ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ / Επανακαταθέτει τροπολογίες για κίνητρα στους γιατρούς, «clawback», «rebate» και εφημερίες

Την υποκρισία και την αναλγησία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας υπό τον κο Άδωνι – Σπυρίδωνα Γεωργιάδη, καταδεικνύει με τον πιο εμφαντικό τρόπο η συζήτηση για το νομοσχέδιο της δήθεν ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, σημειώνει ο τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος.

Όπως υπογραμμίζει ο βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο Άδωνις Γεωργιάδης «Δίνοντας για πολλοστή φορά το γνωστό φθηνό του σόου, όπως αναμένεται και σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής, επένδυσε στον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης εφαρμόζοντας την προσφιλή του τακτική, του «gaslighting», ουσιαστικά δηλαδή ψευδόμενος».

«Κι επειδή ο κ. Γεωργιάδης ωρυόταν στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν έχει προτάσεις, πέρα από το κοστολογημένο πρόγραμμα του, ερωτάται ο λαλίστατος κ. υπουργός Υγείας: γιατί δεν υιοθετεί τις τροπολογίες που επανακαταθέτουν σήμερα οι Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Βουλευτή Αχαΐας και Τομεάρχη Υγείας Ανδρέα Παναγιωτόπουλου;»

Οι τρεις τροπολογίες του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αφορούν μία για τα κίνητρα που πρέπει να δοθούν στους γιατρούς για τις άγονες, νησιωτικές και ακριτικές περιοχές, μία για τo «clawback» και το «rebate» και μία για την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών των γιατρών με 20%.

«Στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεσμευόμαστε ότι ως κυβέρνηση θα καταργήσουμε τους αντικοινωνικούς νόμους που μόνοι σας έχετε ψηφίσει και θα επαναθεμελιώσουμε το ΕΣΥ, με γνώμονα και επίκεντρο τον άνθρωπο, ασθενή και υγειονομικό» υπογραμμίζει εμφατικά ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος.

Αναλυτικά οι τροπολογίες

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Στο σ/ν Υπουργείου Υγείας «Ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης»

Θέμα: «Τροποποίηση του άρθρου 54 παρ.11 εδάφιο Ε. του ν. 4999/2022 με τίτλο «Μισθολόγιο ιατρών και οδοντιάτρων του Εθνικού Συστήματος Υγείας, των έμμισθων ειδικευόμενων ιατρών και των επικουρικών ιατρών»»

Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η διστακτικότητα και εν τέλει άρνηση των ιατρών να στελεχώνουν, καθώς και η τάση τους να αποχωρούν  από δομές του ΕΣΥ , οι οποίες βρίσκονται σε άγονες και προβληματικές, και ιδίως νησιωτικές περιοχές της επικράτειας, είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα, το οποίο εντάθηκε ιδιαιτέρως την εποχής της κρίσης και της εφαρμογής της δημοσιονομικής προσαρμογής και λιτότητας τα δύσκολα χρόνια των μνημονίων. Κι αυτό γιατί τα όποια κίνητρα υπήρχαν μέχρι εκείνη την περίοδο (όπως πχ. η επιδότηση αγοράς / ανέγερσης πρώτης κατοικίας, η φορολογική έκπτωση των στεγαστικών δανείων, η παραχώρηση δωρεάν αεροπορικών εισιτηρίων κ.ο.κ) καταργήθηκαν στα πλαίσια δημοσιονομικών περικοπών.

Δυστυχώς και μετά την έξοδο της Ελλάδας από το μνημόνιο παρατηρείται συνέχιση και ένταση του φαινομένου, όχι μόνο διότι οι συγκεκριμένες αυτές περιοχές της χώρας διαθέτουν χαρακτηριστικά τα οποία οι νέοι επιστήμονες δεν θεωρούν ελκυστικά, αλλά και γιατί το ίδιο το ΕΣΥ ως τόπος εργασίας καθίσταται όλο και πιο δύσκολο και μαρτυρικό για όσους το υπηρετούν, με συνέπεια οι νέοι ιατροί όχι μόνο να μην επιλέγουν δομές στις προαναφερόμενες περιοχές αλλά να εγκαταλείπουν συνολικά την Ελλάδα και να να αναζητούν εργασία στο εξωτερικό (το λεγόμενο brain drain). Στα νησιά ειδικά αυτό το φαινόμενο έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας, με επιπτώσεις τόσο στην κοινωνική ζωή των νησιωτών καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, όσο βέβαια και κατά την τουριστική περίοδο οπότε και παρατηρείται  μεγαλύτερη όξυνση των επιπτώσεων.

Ως εκ τούτου, σήμερα στις άγονες και προβληματικές περιοχές της Ελλάδας η υποστελέχωση σε ιατρούς στο ΕΣΥ είναι δραματική. Στην πλειονότητα των νοσοκομείων των περιοχών αυτών σε κάθε ειδικότητα υπηρετεί κανένας, ένας ή το πολύ δύο ιατροί. Τα κενά καλύπτονται με υπερεφημέρευση, αεροδιακομιδές, μετακινήσεις ασθενών, συνεχείς μετακινήσεις ιατρών από άλλα νοσοκομεία (με “εντέλλεσθε”) και σε ορισμένες  ειδικότητες με σποραδική απασχόληση ιδιωτών στα νοσοκομεία. Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και στις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Στην πλειονότητα των σχετικών προκηρύξεων παρατηρείται το φαινόμενο οι ιατροί να μην εκδηλώνουν ενδιαφέρον για πρόσληψη σε μόνιμη θέση ιατρού ΕΣΥ και οι προκηρύξεις να αποβαίνουν άγονες, ή να διορίζονται, αλλά με την πρώτη ευκαιρία να καταλαμβάνουν θέση αλλού, φεύγοντας από το νοσοκομείο του νησιού.

Η υγειονομική θωράκιση όλων των άγονων και προβληματικών περιοχών και ιδίως των νησιωτικών, είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την ευημερία και κοινωνική συνοχή, όσο και  την οικονομική ανάπτυξη των περιοχών αυτών. Ιδίως στα μικρού και μεσαίου μεγέθους νησιά, οι δομές του ΕΣΥ είναι οι μοναδικές οργανωμένες δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, καθώς ο ιδιωτικός τομέας αποφεύγει να επενδύσει εκεί προτιμώντας περιοχές υψηλότερης κερδοφορίας για τον ίδιο. Έτσι, η στελέχωση των δομών του ΕΣΥ ιδίως σε αυτές τις νησιωτικές αλλά και τις ορεινές περιοχές αποκτά χαρακτήρα επιβιώσης για τους κατοίκους και πολλές φορές για τους τουρίστες. Άλλωστε, ειδικά για τον τουριστικό τομέα συχνά οι ελλείψεις ιατρών στα νησιά έχουν δημοσιοποιηθεί με αρνητικά αντίκτυπο για την τουριστική εικόνα της χώρας.

