Άνευ προηγούμενου ανεργία, αύξηση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, περιθωριοποίηση - απομόνωση και αποπτώχευση όλο και μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού, βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, δυσκολία έως και αποκλεισμός από υπηρεσίες υγείας εξαιτίας της όλο και αυξανόμενης μακροχρόνιας ανεργίας, εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό που μεταναστεύει, λιγοστεύοντας τις δυνατότητες της χώρας για ανάπτυξη, και αύξηση των αστέγων - ομάδας που περιλαμβάνει και πολίτες της κάποτε μεσαίας τάξης.
Αυτή είναι η εικόνα της χώρας μετά από τρία χρόνια Μνημονίου, όπως διαπίστωσε ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ, Σέφας Λουμίνα, κατά την επίσκεψή του στη χώρα προ ολίγων εβδομάδων. Σκοπός του ήταν να αξιολογήσει τις επιπτώσεις που έχουν τα μνημονιακά μέτρα που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Είχε επίσης κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τις ιδιωτικοποιήσεις που μετ' επιτάσεως ζητεί η τρόικα τονίζοντας πως, δεδομένης της εμπειρίας από ανάλογες περιπτώσεις σε άλλες χώρες, η πιθανή αύξηση των τιμολογίων των παρεχόμενων υπηρεσιών θα πλήξει βασικά δικαιώματα.
"Μια άλλη ανησυχία είναι η πιθανότητα εξαγοράς τους από τοπικά συμφέροντα ή ξένους επενδυτές, γεγονός που θα βλάψει την πλειοψηφία του πληθυσμού, ο οποίος εξαιτίας της απώλειας εισοδήματος από την κρίση δεν θα μπορεί να τα προμηθευτεί" είχε επισημάνει στην συνέντευξη Τύπου που είχε δώσει.
Μιλώντας στην "Αυγή" της Κυριακής, ο ανεξάρτητος απεσταλμένος του ΟΗΕ προσθέτει ότι παρόμοια αποτελέσματα είχαν οι ίδιες πολιτικές και σε άλλες χώρες και ότι έβλαψαν μάλλον παρά βοήθησαν τις οικονομίες, ενώ εξέφρασε την ανησυχία του για την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη.
*Έχετε διεξαγάγει ανάλογες επισκέψεις - έρευνες σε άλλες, ευρωπαϊκές ή μη, χώρες στις οποίες έχουν εφαρμοστεί οι πολιτικές του ΔΝΤ διερευνώντας τις συνέπειές τους όσο αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, και αν ναι, παρατηρείτε ομοιότητες;
Ναι, βεβαίως. Η εντολή μου είναι παγκόσμια, έτσι εκτελώ αποστολές σε διάφορες χώρες. Πολύ πρόσφατα, νομίζω πέρσι, τέτοια περίπου εποχή, είχα επισκεφθεί τη Λετονία και πιθανότατα να γνωρίζετε πως η Λετονία από το 2008 μέχρι περίπου το 2011 εφάρμοζε ένα πρόγραμμα σταθεροποίησης το οποίο απαιτούσε να υιοθετήσουν διάφορα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης, κάποια από τα οποία είναι παρόμοια με όσα τώρα πραγματοποιούνται στην Ελλάδα. Τα πορίσματά μου περιλαμβάνονται σε έκθεση που πρόκειται να παρουσιαστεί στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τον Ιούνιο. Μπορείτε, νομίζω, να τη βρείτε και στην ιστοσελίδα. Ωστόσο ο αντίκτυπος είναι λίγο έως πολύ ο ίδιος: απότομη αύξηση της ανεργίας, μετανάστευση ανθρώπων με προσόντα μεν, που δεν μπορούν να βρουν δουλειά δε, αύξηση στις αυτοκτονίες, καθώς οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση, αυξανόμενη φτώχεια και ανισότητα. Στη Λετονία, μάλιστα παρατηρούνται και υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων.
Σε αυτό το σημείο θα πρέπει ίσως να προσθέσω ότι, πέρα από τις αποστολές ή τις άλλες μελέτες που έχω κάνει, υπάρχει και ακαδημαϊκή βιβλιογραφία, που υποδεικνύει ότι αυτές οι πολιτικές που "συνταγογραφούνται" από εθνικά ή διεθνή οικονομικά ιδρύματα είχαν πιο πολύ επιβλαβείς συνέπειες από ό,τι θετικά αποτελέσματα. Και αυτό δεν είναι κάτι που διαπίστωσα μόνο εγώ, αλλά και άλλες ανεξάρτητες έρευνες, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών όπως το Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, που έχει αξιολογήσει τον αντίκτυπο των ιδιωτικοποιήσεων και βρήκε ότι αυτές οι πολιτικές περισσότερο έβλαψαν τις οικονομίες παρά βελτίωσαν την κατάστασή τους.
