Αγαπητή Ευγενία,
Να που λόγοι ανωτέρας βίας οδήγησαν στο να υποταχθώ στη σιωπή για ένα μεγάλο διάστημα. Σαν να ξύπνησα από ένα όνειρο. Και τι δεν έγινε τον τελευταίο χρόνο... Κυριολεκτικά μια άλλη Ελλάδα στέκεται μπροστά μας. Αμήχανα την ψαύω. Προσπαθώ να ανιχνεύσω τα προτσές, να καταλάβω. Τι μας έχει συμβεί; Νομίζεις ότι έχουμε απαντήσει πειστικά στο καίριο αυτό ερώτημα; Γιατί, αν δεν εξαντλήσουμε το εύρος της απάντησης σε αυτό, δύσκολα να σχεδιάσουμε το από εδώ και πέρα. Ούτε μπορούμε να προχωρήσουμε με την παθολογία και τη συμπεριφορά τού χθες. Μόνο που στο σημείο αυτό πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και προσεκτικές. Πολλοί και πολλές κάνουν κριτική στο πρόσφατο παρελθόν, αλλά όχι πάντοτε από τη φιλολαϊκή σκοπιά. Μέσα στο καμίνι της κριτικής και της απόρριψης ρίχνουν και ό,τι καλό, δημιουργικό και προοδευτικό πέτυχε η πάλη των εργαζομένων τον προηγούμενο αιώνα. Τάχα είναι ντεμοντέ, πασέ. Κριτική αποτίμηση, λοιπόν, ναι, όχι ξεθεμέλιωμα. Όχι θεσμική κατάρρευση. Όχι ανομία, κουρέλιασμα του Συντάγματος και των νόμων. Όχι στην αγελοποίηση της κοινωνίας, στη διάσπαση του ιστού της. Όχι στη δημιουργία χάους.
Σκέφτομαι τον τελευταίο καιρό δύο πράγματα. Το πρώτο είναι πώς θα οργανώσουμε το αύριο μέσα από τα συντρίμμια. Με τι υλικά και με ποιες δυνάμεις. Οι αξίες για τις οποίες αγωνίστηκαν σε αυτόν τον τόπο και μαρτύρησαν γι' αυτές τόσοι και τόσες διατηρούν ατόφια τη σημασία τους. Μάλιστα, η πολιτισμική παρακμή ανέδειξε πιο πολύ το περιεχόμενό τους. Η ειρήνη, η δημοκρατία, οι ίσες ευκαιρίες για όλους και όλες, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κοινωνική αλληλεγγύη, γίνονται ζητούμενα. Γίνονται συνώνυμο της ίδιας της κοινωνίας. Συνάρτηση των οικοδομήσιμων υλικών είναι και οι δυνάμεις που φύσει και θέσει ενδιαφέρονται για την επικράτηση των ανθρωπιστικών αξιών. Κι αυτές δεν είναι άλλες από την κοινωνική και πολιτική Αριστερά. Αυτές καλούνται να πρωταγωνιστήσουν στο τιτάνιο έργο της ανασυγκρότησης, που πάει πολύ πιο πέρα από την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Επωμίζεται η Αριστερά μεγάλα βάρη και αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι για πρώτη φορά από όσο θυμάμαι ακουμπούν πάνω της μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας. Άρα και για την Αριστερά έχει σημάνει η ώρα της κρίσεως. Καλείται να ενηλικιωθεί, να ανοίξει τους ορίζοντές της από τον εσωτερικό -συχνά μίζερο- μικρόκοσμό της, να αφήσει τους παλιμπαιδισμούς. Να αποκτήσει πλήρη συναίσθηση των υψηλών καθηκόντων που η συγκυρία και ο λαός φαίνεται πως της εναποθέτουν.
Το δεύτερο: μέσα σε αυτό το σύνθετο κλίμα πού τοποθετείται το γυναικείο ζήτημα; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, όταν επικρατούν συνθήκες πανικού, έρχονται στην επιφάνεια παλιές και αραχνιασμένες ιδέες για τη θέση και τον ρόλο των γυναικών. Η ενασχόληση με ζητήματα φεμινισμού, πολιτισμού, ανθρωπίνων δικαιωμάτων μοιάζει πολυτέλεια. Κινδυνεύει το εύρος του προβληματισμού μας να εξαντλείται στο Μνημόνιο και την τρόικα. Έχει στενέψει και αφυδατωθεί ο στοχασμός. Κι όμως, όχι μόνο δεν είναι άχρηστη η καλλιέργεια αυτών των ζητημάτων, αλλά θα έλεγα ότι είναι εκ των ων ουκ άνευ. Είναι στοιχείο αναπόσπαστο από το πρόγραμμα της ανασυγκρότησης. Γιατί αυτή πρέπει να είναι πρωτίστως αξιακή για να είναι οικονομική και κοινωνική. Σε αυτήν την κατεύθυνση οι ίδιες οι γυναίκες, όσες αντιλαμβάνονται το κάλεσμα των καιρών, οφείλουν να συνδράμουν. Με τη δική τους προβληματική, τον δικό τους αγώνα και προπάντων τη δική τους εμπειρία. Διότι έχουμε ιστορία μεγάλη πίσω μας. Έχουμε από πού να πιαστούμε, δεν είμαστε άθυρμα στους πέντε ανέμους της απάνθρωπης χρηματιστηριακής παγκοσμιοποίησης. Να ψάξουμε, λοιπόν, στις ρίζες μας, στις αποσκευές μας. Να αντλήσουμε έμπνευση, πρότυπα δράσης και αγώνα. Το οφείλουμε σε όσες αγωνίστηκαν και βεβαίως στις γενιές που έρχονται.
