Δεν μπορεί να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή άμυνα υπό τις παρούσες συνθήκες, όσο οι ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να αγοράζουν και να εξαρτώνται από τα αμερικανικά μαχητικά F-35. Ο λόγος που αυτό αποτελεί πρόβλημα είναι σύνθετος
1. Λειτουργική εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Το F-35 είναι μια εξαιρετικά προηγμένη πλατφόρμα, της οποίας ο πλήρης έλεγχος ανήκει στην αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin. Το λογισμικό του αεροσκάφους δεν μπορεί να τροποποιηθεί από τους χρήστες χωρίς αμερικανική έγκριση. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης, είτε με εμπλοκή των ΗΠΑ είτε χωρίς την έγκρισή τους, τα F-35 μπορεί να μην μπορούν να επιχειρήσουν ή να περιοριστούν οι επιχειρησιακες ικανότητες τους
Ένα ακραίο παράδειγμα αυτής της εξάρτησης είναι η Δανία, η οποία έχει αγοράσει 27 F-35. Παρότι πρόκειται για στενό σύμμαχο των ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον την απειλεί ευθέως
2. Οικονομική εξάρτηση και δέσμευση πόρων
Η αγορά του F-35 απορροφά τεράστιους αμυντικούς πόρους από τις ευρωπαϊκές χώρες, μειώνοντας τις δυνατότητες επένδυσης σε εγχώρια προγράμματα. Μέχρι στιγμής, πάνω από 600 F-35 έχουν παραδοθεί, ενώ χώρες όπως η Γερμανία (35 αεροσκάφη), η Ιταλία (90), η Ολλανδία (52), η Φινλανδία (64) και η Νορβηγία (52) έχουν δεσμευτεί για μεγάλης κλίμακας αγορές.
Ο Γάλλος στρατηγικός αναλυτής François Heisbourg έχει επισημάνει το εξής:
“Η εξάρτηση από το F-35 δεν είναι απλώς στρατιωτικό ζήτημα. Είναι μια πολιτική δήλωση υποταγής στην Ουάσινγκτον, η οποία ακυρώνει κάθε συζήτηση περί ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.”
3. Βιωσιμότητα του προγράμματος F-35
Το F-35 βασίζεται στην υπόθεση ότι θα αποτελέσει το κύριο μαχητικό των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, με προγραμματισμένη παραγωγή πάνω από 3.000 μονάδες. Αν οι ευρωπαϊκές χώρες αποσύρονταν ή επένδυαν σε εναλλακτικά προγράμματα, η οικονομική βιωσιμότητα του προγράμματος θα κλονιζόταν. Ας θυμηθούμε ότι ο Τράμπ ήταν αρνητικός για το F35 - το είχε χαρακτηρίσει «βαρέλι δίχως πάτο»-, ενώ επιφυλακτικό για το πρόγραμμα παραμένει σε κάθε αξιολόγηση και το GAO. Είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι και η Ελλάδα, που αιμορραγεί διαχρονικά από εξωφρενικές εξοπλιστικές δαπάνες, πρέπει να αναθεωρήσει την απόφαση για την αγορά 24 F35.