Οι αιτίες που οδηγούν στο πρόβλημα αυτό, το οποίο βαίνει επιδεινούμενο και διακινδυνεύει την ίδια τη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας και συνακόλουθα την υγεία, ευημερία και ζωή των κατοίκων της χώρας, αλλά και των εκατομμυρίων επισκεπτών της, είναι μια συνισταμένη πολλών παραγόντων, που δεν ερείδονται μόνο στο ελληνικό σύστημα υγείας, τις επιλογές της εκάστοτε κυβέρνησης και τα εγγενή χαρακτηριστικά της Ελλάδας. Ερείδονται σε παράγοντες κοινωνικούς, οικονομικούς, αναπτυξιακούς και πολιτιστικούς που υπερβαίνουν τις συνθήκες που επικρατούν στο ΕΣΥ και ανάγονται σε ευρύτερους λόγους που αφορούν στο παραγωγικό και αναπτυξαικό μοντέλο της Ελλάδας. Με άλλα λόγια, από τη μια είναι οι δυσμενείς και επιδεινούμενες εργασιακές συνθήκες εντός του ΕΣΥ, όπως οι ιδιαίτερα χαμηλές αμοιβές των ιατρών ΕΣΥ (οι χαμηλότερες στην ΕΕ, εκτός από τη Βουλγαρία), η εντατικοποίηση της εργασίας η υπερεφημέρευση, η ανασφάλεια λόγω έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού και η εξάντληση (συχνά ένας ιατρός καλείται να καύψει ένα ολόκληρο μεσαίο νησί ως μοναδικός ιατρός της ειδικότητας του), και από την άλλη είναι οι συνθήκες ζωής που επικρατούν εκτός ΕΣΥ, όπως ξ ακρίβεια (στις νησιωτικές περιοχές το κόστος στέγασης έχει αγγίξει απαγορευτικά επίπεδα), η ανασφάλεια, η υποανάπτυξη, οι ελλιπείς υποδομές – συγκοινωνίες – χαμηλή ποιότητα ζωής κ.λπ. Αθροίζονται, λοιπόν, δύο  κατηγορίες παραγόντων που συγκλίνοντας αποκτούν μια δυσανάλογα αρνητική δυναμική η οποία αποτρέπει νέους επιστήμονες ιατρούς να εγκατασταθούν για μόνιμη εργασία στις περιοχές αυτές επιλέγοντας το ΕΣΥ και πολλούς που ήδη εργάζονται εκεί να μετατίθενται στα μεγάλα αστικά κέντρα, με την πρώτη ευκαιρία.

Συνοπτικά οι γιατροί φαίνεται ότι δεν προτιμούν τις δομές ΕΣΥ στις  άγονες και προβληματικές  περιοχές της χώρας για μια σειρά από λόγους, όπως:

Οικονομικοί (το κόστος ζωής και μετακίνησης ιδίως στις νησιωτικές είναι αυξημένο σε σχέση με τη στεριά ή κεντρικές περιοχές κι αυτό συμπεριλαμβάνει και το κόστος στέγασης, το κόστος σίτισης, το κόστος εισιτηρίων και αγοράς προϊόντων).

Διοικητικοί (υπάρχει κίνδυνος εγκλωβισμού στην παραμεθόριο -αυτό έχει αντιμετωπιστεί με τη θέσπιση δυνατότητας μετάθεσης μετά την πενταετία- και παράλληλα λόγω μικρού αριθμού προσωπικού υπάρχει αυξημένος διοικητικός φόρτος με  ελλιπή υποστήριξη).

Επιστημονικοί (σημαντικό μειονέκτημα είναι η επιστημονική απομόνωση, η οποία αφορά στην τρέχουσα καθημερινότητα -όταν υπάρχει μόνο ένας ή δύο ιατροί στην ειδικότητα αυτό δημιουργεί άγχος και ανασφάλεια τόσο στην αντιμετώπιση των περιστατικών όσο και γενικότερα. Η επιστημονική απομόνωση όμως αφορά και στην υστέρηση σε μετεκπαιδεύσεις, ημερίδες, συνέδρια, κοκ, που είναι πιο ευχερή στο κέντρο.)

Zητήματα καθημερινότητας και ποιότητας ζωής στις άγονες και προβληματικές περιοχές της χώρας, τα οποία οφείλονται στην υποανάπτυξη, την απομόνωση και τις ελλείψεις ιδίως σε υποδομές και συγκοινωνίες.

Εξ αυτού του λόγου μια σοβαρή και πραγματική προσπάθεια να δοθούν λύσεις στο φλέγον αυτό ζήτημα θα πρέπει να είναι διατομεακή, να είναι προϊόν συνεργασίας πεδίων πολιτικής και αρμοδιοτήτων, απαιτεί άριστο συντονισμό και σύμπνοια, και δεν αφορά μόνο στο ΕΣΥ και το Υπουργείο Υγείας, αλλά σε περισσότερα Υπουργεία, όπως Οικονομίας, Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Υποδομών, Προστασίας του Πολίτη, Τουρισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων κ.λπ. Είναι μια συλλογική άσκηση που κατατείνει όχι απλώς στην ενίσχυση του ΕΣΥ αλλά και την αλλαγή του παραγωγικού, αναπτυξιακού και περιφερειακού μοντέλου της Ελλάδας, ιδίως στις νησιωτικές περιοχές, σχετιζόμενη άμεσα τόσο με το δημογραφικό (υγειονομικά ασφαλής διαβίωση) όσο και με το αναπτυξιακό μοντέλο (πχ. τουρισιμός, πολιτισμός κ.ά) των άγονων,δυσπρόσιτων,ορεινών και νησιωτικών περιοχών.

Η θέσπιση κινήτρων θα βοηθήσει, όπως φάνηκε και από τη θεσμοθέτηση οικονομικού επιδόματος σε άγονες θέσεις υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικοί ιατροί) που είχε αποτέλεσμα και όπως είχαν αποτέλεσμα τα οικονομικά (κυρίως) κίνητρα που παλαιότερα υπήρχαν και καταργήθηκαν με τα μνημόνια. Προ μνημονίων υπήρχε η αυξημένη αμοιβή από εφημερίες καθώς και στεγαστικό επίδομα για ανέγερση ή αγορά κατοικίας.

Τα κίνητρα αυτά πρέπει να αφορούν όλους τους ιατρούς των δομών του ΕΣΥ στις άγονες και προβληματικές περιοχές. Αν τα κίνητρα αφορούν μόνο τους νεοεισερχόμενους, θα παρατηρηθεί το φαινόμενο της παραίτησης υπηρετούντων ιατρών και της εκ νέου διεκδίκησης της θέσης. Αν αφορούν μόνο κάποιες ειδικότητες θα λειτουργήσει διαλυτικά στην καθημερινότητα, πέραν της αντιδεοντολογικής ιδέας δημιουργίας ιατρών πολλών ταχυτήτων και διάκρισης ειδικοτήτων. Άλλωστε σε ένα νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας όλες οι ειδικότητες είναι εξίσου απαραίτητες.

