Η Κυβέρνηση και οι “τεχνοκράτες” της, από τον Γιάννη Στουρνάρα μέχρι τον ΣΕΒ, επαναλαμβάνουν το ίδιο δόγμα: «δεν μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί αν δεν αυξηθεί πρώτα η παραγωγικότητα».
Μόνο που αποσιωπούν κάτι κρίσιμο ότι η χαμηλή παραγωγικότητα στην Ελλάδα είναι αποτέλεσμα των πολιτικών που οι ίδιοι υπηρετούν επί δεκαετίες.
Η χώρα μας παράγει μόλις 25 ευρώ ανά ώρα εργασίας,όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 46 ευρώ Δηλαδή,η ελληνική παραγωγικότητα είναι μόλις στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Αιτία;Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου (σε μηχανήματα, υποδομές, τεχνολογία) κατρακύλησαν από 23% του ΑΕΠ το 2008 σε μόλις 16% το 2024, δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.
Οι νεοφιλελεύθερες Κυβερνήσεις ,τόσο οι προηγούμενες όσο και η σημερινή,επέλεξαν φοροελαφρύνσεις στους ισχυρούς,αντί για δημόσιες επενδύσεις σε παραγωγικές υποδομές, έρευνα, καινοτομία και βιομηχανία.
Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία εξαρτημένη από τον τουρισμό και τις υπηρεσίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας, που δεν μπορεί να στηρίξει ούτε αξιοπρεπείς μισθούς ούτε βιώσιμη ανάπτυξη.
Η Κυβέρνηση και οι επιχειρηματικοί κύκλοι επιρρίπτουν τις ευθύνες στους ίδιους τους εργαζόμενους, στους «τεμπέληδες μικρομεσαίους» ή στους «μη καινοτόμους Έλληνες».
Όμως τα στοιχεία είναι αδιάψευστα:
Στην Ελλάδα, 47% των εργαζομένων απασχολούνται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις (<10 άτομα), έναντι 30% στην Ε.Ε.
Οι αυτοαπασχολούμενοι φτάνουν το 27,1% του εργατικού δυναμικού (διπλάσιο ποσοστό από την Ευρώπη).
Δεν πρόκειται για επιλογή, αλλά για αποτέλεσμα πολιτικών που άφησαν τη βιομηχανία να καταρρεύσει και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να επιβιώνουν με φορολογικό στραγγαλισμό και έλλειψη χρηματοδότησης.
Παρά τις Κυβερνητικές κορώνες για “ψηφιακή μετάβαση”, η Ελλάδα παραμένει ουραγός στις νέες τεχνολογίες.
Μόνο 57% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες (2ο χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε.).
Στην τεχνητή νοημοσύνη,μόλις 19% των επιχειρήσεων έχει κάνει κάποια χρήση και είναι το χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε.
Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Φινλανδία και η Δανία, που επένδυσαν δημόσια σε ψηφιακές υποδομές και εκπαίδευση, βλέπουν την παραγωγικότητά τους να εκτινάσσεται.
Τουρισμός,περισσότερη δουλειά,λιγότερη παραγωγικότητα
Από το 2013 έως το 2023,320.000 νέες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν σε εστίαση και καταλύματα,την ώρα που η μεταποίηση έχανε 260.000 θέσεις.Όμως, στον τουριστικό τομέα η παραγωγικότητα κατέρρευσε κατά 41%!
Περισσότερη δουλειά, χαμηλότερα μεροκάματα, καμία βελτίωση στην ποιότητα.Η “τουριστική βαριά βιομηχανία” που διαφημίζει η Κυβέρνηση, αποδεικνύεται φούσκα εξαντλημένης εργασίας.
Ο παραλογισμός Στουρνάρα, “αν αυξήσουμε 30% τους μισθούς, θα χρεοκοπήσουμε”.
Η δήλωση αυτή αποκαλύπτει τον πραγματικό φόβο του οικονομικού κατεστημένου.Ότι μια κοινωνία με αξιοπρεπείς μισθούς θα απαιτήσει και δίκαιη αναδιανομή πλούτου.Όμως, χωρίς αύξηση μισθών,δεν υπάρχει κίνητρο για καινοτομία.
Η φθηνή εργασία παγιώνει τη χαμηλή παραγωγικότητα,δεν τη βελτιώνει.
Οι χώρες που αύξησαν τους μισθούς (π.χ. Ισπανία,Πορτογαλία, Σλοβενία) είδαν παράλληλη άνοδο παραγωγικότητας και επενδύσεων.
Η λύση δεν είναι “να περιμένουμε να ανέβει η παραγωγικότητα για να ανέβουν οι μισθοί”,αλλά να ανεβάσουμε μαζί και τα δύο,με κοινωνική δικαιοσύνη και δημόσιο σχεδιασμό όπως:
-αύξηση κατώτατου μισθού σε επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης,ώστε να πιεστούν οι επιχειρήσεις να επενδύσουν σε τεχνολογία και εκπαίδευση, όχι σε φτηνή εργασία.
-δημόσιες επενδύσεις σε πράσινη βιομηχανία,έρευνα και ψηφιακή μετάβαση.
-ανασυγκρότηση παραγωγικού ιστού με στήριξη συνεταιρισμών, μικρομεσαίων και κοινωνικής οικονομίας.
-προστασία εργασιακών δικαιωμάτων και συλλογικών συμβάσεων ,η παραγωγικότητα είναι συλλογικό επίτευγμα,όχι “προσωπικό ταλέντο”.
-δίκαιη φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου και επανεπένδυση των κερδών στην κοινωνία.
Η Ελλάδα δεν έχει “τεμπέληδες εργαζόμενους”,αλλά έχει φτωχούς εργαζόμενους.Έχει ξεχαρβαλωμένο παραγωγικό μοντέλο και Κυβερνήσεις που προτιμούν να εξυπηρετούν τα συμφέροντα λίγων.Η αληθινή παραγωγικότητα δεν μετριέται σε ευρώ την ώρα,αλλά σε αξιοπρέπεια, παιδεία, δικαιοσύνη και δημιουργία.
Και αυτή δεν θα την φέρουν οι αγορές θα την κερδίσουν οι άνθρωποι της δουλειάς.
*Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια
