αποκρύπτονται τα εγκλήματα για να κερδίζει ο πόλεμος ευρύτερες συναινέσεις. Έτσι, πράγματι η ανθρωπιστική κρίση που συνεπάγεται κάθε πόλεμος αλλά και ο συγκεκριμένος αποσιωπούνται, ιδιαίτερα στις χώρες που τον αρχίζουν και συμβάλλουν σε αυτόν. Ουδεμία ή ελάχιστη κουβέντα γίνεται για τους χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, για τους εκτοπισμένους, για τα χρόνια ψυχικά τραύματα όσων συμμετέχουν, για τα μεγαλύτερα θύματα, δηλαδή παιδιά και γυναίκες. Ακόμη και οι οικονομικές επιπτώσεις συζητιούνται κυρίως από τη σκοπιά όσων ενδιαφέρουν τις αγορές. Έτσι, δεν αναλύονται οι επιπτώσεις για τους πολίτες, αποσιωπάται ιδιαίτερα το νέο κύμα γενικευμένης ακρίβειας που θα πλήξει λαούς όπως οι ευρωπαϊκοί που ήδη βιώνουν την κρίση του κόστους διαβίωσης που προκάλεσε ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας. Και αν γι’ αυτά υπάρχει ελάχιστη συζήτηση, για τις ευρύτερες κοινωνικο-ιδεολογικές επιπτώσεις τηρείται σιγή ιχθύος. Όπως, για παράδειγμα, για τις επιπτώσεις από την παραβίαση της νομιμότητας και την επικράτηση του νόμου της ζούγκλας, του νόμου του ισχυρού. Σκεφτείτε τέτοιες επιπτώσεις για τη νεολαία, που ήδη μαστίζεται από την επικράτηση του ατομικισμού και βίαιων πρακτικών. Αναφέρομαι, βέβαια, στη βία μεταξύ ανηλίκων που εμπνέεται από τον νόμο του ισχυρού.
Θεωρείτε ότι ο πόλεμος θα επισπεύσει τις εκλογές; Ποια θα ήταν τότε τα κρίσιμα ζητήματα για τον αριστερό προοδευτικό χώρο;
Στην παρούσα άκρως δυστοπική συγκυρία ο χρόνος των εκλογών -τον οποίο βεβαίως δεν μπορώ να γνωρίζω- δεν είναι το κύριο ζήτημα. Κρίσιμα είναι τα εξής: Κατ’ αρχάς να συνειδητοποιήσουμε αυτήν ακριβώς τη δυστοπία, κυρίως την επικινδυνότητα του πολέμου, τη διολίσθηση της χώρας μας σε αυτόν, το γεγονός ότι μας αφορά και μάλιστα άμεσα, όπως άλλωστε κι αυτός μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας. Επιπλέον, να συνειδητοποιήσουμε τη δυστοπία εξαιτίας της κλιματικής κρίσης και του πισωγυρίσματος στην (ήδη ανεπαρκή) αντιμετώπισή της μετά την εκλογή Τραμπ. Τέλος, χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι το καθεστώς Μητσοτάκη τα τελευταία εξίμισι χρόνια αυτό που έχει δημιουργήσει την οικονομική ασφυξία που βιώνει η πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών, που δεν μπορεί να βγάλει τον μήνα εξαιτίας της ακρίβειας και χαμηλών εισοδημάτων. Αλλά και τη δημοκρατική ασφυξία που συνεπάγονται η διαρκής υπονόμευση του Κράτους Δικαίου και τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα (Τέμπη, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ) με τη συστηματική συγκάλυψή τους από τη Ν.Δ. Με άλλα λόγια, το κρίσιμο για τον αριστερό προοδευτικό χώρο είναι να καταφέρει να δημιουργήσει μια μεγάλη συμπαράταξη κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων και να εκπονήσει ένα κυβερνητικό πρόγραμμα που θα απαντά αξιόπιστα στα παραπάνω κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας.
Η αντιπολίτευση επικρίνεται ότι τηρεί στάση αναμονής αντί να επιταχύνει στην κατεύθυνση συνεργασιών. Ενστερνίζεστε αυτή την άποψη;
Αυτή είναι η επιφανειακή ανάγνωση της κατάστασης. Θεωρώ ότι δεν ισχύει κυρίως διότι αφενός οι διεθνείς εξελίξεις είναι καταιγιστικές και δυστυχώς διαρκώς επιδεινούμενες, και αφετέρου διότι οι δυνάμεις της αριστερής προοδευτικής αντιπολίτευσης έχουν λάβει αρκετά σαφείς θέσεις απέναντι στην ανάγκη συνεργασιών. Αυτό που με ανησυχεί όμως είναι το γεγονός ότι αυτό που αποκαλείτε «αντιπολίτευση», εννοώντας προφανώς την προοδευτική αντιπολίτευση, δεν έχει συνειδητοποιήσει στο σύνολό της την κατεπείγουσα ανάγκη συνεργασιών ώστε να ανατραπεί το συντομότερο δυνατό το καθεστώς Μητσοτάκη. Έτσι, έχουμε δυνάμεις που εκτός τόπου και χρόνου θέτουν προτεραιότητα την εκλογική «νίκη έστω και με μια ψήφο διαφορά» ή δυνάμεις που επιμένουν σε σεχταριστικές, μαξιμαλιστικές εκδοχές αντικαπιταλισμού που στην πράξη εμπεδώνουν την πολιτική κυριαρχία της Δεξιάς και αποδυναμώνουν το επίσης αναγκαίο μέτωπο κατά της Ακροδεξιάς. Είμαι αισιόδοξη όμως ότι ακριβώς επειδή η ανατροπή του καθεστώτος Μητσοτάκη είναι πλειοψηφικό κοινωνικό αίτημα, αλλά και εξαιτίας της δυστοπίας που ανέφερα πριν, ο πολυδιασπασμένος σήμερα αλλά υπαρκτός και ενίοτε ισχυρός αριστερός προοδευτικός χώρος αργά ή γρήγορα -ελπίζω γρήγορα- θα καταφέρει τελικά να ανταποκριθεί στις ανάγκες του ελληνικού λαού.