Η θέσπιση κινήτρων είναι μια πρακτική που μπορεί να αποδώσει. Υπάρχει το προηγούμενο των άγονων αγροτικών ιατρείων, όσο και παραδείγματα από άλλους κλάδους. Για την στελέχωση των ελληνικών σχολείων του εξωτερικού θεσπίστηκαν κίνητρα στους εκπαιδευτικούς τόσο μισθολογικά (διπλός μισθός) όσο και εκπαιδευτικά (υπό ειδικούς όρους εισαγωγή των παιδιών τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση). Το ίδιο και για τους στρατιωτικούς που υπηρετούν στο εξωτερικό. Αλλά και για όλους τους δημόσιους υπάλληλους στην παραμεθόριο, για τους οποίους προβλεπόταν επίδομα αγόνου και επιδότηση πρώτης κατοικίας μέχρι την έναρξη των μνημονίων.

Τα κίνητρα θα έπρεπε να διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: κίνητρα προσέλκυσης (για να έρθει ένας ιατρός) και κίνητρα παραμονής (για να μη θέλει να φύγει, παρόλο που θα του δίνεται αυτή η δυνατότητα). Προφανώς θα είναι οικονομικά, διοικητικά και επιστημονικά κίνητρα, κλιμακούμενα στο χρόνο για να υπηρετούν το στόχο της παραμονής (τόσο των νέων όσο και των ήδη υπηρετούντων). Είναι σημαντικό να υπάρχουν κίνητρα παραμονής και να μη γίνει υποχρεωτική η παραμονή.

Τα οικονομικά κίνητρα για τους ιατρούς που εργάζονται σε δομές του ΕΣΥ σε άγονες και προβληματικές περιοχές αυτή τη στιγμή είναι επιεικώς απαράδεκτα και προσβλητικά του θεσμικού λειτουργήματος που καλούνται οι ιατροί να επιτελέσουν σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες απομόνωσης και εγκατάλειψης. H δε ΚΥΑ που προβλέπεται στο α. 54 ν. 4999/2022 δεν έχει εκδοθεί ακόμη, σχεδόν δύο χρόνια μετά τη δημοσίευση του νόμου!

Ως αποτέλεσμα αυτής της κωλυσιεργίας (;) είναι ότι ενώ το επίδομα αγόνου για ιατρούς ΕΣΥ ουσιαστικά προβλέπεται από την ίδρυση του ΕΣΥ (ά. 30, παρ. 8, ν. 1397/1983), και κλιμακώνεται από 8% ως 50% επί των μηνιαίων αποδοχών ανάλογα με την περιοχή και τα έτη παραμονής, να μην έχει επικαιροποιηθεί ακόμη.

Έτσι, η ελληνική πολιτεία εξακολουθεί να καταβάλει το επίδομα αυτό με βάση τους βασικούς μισθούς γιατρών ΕΣΥ του 1983 (με μετατροπή τους σε ευρώ) και όχι με βάση τους σημερινούς μισθούς, με αποτέλεσμα το επίδομα αυτό να έχει καταλήξει να είναι εμπαιγμός. Και μάλιστα σε αυτό το επίδομα εφαρμόζονται και μνημονιακά προβλεπόμενες μειώσεις 8% και 12%, αθροιστικά πάνω από 20%. Έτσι για τον υπολογισμό του μηνιαίου επιδόματος αγόνου θεωρείται ότι ο μισθός Επιμελητή Β΄ είναι 142,56 ευρώ, του Επιμελητή Α΄178,20 ευρώ, και του Διευθυντή 225,71 ευρώ. Επί αυτών των θεωρητικών μισθών εφαρμόζεται το 8 έως 50% για να δοθεί επίδομα αγόνου που ξεκινά από 11,40 ευρώ και καταλήγει 112,85 ευρώ.

Αντίθετα, το επίδομα αγόνου που θεσπίστηκε το 2017 για τους ιατρούς υπόχρεους υπηρεσίας υπαίθρου των αντίστοιχων περιοχών είναι 400 ευρώ. Ο ειδικευμένος Διευθυντής ιατρός ΕΣΥ νοσοκομείου παίρνει μετά από 6 χρόνια παραμονής και για όλα τα επιπλέον χρόνια  επίδομα αγόνου περίπου 100 ευρώ και ο αγροτικός ιατρός παίρνει από την πρώτη ημέρα 400 ευρώ.

Εξομοίωση των ιατρών ΕΣΥ με τους αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεωνσε ότι αφορά τη χρήση των ΛΑΦ για σίτιση, των στρατιωτικών πρατηρίων για αγορά προϊόντων, των πτητικών μέσων (C-130) για μετακινήσεις, των ξενώνων και των στρατιωτικών κατασκηνώσεων για διανυκτέρευση εκτός νησιού κ.ο.κ.

Άλλα κίνητρα που προτείνονται για προσέλκυση και παραμονή ιατρών ΕΣΥ σε άγονες και προβληματικές, ιδίως νησιωτικές περιοχές και τα οποία θα πρέπει να κλιμακώνονται ανάλογα με το βαθμό αγόνου των περιοχών αυτών (όπως προβλέπονται αυτές οι περιοχές σε σχετική ΚΥΑ) είναι τα εξής:

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ.

Όπως και για όλους τους ιατρούς του ΕΣΥ, διαφορετική φορολόγηση των τακτικών αποδοχών και των εισοδημάτων από εφημερίες, με υπαγωγή των τακτικών εφημεριών σε αυτοτελή φορολόγηση με ειδικό συντελεστή 20%, όπως τα εισοδήματα από ενοίκια, και θέσπιση αφορολόγητου για τις πρόσθετες υπερβάλλουσες

εφημερίες και τις εφημερίες από μετακίνηση (σχετική τροπολογία έχει κατατεθεί)

Στεγαστικό κίνητρο. Μετά την παρέλευση επταετούς πραγματικής υπηρεσίας, επιδότηση του 50% της αντικειμενικής αξίας για την ανέγερση ή αγορά πρώτης κατοικίας (με υποχρέωση του ιατρού για παραμονή μέχρι τη συμπλήρωσησυνολικά δεκαπενταετίας από το διορισμό του στην δομή του ΕΣΥ) και η έκπτωση των τόκων στεγαστικών δανείου πρώτης κατοικίας  από το φόρο εισοδήματος) Ένα από τα σημαντικότερα κίνητρα για την παραμονή είναι η ύπαρξη μόνιμης κατοικίας. Το μέτρο αυτό είναι και αναπτυξιακό, η δε χορήγηση της επιδότησης θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από αναπτυξιακά ή ευρωπαϊκά κονδύλια

ΔΟΙΚΗΤΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ

Ύπαρξη τεσσάρων τουλάχιστον οργανικών θέσεων σε ειδικότητες και κλινικές αυξημένου φόρτου (παθολογία, χειρουργική, αναισθησιολογία), τριών οργανικών θέσεων σε ειδικότητες όπως καρδιολογία, μαιευτική, ορθοπαιδική, και καμία μονήρης ειδικότητα (αριθμός ιατρών ανά ειδικότητα 2-3), εκτός αν καλύπτει πρωτοβάθμιες και όχι εφημεριακές ανάγκες.