* Αναφέρατε ότι υπάρχουν καταγγελίες για αστυνομική βία και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων κατά του Μνημονίου. Μπορείτε να συγκρίνετε αυτές τις καταστάσεις και με άλλες χώρες, είχαν την ίδια αντίδραση οι κυβερνήσεις και η αστυνομία; Έχετε κάποια σύσταση για τη χώρα, δεδομένου ότι είχαμε και θύματα αστυνομικής βίας που απέκτησαν αναπηρίες, έχουμε για παράδειγμα δημοσιογράφο που δεν ακούει πια.
Κατά μια γενική έννοια, πρέπει να καταλάβουμε ότι σε καταστάσεις λιτότητας υπάρχει πάντα κοινωνική δυσαρέσκεια και αυτή εκφράζεται συχνά με δημόσιες διαδηλώσεις και κάποιες φορές η αστυνομία, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τη δημόσια τάξη, ίσως υπερβεί αυτό που χρειάζεται για να ελέγξει την κατάσταση εν προκειμένω. Αν μιλάμε για συγκρίσεις, δεν μπορώ να σκεφτώ κάποια αυτή τη στιγμή. Στη Λετονία, για παράδειγμα, ξέρω ότι κατά τη διάρκεια της ακμής της εφαρμογής του προγράμματος λιτότητας πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις, αλλά δεν πήρα καμία πληροφορία όσο αφορά την αστυνομία και χρήση από αυτή υπερβολικής βίας για να διαλύσει τις διαδηλώσεις. Εδώ στην Ελλάδα έχουν γίνει καταγγελίες και περιμένω περισσότερες σχετικές πληροφορίες. Και αυτές οι καταγγελίες έχουν γίνει, απ' όσο γνωρίζω, από αρκετά αξιόπιστους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, καταγγελίες δηλαδή ότι η αστυνομία έχει χρησιμοποιήσει υπερβολική βία για να διαλύσει αυτές τις διαδηλώσεις, ότι έχει χρησιμοποιήσει δακρυγόνα που δημιουργούν προβλήματα σε διαδηλωτές, οπότε είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα.
Πιστεύω ότι είναι σημαντικό η αστυνομία να σταθμίζει μεταξύ των ευθυνών της να διατηρήσει τη δημόσια τάξη και της ευθύνης της να σεβαστεί το δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών να διαδηλώνουν. Πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία στο πράττειν.
* Για τη Χρυσή Αυγή, αναφέρατε τον όρο "εξτρεμιστικές ομάδες", αλλά τώρα έχουμε ένα συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα που έχει μπει στη Βουλή και το οποίο κάποιες φορές συνδέεται άμεσα ή έμμεσα σε πολλές ρατσιστικές επιθέσεις. Ποιο είναι το σχόλιό σας, ειδικά για τη Χρυσή Αυγή;
Όπως ανέφερα, η εμφάνιση του εξτρεμισμού, του εθνικισμού, του ακραίου εθνικισμού, είναι μια συνέπεια αυτού του κενού, του αισθήματος κάποιων ανθρώπων ότι είναι αβοήθητοι, άνθρωποι που νιώθουν παραμελημένοι. Και έτσι οι ακραίες ομάδες εκμεταλλεύονται αυτό το συγκεκριμένο κενό για να κινητοποιήσουν και να κερδίσουν υποστήριξη. Με λίγα λόγια, έχεις μια εξτρεμιστική οργάνωση να πηγαίνει φαγητό σε φτωχούς ανθρώπους, ανθρώπους που έχουν χάσει το κουράγιο τους και αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να δείξουν την ευγνωμοσύνη τους, δίνοντάς τους (σ.σ.: στην εξτρεμιστική οργάνωση) πολιτική στήριξη. Είναι ατυχές στην πραγματικότητα, δεν πιστεύω ότι κανένας στην πραγματικότητα θέλει να δει την εμφάνιση τέτοιου είδους εξτρεμισμού.
* Σας ανησυχεί η άνοδος του νεοναζισμού όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, η ύπαρξη ακροδεξιών κομμάτων ή κομμάτων που εμφορούνται από τις ιδέες του Χίτλερ;
Ναι, βεβαίως. Σίγουρα, για μένα, προσωπικά μιλώντας, είναι ζήτημα που με ανησυχεί, αλλά νομίζω πως είναι επίσης σημαντικό να υπογραμμίσω ότι τέτοιου είδους καταστάσεις έχουν υπάρξει ακόμα και σε μέρη που δεν βιώνουν τα ίδια προβλήματα με την Ελλάδα. Νομίζω πως υπάρχει μια ανησυχητική τάση, κατά τη γνώμη μου, σε όλη την Ευρώπη αναφορικά με την άνοδο της Άκρας Δεξιάς.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΚΑΙ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ
