Η περιοδεία του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη, στις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές (ΚΕΔ) στα νησιά πρώτης γραμμής, αποτελεί εμβληματική στιγμή μιας πολιτικής που επιχειρεί να εγκαθιδρύσει τον εγκλεισμό ως «κανονικότητα» στη διαχείριση του προσφυγικού.
Η επίσκεψή του στην Κω, κατόπιν εκείνων στη Σάμο και τη Λέσβο, παρουσιάστηκε ως «αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης» και ως βεβαίωση της «ομαλής λειτουργίας» των δομών.
«Η Πολιτεία βρίσκεται στο πλευρό των νησιωτών, με αντισταθμιστικά οφέλη και συγκεκριμένες πολιτικές που στηρίζουν τις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, εφαρμόζουμε ένα νέο μεταναστευτικό δόγμα: η Ελλάδα είναι φιλική και ανοιχτή σε όσους πραγματικά δικαιούνται άσυλο, αλλά παραμένει αυστηρή και εχθρική απέναντι σε κάθε παράνομη προσπάθεια εισόδου στη χώρα», επεσήμανε ο κ. Πλεύρης.
Τόνισε, επιπλέον, ότι το υπουργείο βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τις τοπικές αρχές και τις κοινωνίες των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των δομών, ιδίως στις περιοχές που υφίστανται εντονότερη μεταναστευτική πίεση.
Η Washington Post έχει περιγράψει τις ελληνικές δομές ως «φυλακές για πρόσφυγες», επισημαίνοντας ότι οι χώροι αυτοί λειτουργούν περισσότερο ως κέντρα κράτησης παρά ως δομές φιλοξενίας, αναδεικνύοντας τη διπλή λειτουργία των ΚΕΔ: αφενός, ως πειθαρχικά εργαλεία εντός της ελληνικής επικράτειας, αφετέρου ως μηχανισμούς επιβεβαίωσης της Ελλάδας ως «προκεχωρημένου φυλακίου» της Ευρώπης.
Όπως έχει επισημάνει ο Giorgio Agamben, το στρατόπεδο δεν είναι μια ιστορική παρέκκλιση, αλλά η «νομιμοποιημένη μορφή» του κράτους εξαίρεσης. Οι ΚΕΔ του Αιγαίου συνιστούν ακριβώς αυτήν την χωρική και νομική εξαίρεση, όπου η προστασία μετατρέπεται σε επιτήρηση και η φιλοξενία σε φυλάκιση.
Η επίκληση του «πλευρού των νησιωτών» αποτελεί, στην ουσία, πολιτική εργαλειοποίηση των τοπικών κοινωνιών. Το κράτος παρουσιάζεται ως εγγυητής της κοινωνικής συνοχής, την ίδια στιγμή που εγκαθιδρύει μόνιμες δομές αποκλεισμού και ενισχύει τον φόβο του «άλλου».
Το αποτέλεσμα είναι η παραγωγή μιας «ασφάλειας» που βασίζεται στην αορατοποίηση των προσφύγων και στη νομιμοποίηση της βίας στα σύνορα.
Η ελληνική μεταναστευτική πολιτική κινείται σε σαφή απόκλιση από τις αρχές του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Η περιοδεία του κ. Πλεύρη στις ΚΕΔ δεν είναι απλή «επιθεώρηση έργου». Είναι η δημόσια τελετουργία της επιβολής ενός καθεστώτος εξαίρεσης που κανονικοποιείται.