Ταχύτερη βαθμολογική εξέλιξη. Μετά από συνολική δεκαετή παραμονή και πενταετή παραμονή στο βαθμό του Διευθυντή, εξέλιξη των υπηρετούντων διευθυντών στο βαθμό Συντονιστή Διευθυντή.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ

Διδακτορικά-Μεταπτυχιακά. Μετά την παρέλευση τριετούς υπηρεσίας, δυνατότητα διενέργειας εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού και διδακτορικού κύκλου σπουδών με ανάληψη του κόστους των διδάκτρων από τα νοσοκομεία, με υποχρέωση του ιατρού (μετά την ολοκλήρωση) για ισόχρονη παραμονή στο νοσοκομείο. Το μέτρο απαντά στην επιστημονική απομόνωση και εξέλιξη των ιατρών ΕΣΥ στις άγονες και προβληματικές περιοχές

Υποχρεωτική μετεκπαίδευση. Ανά διετία υποχρεωτική μηνιαία ή διμηνιαία μετεκπαίδευση σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο της επιλογής του ιατρού, με ανάληψη εξόδων μετακίνησης, σίτισης και εκτός έδρας αποζημίωσης από το νοσοκομείο. Σημαντική η συνεχής μετεκπαίδευση και μάλιστα υποχρεωτική για ιατρό και νοσοκομείο. Ιδανικά θα μπορούσε να συνδυαστεί με ισόχρονημετακίνηση ιατρού από την κλινική υποδοχής προς το νησιωτικό νοσοκομείο.

Σημαντικό κίνητρο, που έρχεται να απαντήσει στην αγωνία γονιών ιατρών για την εκπαιδευτική υστέρηση των παιδιών τους, είναι η υπαγωγή των παιδιών των ιατρών σε ειδική κατηγορία πανελληνίων εξετάσεων, όπως τα παιδιά υπηρετούντων στο εξωτερικό ή οι αθλητές, μετά από πενταετή υπηρεσία του ιατρού και

παρακολούθηση από τα παιδιά  τουλάχιστον των δύο τελευταίων τάξεων του  Λυκείου . Η εκπαιδευτική υστέρηση είναι μια πραγματικότητα, και για αυτό οι νέοι ιατροί δεν θέλουν να προσληφθούν στις άγονες και προβληματικές περιοχές και ιδίως στα νησιά θεωρώντας δίκαια ότι αυτό θα έχει επίπτωση στην εκπαιδευτική πορεία των παιδιών τους. Κίνητρο χωρίς κανένα κόστος, με άμεσο και σημαντικό αποτέλεσμα.

Είναι σημαντικό ότι δεν υπάρχει κανένα συνταγματικό ή νομικό πρόβλημα για τη θέσπιση των παραπάνω κινήτρων. Το αντίθετο μάλιστα: υπάρχει σαφής συνταγματική επιταγή (α.101 παρ.4 Σ περί νησιωτικότητας και ορεινότητας) , στα πλαίσια της οποίας μπορούν να νομοθετηθούν. Άλλωστε πληθώρα νομοθετικών παρεμβάσεων έχουν γίνει κι αφορούν τη νησιωτικότητα (πχ μεταφορικό ισοδύναμο).

Υπάρχει οικονομικό κόστος από τη θέσπιση των παραπάνω κινήτρων, αλλά θα πρέπει να συνυπολογιστεί το άμεσο όφελος τόσο από την μείωση των αεροδιακομιδών, όσο και το μακροοικονομικό όφελος από την ελάττωση των μετακινήσεων ασθενών και συγγενών τους. Και βέβαια η αύξηση του αισθήματος ασφάλειας των κατοίκων και η αύξηση ειδικών ομάδων τουρισμού.

Στο πλαίσιο αυτό κρίνεται σκόπιμο η σύσταση και λειτουργία ενός Γενικού Παρατηρητηρίου Άγονων και Προβληματικών Περιοχών το οποίο θα αναλάβει το θεσμικό ρόλο της εποπτείας, συντονισμού, ελέγχου και αξιολόγησης του πλαισίου δημόσιων πολιτικών και κινήτρων/αντικινήτρων τα οποία θα έχουν ως στόχο την εξάλειψη της ίδια της έννοιας και ορολογίας των άγονων και προβληματικών περιοχών. Στόχος θα πρέπει να είναι ακριβώς αυτός, δηλαδή να μην υπάρχουν περιφέρειες της Ελλάδας που να χαρακτηρίζονται ως άγονες, προβληματικές, απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες, περιοχές με λιγότερη ανάπτυξη.

Ειδάλλως απλώς ανανεώνουμε το υφιστάμενο πρόβλημα, καλλωπίζοντας και εξωραϊζοντάς το.

Η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες της Ε.Ε που δεν διαθέτει Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για το Ανθρώπινο Δυναμικό του ΕΣΥ, και αυτό εξηγεί μεταξύ άλλων γιατί το μείζον ζήτημα της ανισοκατανομής των επαγγελματιών υγείας δεν έχει αντιμετωπιστεί ποτέ αποτελεσματικά και γιατί επιμένουν οι πολύ σοβαρές δυσχέρειες των πολιτών στην ισότιμη και καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίε υγείας που έχουν ανάγκη. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει προγραμματισμό και σχεδιασμό, ανάλυση της ζήτησης και της προσφοράς ανθρώπινου δυναμικού, πρόβλεψη αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό, ανάλογα με τα σχέδια και τους στόχους, κατάρτιση πλάνου για την εξασφάλιση του απαραίτητου δυναμικού σε ποιοτικό και ποσοτικό επίπεδο και επιτυχή αντιμετώπιση προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν από την υπερεπάρκεια είτε την έλλειψη προσωπικού.

Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην κατωτέρω τροπολογία έχουν κοστολογηθεί και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να υπερβούν τα 50.000.000 ευρώ ανά έτος. Αντιθέτως, και με μέτριες εκτιμήσεις το αληθινό κόστος αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 32 και 35.000.000 ευρώ ανά έτος.

Η πηγή της χρηματοδότησής τους δύναται να είναι ένα νέο Τέλος  Άγονων και Προβληματικών Περιοχών (ΤΑΠΠ) εξ ευρώ ενός (1) που θα επιβάλλεται σε κάθε διανυκτέρευση τουρίστα στην χώρα. Με βάση τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος, πέρυσι (2023) στην Ελλάδα έλαβαν χώρα 227.938.000 διανυκτερεύσεις μη κατοίκων σε τουριστικά καταλύματα της Ελλάδας, δίχως στο νούμερο αυτό να περιλαμβάνεται η κρουαζιέρα 

Σημειωτέον ότι σχεδόν όμοιες προτάσεις έχει καταθέσει ομόφωνα και ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) και η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Ιατρών (ΟΕΝΓΕ), καθώς και η ειδική επιτροπή που είχε συσταθεί από το Υπουργείο Υγείας με αυτό το αντικειμενο τον Ιανουάριο του 2019. Ειδικά στον ιατρικό κλάδο υπάρχει σύμπνοια σε ό,τι αφορά τα κίνητρα για τις άγονες και προβληματικές περιοχές ενώ πολλαπλές είναι και ανάλογες προτάσεις από τους αυτοδιοικητικούς και λοιπούς φορείς των εν θέματι περιοχών.

Β. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ – ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Άρθρο…

Τροποποείται το άρθρο 54 παρ.11 εδάφιο Ε. του ν. 4999/2022 και εφεξής ισχύει ως εξής:

Μισθολόγιο ιατρών και οδοντιάτρων του Εθνικού Συστήματος Υγείας, των έμμισθων ειδικευόμενων ιατρών και των επικουρικών ιατρών

Παρ.11 «Πέρα από τον βασικό μισθό των προηγούμενων παραγράφων, στους υπαγόμενους στο παρόν άρθρο χορηγούνται και τα εξής επιδόματα, κίνητρα, παροχές και αποζημιώσεις κατά μήνα:

Εδάφιο Ε: «Στους ειδικευμένους ιατρούς και οδοντίατρους του Ε.Σ.Υ. χορηγείται αποζημίωση ως κίνητρο προσέλκυσης και παραμονής σε προβληματικές και άγονες περιοχές, σύμφωνα με το π.δ. 131/1987 και την παρ. 8 του άρθρου 30 του ν. 1397/1983 (Α’ 143). Η αποζημίωση αυτή ορίζεται στο καθαρό ποσό εξ ΕΥΡΩ χιλίων (1.000) μηνιαίως για τους μόνιμους ειδικευμένους ιατρούς. Το ποσό αυτό είναι ακατάσχετο, αφορολόγητο και δεν υπόκειται σε κρατήσεις. Εκτός της χρηματικής αποζημίωσης καθιερώνονται και τα ακόλουθα κίνητρα προσέλκυσης και παραμονής μόνιμων ειδικευμένων ιατρών και επικουρικών ιατρών: α) εξομοίωση των μόνιμων και ειδικευμένων και των επικουρικών ιατρών που υπηρετούν σε άγονες και προβληματικές περιοχές με τους μόνιμους αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων σε ό,τι αφορά στη μέριμνα του προσωπικού, τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, τα πρατήρια, τη στέγαση, τον παραθερισμό και τη σίτηση,  β) δυνατότητα διενέργειας εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού ή διδακτορικού κύκλου σπουδών και υποχρεωτική μετεκπαίδευση, ανά διετία, σε τριτοβάθμιο δημόσιο νοσοκομείο της επιλογής του ιατρού, με ανάληψη των σχετικών δαπανών από τη δομή του ΕΣΥ στην οποία υπηρετεί, με ισόχρονη δέσμευση παραμονής γ) συμπερίληψη στους οργανισμούς των δομών του ΕΣΥ τριών (3) τουλάχιστον οργανικών θέσεων σε θέσεις αυξημένου φόρτου, ιδίως παθολογίας, χειρουργικής, αναισθησιολογίας, καρδιολογίας, ορθοπαιδικής και γενικής ιατρικής, δ) μετά την παρέλευση επτά ετών πραγματικής υπηρεσίας, το σύνολο των ετών να υπολογίζεται για τη βαθμολογική εξέλιξη με συντελεστή δύο (2) ώστε στα δέκα (10) πραγματικής υπηρεσίας οι ιατροί να εξελίσσονται στον βαθμό του Συντονιστή Διευθυντή, με πενταετή (5ετή) δέσμευση παραμονής, ε) μετά την παρέλευση πέντε (5) ετών πραγματικής υπηρεσίας δίδεται στους μόνιμους ειδικευμένους ιατρούς η δυνατότητα είτε επιδότησης του 50% της αντικειμενικής αξίας για κατασκευή ή αγορά πρώτης κατοικίας με δωδεκαετή δέσμευση  δέσμευση παραμονής είτε χορήγησης στεγαστικού επιδόματος από την ανάληψη των καθηκόντων και όλο το διάστημα της παραμονής με έκπτωση των τόκων του στεγαστικού δανείου από τη φορολογία τους, στ) τα τέκνα των ιατρών που υπηρετούν ως μόνιμοι εξειδικευμένοι ιατροί σε δομές του ΕΣΥ στις άγονες και προβληματικές περιοχές ζώνης Γ, τύπου Α συμμετέχουν στις πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με το ίδιο καθεστώς όπως τα τέκνα Ελλήνων και Ελληνίδων υπαλλήλων του εξωτερικού και ζ) συνίσταται νέα ιατρική ειδικότητα «εξειδικευμένης γενικής/οικογενειακής ιατρικής» με στόχο την κατάλληλη ακαδημαϊκή μετεκπαίδευση ιατρών οι οποίοι θα είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες των άγονων και προβληματικών περιοχών. Όλα τα σχετικά με τη σύσταση της νέας ιατρικής ειδικότητας θα καθοριστούν, μετά από ειδική προς τούτο εισήγηση του ΚΕΣΥ, με απόφαση του Υπουργού Υγείας, εντός δώδεκα μηνών από την επομένη της ημερομηνίας δημοσίευσης του παρόντος.

Στον οργανισμό του Υπουργείου Υγείας συστήνεται και λειτουργεί Παρατηρητήριο Υγείας Άγονων και Προβληματικών Περιοχών με σκοπό την εποπτεία, εφαρμογή, αξιολόγηση και βελτίωση των κινήτρων της παρούσας. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας που θα εκδοθεί εντός εξαμήνου από την επόμενη της ημέρας δημοσίευσης του παρόντος νόμου θα καθοριστούν όλες οι λεπτομέρειες σύστασης και λειτουργίας του Παρατηρητηρίου.

Όλα τα κίνητρα του εδαφίου αφορούν στους υπηρετούντες κατά την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου καθώς και για όλους όσους θα αναλαμβάνουν υπηρεσία εφεξής.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ

Αθήνα, 29 Ιουλίου 2024

Οι προτείνοντες βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Καλαματιανός Διονύσιος-Χαράλαμπος

Γαβρήλος Γεώργιος

Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)

Κοντοτόλη Μαρίνα

Λινού Αθηνά

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παππάς Πέτρος

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ – ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Στο σ/ν Υπουργείου Υγείας «Ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης»

Θέμα: «Επαναφορά εν ισχύ οποποιημένης της διάταξης του άρθρου 3 του ν. 3754/2009 περί φορολόγησης της αποζημίωσης των εφημεριών των ιατρών του ΕΣΥ και τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 95 του ν. 5041/2023 περί παράτασης χρόνου παραμονής στην υπηρεσία ιατρών κλάδου Εθνικού Συστήματος Υγείας»

Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Οι νόμοι 4498/2017 και 3205/2003  ρυθμίζουν τα  θέματα τα σχετικά με το ωράριο, τη διάρκεια της εργασίας και τη συμμετοχή στις εφημερίες των ιατρών του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ).

Με το νόμο 4498/2017 και δη την διάταξη του άρθρου 3 (άρθρα 6, 7, 16 και 22 παρ. 1 της Οδηγίας 2003/88/ΕΚ) το ωράριο και η διάρκεια εργασίας των ιατρών ΕΣΥ διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Το τακτικό ωράριο των νοσοκομειακών ιατρών είναι επτάωρο, συνεχές, πρωινό και πενθήμερο από Δευτέρα έως Παρασκευή, από 8:00 έως 15:00.

2. Το τακτικό ωράριο των ιατρών των υπηρετούντων στις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας είναι επτάωρο και πενθήμερο από Δευτέρα έως Παρασκευή.

3. Η εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας των ιατρών δεν μπορεί να υπερβαίνει τις σαράντα οκτώ (48) ώρες εργασίας με περίοδο αναφοράς (μέσο όρο) τους τέσσερις (4) μήνες, συμπεριλαμβανομένων των εφημεριών. Στον υπολογισμό του μέσου όρου δεν προσμετρώνται ή παραμένουν ουδέτερες η ετήσια άδεια και οι άδειες ασθενείας.

4.α) Σε κάθε περίπτωση η διάρκεια εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει το απόλυτο όριο των εξήντα (60) ωρών εργασίας την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων των εφημεριών.

Τηρουμένων των γενικών αρχών προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των ιατρών, η υπέρβαση του 48ωρου γίνεται για την κάλυψη των αναγκών σε εφημερίες των νοσοκομείων ή μονάδων Π.Φ.Υ., εφόσον: αα) ο ιατρός συναινεί για την παροχή της εργασίας αυτής και ββ) ο ιατρός δεν υφίσταται καμία επίπτωση, αν δεν δεχτεί να εκτελέσει την εργασία αυτή. Η συναίνεση του ιατρού είναι ειδική, δίδεται εγγράφως, φέρει ακριβή ημερομηνία και υπογραφή, φυλάσσεται στο φάκελό του και μπορεί να ανακαλείται ελεύθερα.

β) Ο Διοικητής του νοσοκομείου, καθώς και ο Διοικητής της Υ.ΠΕ. για τις μονάδες Π.Φ.Υ. υποχρεούνται να τηρούν και ενημερώνουν αρχείο για όλους τους ειδικευμένους και ειδικευόμενους ιατρούς, που παρέχουν εργασία καθ’ υπέρβαση του 48ωρου. Το αρχείο είναι στη διάθεση του Υπουργού Υγείας, ο οποίος μπορεί να απαγορεύει ή περιορίζει τη δυνατότητα υπέρβασης της ανώτατης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας, για λόγους ασφάλειας και υγείας των ιατρών. Το νοσοκομείο και η Δ.Υ.ΠΕ. υποχρεούνται να παρέχουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τη συναίνεση ή την άρση της συναίνεσης των ιατρών.

γ) Η υπέρβαση του 48ωρου τίθεται για μια τριετία από την έναρξη ισχύος του παρόντος και μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων προσλήψεων ειδικευμένων ιατρών Ε.Σ.Υ. για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων και μονάδων Π.Φ.Υ. του Ε.Σ.Υ..

5. Η ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών των ανωτέρων προσώπων δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τεσσάρων (4) εβδομάδων.»

Σύμφωνα με το Άρθρο 4 του ίδιου νόμου και το άρθρο 45 του Ν. 3205/2003 η συμμετοχή των ιατρών στις εφημερίες είναι υποχρεωτική σύμφωνα με τις εκάστοτε υπηρεσιακές ανάγκες προβλέπεται, δε, η δυνατότητα διενέργειας πέραν των τακτικών και πρόσθετων εφημεριών ανάλογα με τις υπηρεσιακές ανάγκες , και πιο συγκεκριμένα :

«1. Η συμμετοχή όλων των ιατρών στο πρόγραμμα εφημεριών είναι υποχρεωτική, ανεξάρτητα από βαθμό ή βαθμίδα, και μπορεί να λάβει τη μορφή της ενεργής εφημερίας, της εφημερίας ετοιμότητας και της μικτής εφημερίας, λογίζεται δε ως απασχόληση πέραν του υποχρεωτικού ωραρίου και αμείβεται.

2. Οι ειδικευόμενοι ιατροί διενεργούν μόνον ενεργές εφημερίες.

3. Όλα τα τμήματα ή κλινικές των νοσοκομείων εφημερεύουν καθημερινά και καταρτίζουν μηνιαία προγράμματα εφημερίας.

4. Οι ώρες εφημερίας διακρίνονται σε ώρες καθημερινές, καθημερινές νυκτερινές, καθημερινές νυκτερινές προς αργία, Σαββάτου, Σαββάτου νυκτερινές, Κυριακής ή αργίας, Κυριακής ή αργίας νυκτερινές.»

Για την πραγματοποίηση εφημέριων τα νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας όλης της χώρας, κατατάσσονται σε τρεις (3) ζώνες ανάλογα με την έδρα τους, ως εξής (το άρθρο 45 του ν. 3205/2003) :

«1. Ζώνη Α΄

Στη ζώνη αυτή ανήκουν τα νοσοκομεία του λεκανοπεδίου Αττικής, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας, του Ηρακλείου και των Ιωαννίνων, συμπεριλαμβανομένων και των πανεπιστημιακών, καθώς και τα κέντρα υγείας του λεκανοπεδίου Αττικής και Θεσσαλονίκης.

2. Ζώνη Β΄

Στη ζώνη αυτή ανήκουν τα περιφερειακά και νομαρχιακά νοσοκομεία των υπόλοιπων νομών ή πόλεων, καθώς και της Αλεξανδρούπολης και της Λάρισας.

3. Ζώνη Γ΄

Στη ζώνη αυτή ανήκουν τα νοσοκομεία που έχουν την έδρα τους σε, χαρακτηρισμένες από ισχύουσες διατάξεις, προβληματικές περιοχές, όλα τα υπόλοιπα κέντρα υγείας, καθώς και το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Β.) με τα παραρτήματα του.»

Το ανώτατο όριο συμμετοχής του προσωπικού που εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 43 του Νόμου 3205/2003, σε εφημεριακή απασχόληση κατά νοσοκομείο,
από το σύνολο των υπηρετούντων σε αυτό με οποιαδήποτε σχέση, ορίζεται κατά ζώνη ως εξής:

«Α΄ Ζώνη: Μέχρι το ένα τρίτο (1/3) των υπηρετούντων ιατρών σε περίπτωση γενικής εφημερίας και μέχρι το ένα πέμπτο (1/5) σε περίπτωση εσωτερικής εφημερίας, του τελευταίου ποσοστού δυναμένου να αυξάνεται. Σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις, μέχρι το ένα τρίτο (1/3), με αιτιολογημένη απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι­κονομικών και Υγείας και Πρόνοιας.

Β΄ Ζώνη: Μέχρι το ένα δεύτερο (1/2) των υπηρετούντων ιατρών, του ποσοστού αυτού δυναμένου να αυξάνεται, σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας και Πρόνοιας μέχρι τα τρία πέμπτα (3/5).

Γ΄ Ζώνη: Μέχρι το σύνολο των υπηρετούντων ιατρών.

Σύμφωνα, δε, με το άρθρο 4, του νόμου 3868/10, ισχύει:

1. Στο άρθρο 45 του νόμου [Ν] 3205/2003 (ΦΕΚ 297/Α/2003) προστίθεται παράγραφος 11 ως εξής:

 Α.i. Οι ειδικευόμενοι ιατροί σε όλες τις ζώνες λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 7 ενεργές εφημερίες κάθε μήνα (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα).

 ii. Στη Γ' ζώνη οι Συντονιστές Διευθυντές και οι Διευθυντές λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 7 εφημερίες, εκ των οποίων 5 ενεργές εφημερίες (3 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 2 εφημερίες ετοιμότητας καθημερινής. Οι υπόλοιποι ειδικευμένοι ιατροί λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 11 εφημερίες, εκ των οποίων 7 ενεργές εφημερίες (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 4 εφημερίες ετοιμότητας καθημερινής.

iii. Στη Β' ζώνη οι ειδικευμένοι ιατροί λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 7 εφημερίες, από τις οποίες οι Συντονιστές Διευθυντές και Διευθυντές λαμβάνουν 4 ενεργές (2 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 3 ετοιμότητας καθημερινές και οι υπόλοιποι ειδικευμένοι 7 εφημερίες, εκ των οποίων 5 ενεργές (3 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 2 ετοιμότητας καθημερινές.

 iv. Στην Α' ζώνη οι ειδικευμένοι ιατροί λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 6 εφημερίες, από τις οποίες οι Διευθυντές λαμβάνουν 3 ενεργές (1 Καθημερινή, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 3 ετοιμότητας καθημερινές και οι υπόλοιποι ειδικευμένοι 6 εφημερίες, εκ των οποίων 4 ενεργές (2 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα) και 2 ετοιμότητας καθημερινές. Για τους Συντονιστές Διευθυντές της Α' ζώνης ισχύει το άρθρο 6 του νόμου [Ν] 3754/2009.

 v. Οι ιατροί υπόχρεοι υπηρεσίας υπαίθρου σε όλες τις ζώνες λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που αντιστοιχεί σε 7 ενεργές εφημερίες (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή - Εξαιρέσιμη ημέρα).

Β. Η καταβολή της αποζημίωσης για τις εφημερίες, που πραγματοποιήθηκαν μηνιαίως, γίνεται με ξεχωριστή μισθοδοτική κατάσταση στο τελευταίο δεκαήμερο του επόμενου μήνα, μετά από σχετική βεβαίωση για την πραγματοποίηση τους από τον Διοικητή του Νοσοκομείου, η οποία εκδίδεται υποχρεωτικά μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα. Αν δεν πραγματοποιηθεί το σύνολο των παραπάνω εφημεριών λόγω αδείας, απουσίας ή άλλου λόγου του ιατρού το ποσό μειώνεται αναλόγως.

Γ. Με απόφαση του Διοικητή της οικείας Υγειονομικής Περιφέρειας, που εκδίδεται με εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, ύστερα από γνώμη του Επιστημονικού Συμβουλίου του, μπορεί να εγκρίνονται πρόσθετες εφημερίες πέραν των ορίων των εδαφίων ii) έως iv) της περίπτωσης Α' με σκοπό την κάλυψη αναγκών του νοσοκομείου. Οι πρόσθετες αυτές εφημερίες δεν μπορούν να υπερβαίνουν το ποσοστό 9% της συνολικής μηνιαίας αποζημίωσης των τακτικών εφημεριών για κάθε νοσοκομείο. Η εν λόγω απόφαση του Διοικητή της οικείας Υγειονομικής Περιφέρειας εκδίδεται εντός 3 μηνών από τη λήξη του μήνα που αφορά η έγκριση των πρόσθετων εφημεριών.

Η αποζημίωση των ιατρών για τις επιπλέον εφημερίες καταβάλλεται από διαθέσιμα κονδύλια του νοσοκομείου και από διαθέσιμους πόρους των Υγειονομικών Περιφερειών.

Δ. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία καταβολής της αποζημίωσης και κάθε άλλο σχετικό θέμα που αφορά την έγκριση και τη χορήγηση των επιπλέον εφημεριών από τα νοσοκομεία.}

Εκ της ανωτέρω νομοθεσίας και  δεδομένου ότι λόγω της μεγάλης υποστελέχωσης των νοσοκομείων του ΕΣΥ υπάρχουν συνεχείς παρατάσεις της παρέκκλισης από την εφαρμογή του ωραρίου των χρόνου εργασίας των ιατρών, είναι προφανές ότι αρκετοί ιατροί ιδίως σε απομακρυσμένα και υποστελεχωμένα νοσοκομεία αναγκάζονται να πραγματοποιούν πληθώρα πρόσθετων εφημεριών, με στόχο τη εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων (υπερεφημέρευση).

Παράλληλα, οι ιατροί του ΕΣΥ δυνάμει των νόμων 3842/2010 και 4172/2013 υφίστανται υπέρμετρη φορολόγηση, στο μέτρο που η αποζημίωση από τις εφημερίες προστίθεται στις τακτικές αποδοχές τους, με αποτέλεσμα να φορολογούνται με τον ανώτατο συντελεστή φορολόγησης και τα τελικά ποσά φόρου να συντελούν σε πραγματική μείωση μισθού 400-600 ευρώ τον μήνα (ανά βαθμίδα και αριθμό εφημεριών).

Θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν, ότι  η αποζημίωση για εφημερίες που πραγματοποιούν οι ιατροί του ΕΣΥ δεν συνιστά τακτικό εισόδημα, αφού αυτή εξαρτάται από τον αριθμό, το είδος και τις συνθήκες κάθε κλινικής (ζώνη εφημέρευσης, στελέχωση τμήματος, εποχιακές συνθήκες αύξησης αναγκών κ.ο.κ.)

Επομένως διαφέρει από ιατρό σε ιατρό, από κλινική σε κλινική, από νοσοκομείο σε νοσοκομείο, από μήνα σε μήνα, αφού είναι πιθανόν ένας ιατρός να μην πραγματοποιήσει εφημερία κάποιον μήνα για οποιονδήποτε λόγο και παρόλα αυτά θα λάβει τον μηνιαίο μισθό (πχ άδεια αναρρωτική, εκπαιδευτική, έγκυες και λεχωίδες κ.λπ).

Παράλληλα, εκτός των πρόσθετων εφημεριών, πολύ συχνά ιατροί αναγκάζονται να μετακινούνται από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για την πραγματοποίηση εφημεριών σε άλλη μονάδα υγείας από αυτήν στην οποία ανήκουν οργανικά, προκειμένου να καλύψουν δια του «εντέλλεσθε» ανάγκες του συστήματος (συνήθως παρά τη θέληση τους και σίγουρα πραγματοποιώντας ακόμη περισσότερες εφημερίες των προβλεπομένων.

Ως συνέπεια των ανωτέρω, το καθεστώς φορολόγησης των εφημεριών των ιατρών ΕΣΥ λειτουργεί ως αντικίνητρο για την πραγματοποίηση εφημεριών, ιδίως πρόσθετων ή από μετακίνηση, που καλύπτουν ανάγκες κρίσιμων κλινικών, καθώς αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση. Ο κίνδυνος αποφυγής εφημεριών είναι εξαιρετικά σημαντικός, δημιουργώντας περισσότερα προβλήματα στο ήδη υποστελεχωμένο και εργασιακά εξουθενωμένο ΕΣΥ.

Για αυτούς τους λόγους ο νομοθέτης προέβλεψε με το άρθρο 3 του ν.3754/2009 την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών ιατρών ΕΣΥ με ειδικό συντελεστή 20%, διάταξη που καταργήθηκε την εποχή της δημοσιονομικής προσαρμογής και οριζόντιας λιτότητας.

Στην παρούσα φάση, και λαμβάνοντας υπόψη την πραγματικότητα ότι οι ιατροί του ΕΣΥ είναι από τους πιο κακοπληρωμένους στην Ευρώπη, καθώς και τη νομολογία του ΣτΕ και του Αρείου Πάγου, η οποία αναγνωρίζει την αναντίστοιχη με το λειτούργημα τους αποζημίωση των ιατρών του ΕΣΥ, προτείνεται να επανέλθει σε ισχύ το άρθρο 3 του νόμου 3754/2009, επικαιροποιημένο, προβλέποντας:

• Την αυτοτελή φορολόγηση με ειδικό συντελεστή 20% των τακτικών εφημεριών των ιατρών ΕΣΥ.
• Το αφορολόγητο των πρόσθετων εφημεριών.
• Το αφορολόγητο των εφημεριών που πραγματοποιούνται λόγω μετακίνησης για κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών, καθώς και της ημερήσιας αποζημίωσης για εκτός έδρας μετακινήσεις.

Για να έχει κάποιο στοιχειώδη αντίκτυπο, η νομοθετούμενη αύξηση της αποζημίωσης των εφημεριών (η οποία είναι ελάχιστη), πρέπει να συνδυαστεί με ταυτόχρονη ρύθμιση της φορολογίας τους, αλλιώς είναι απόλυτα αναποτελεσματική και αναντίστοιχη των αναγκών και της πραγματικότητας.

Παράλληλα, η δυνατότητα των ιατρών του ΕΣΥ συγκεκριμένων ειδικοτήτων να αιτούνται παράταση της θητείας του παρά την συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους είναι ένα ημίμετρο εμβαλωματικού χαρακτήρα το οποίο δεν επιλύει αλλά αντιθέτως παρατείνει το μείζον πρόβλημα της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού στο ΕΣΥ, εν προκειμένω ειδικευμένους ιατρούς. Εντούτοις, το γεγονός ότι στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο αυτή η δυνατότητα παρέχεται μόνον εφόσον η συγκεκριμένη θέση του αιτούντος την παραμονή του ιατρού δεν έχει προκηρυχθεί ή άλλως δεσμευτεί δημιουργεί επιπλέον προβλήματα καθώς η διαδικασία της προκήρυξης και πλήρωσης της θέσης από τον ΑΣΕΠ είναι ιδιαιτέρως χρονοβόρα, και καθ’ όλη τη διάρκεια της διαγωνιστικής διαδικασίας η θέση παραμένει κενή, πρέπει να τροποποιηθεί η κατωτέρω ισχύουσα διάταξη ώστε η παράταση θητείας του έχοντος συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του ιατρού να διαρκεί ως την όντως πλήρωση της θέσης και δίχως η παράταση να εξαρτάται από τη δέσμευση της θέσης, αλλά από την πλήρωσή της. Κάτι τέτοιο θα βελτιώσει κατά τι την απαράδεκτη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το ΕΣΥ, αφού έτσι θα αποφευχθεί το σύνηθες φαινόμενο οι θέσεις να παραμένουν κενές από τη δέσμευση μέχρι την πλήρωσή τους.

Β.ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ- ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Άρθρο…

Επανέρχεται σε ισχύ το άρθρο 3 του νόμου 3754/2009, τροποποιούμενο ως εξής:

α.  Οι αποζημιώσεις για τις εφημερίες των ειδικευμένων και ειδικευόμενων ιατρών φορολογούνται αυτοτελώς, με ειδικό φορολογικό συντελεστή 20%.

β. Οι πρόσθετες εφημερίες ιατρών ΕΣΥ είναι αφορολόγητες.

γ. Οι εφημερίες ιατρών ΕΣΥ που πραγματοποιούνται λόγω μετακίνησης τους  για κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών, καθώς και η ημερήσια αποζημίωση για την εκτός έδρας μετακίνηση, είναι αφορολόγητες.

Άρθρο…

Τροποποείται το άρθρο 95 του ν.5041/2023 και εφεξής ισχύει ως εξής:

Παράταση χρόνου παραμονής στην υπηρεσία ιατρών κλάδου Εθνικού Συστήματος Υγείας

«Δύνανται να παραμείνουν στην υπηρεσία τους α) ιατροί κλάδου Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.) που υπηρετούν σε οποιονδήποτε φορέα, με ειδικότητα αναισθησιολογίαςς, ακτινολογίας, ιατρικήςς βιοπαθολογίας/εργαστηριακής ιατρικής και γενικής/οικογενειακής ιατρική, β) ιατροί κλάδου Ε.Σ.Υ. που υπηρετούν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ.), καθώς και γ) ιατροί κλάδου Ε.Σ.Υ. λοιπών ειδικοτήτων, που υπηρετούν σε νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. ή σε οργανικές μονάδες διασυνδεόμενων νοσοκομείων, που συνιστούν ενιαία και αυτοτελή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της νησιωτικής χώρας με δυναμικότητα μικρότερη των τριακοσίων (300) κλινών, και Γενικά Νοσοκομεία -Κέντρα Υγείας της νησιωτικής χώρας, των οποίων η υπαλληλική σχέση θα έληγε αυτοδικαίως την 31η.12.2023, την 31η.12.2022, την 31η.12.2021 ή την 31η.12.2020, λόγω συμπλήρωσης του εξηκοστού έβδομου (67) έτους της ηλικίας τους, και οι οποίοι παραμένουν στην υπηρεσία τους έως την 31η.12.2023 κατ’ εφαρμογή του άρθρου 63 του ν. 4999/2022 (Α’ 225). Για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου οι ιατροί των περ. α), β) και γ) του πρώτου εδαφίου υποβάλλουν αίτηση έως την 15η.5.2023 προς τον Διοικητή ή τον Πρόεδρο του φορέα, στον οποίον υπηρετούν, εφόσον η θέση τους δεν έχει όντως πληρωθεί από νέο ιατρό της ίδιας με αυτούς ειδικότητας και συμμετέχουν στο πρόγραμμα εφημεριών και δίχως η παράταση να εξαρτάται από τη δέσμευση της θέσης, αλλά από την πλήρωσή της. Η αίτησή τους, η οποία συνοδεύεται από βεβαιώσεις του φορέα σχετικά με τη μη πλήρωση της θέσης τους και τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα εφημεριών, αποστέλλεται αμελλητί στο Υπουργείο Υγείας με μέριμνα του φορέα».

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ

Αθήνα, 29 Ιουλίου 2024

Οι προτείνοντες βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Καλαματιανός Διονύσιος-Χαράλαμπος

Γαβρήλος Γεώργιος

Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)

Κοντοτόλη Μαρίνα

Λινού Αθηνά

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παππάς Πέτρος