«Σφιχταγκάλιασμα» με την κυβέρνηση ζήτησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην εναρκτήρια ομιλία του στο 9ο Συντακτικό Συνέδριο του κόμματος, στο ΣΕΦ, στέλνοντας έτσι διττό μήνυμα για ισχυροποίηση της συμμετοχής του στο κυβερνητικό σχήμα: Αφενός στον Αντ. Σαμαρά, ο οποίος κατά πληροφορίες δεν επιθυμεί τώρα κάτι τέτοιο, όπως δεν το επιθυμεί και η ΔΗΜ.ΑΡ., και, αφετέρου, εν είδει «απάντησης» σε όσα στελέχη ζητήσουν στις παρεμβάσεις τους «απαγκίστρωση» από το σχήμα. Παράλληλα ο κ. Βενιζέλος επιχείρησε ένα ακόμα «σφιχταγκάλιασμα», προς τη ΔΗΜΑΡ. Προσπαθώντας να εντείνει την πίεση προς τον Φ. Κουβέλη, απηύθυνε για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα πρόταση για κοινή κάθοδο στις εκλογές.
Παράλληλα, και σε αντίθεση με το αίτημα των περισσότερων κεντρικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ περί επαναπροσέγγισης του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρόεδρος του κόμματος έσπευσε να διευκρινίσει ότι το «μέτωπο» μαζί του υπάρχει και το προσωποποίησε στην ηγεσία του. Την ίδια στιγμή, όμως, και ενώ προεκλογικά χαρακτήριζε λίγο-πολύ τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ που το εγκατέλειψαν και ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ ευνοημένους του συντεχνιασμού, του κρατισμού και του συνδικαλισμού, έσπευσε να τους προσκαλέσει "να επιστρέψουν σπίτι τους».
Την ίδια στιγμή προκάλεσε εντύπωση το γεγονός ότι απέδωσε την κύρια ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση του κόμματος στον Γ. Παπανδρέου, όπως την κύρια ευθύνη για την κατάσταση της χώρας απέδωσε στον Κ. Καραμανλή, καθώς κατά την ίδια περίοδο, δηλαδή το 2004-2009, εκτινάχθηκαν το έλλειμμα και το χρέος. Ειδικότερα, παίρνοντας σαφείς αποστάσεις από τον πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο του κόμματος, είπε ότι «το ΠΑΣΟΚ, η ηγεμονική δύναμη της μεταπολίτευσης, είχε την καλή και την κακή του όψη. Αυτό που κλωνοποιήθηκε πολιτικά ήταν το κακό ΠΑΣΟΚ και αυτό φάνηκε καθαρά την περίοδο 2004-2009», όταν δηλαδή πρόεδρος ήταν ο Γ. Παπανδρέου.
Άσκησε όμως έμμεση κριτική και σε άλλο σημείο αναφέροντας ότι η αλλαγή στην εξουσία τον Οκτώβριο του 2009 έγινε «σαν κάτι φυσιολογικό μέσα στον δικομματισμό», ότι προεκλογικά τα ερωτήματα τέθηκαν «με τον συνήθη τρόπο και όχι ενόψει μιας κρίσης που αμφισβητούσε τα πάντα» και πως «υπήρξε έλλειψη της αίσθησης της κρίσης».
Ζήτησε καθαρότερη κυβερνητική συνεργασία
Την πρόθεσή του να ισχυροποιήσει τη συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, με την τοποθέτηση πολιτικών στελεχών, άφησε να εννοηθεί ο Ευ. Βενιζέλος. Συγκεκριμένα, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο, είπε ότι «το ζήτημα δεν είναι ο ανασχηματισμός μιας κυβέρνησης σαν να είμαστε σε παλιές εποχές» και πως «με τη Ν.Δ. συνεργαζόμαστε κυβερνητικά, με εντιμότητα, που θέλουμε να γίνει ακόμα πιο σαφής, αλλά δεν ταυτιζόμαστε αξιακά».
Με ακόμα μεγαλύτερη σαφήνεια τόνισε ότι «δεν αρκεί να λειτουργούμε προτρεπτικά, υποστηρικτικά, ελεγκτικά, ούτε να ανεχόμαστε μια κυβέρνηση που λειτουργεί έξω από εμάς και απλά τη στηρίζουμε». Και συνέχισε: ‘Το ερώτημα είναι, εάν αυτή είναι η στρατηγική όπως την περιέγραψα, σε ποιον εμπιστευόμαστε την εφαρμογή της στρατηγικής αυτής».
Απαντώντας στα εσωκομματικά πυρά για αποχώρηση, χαρακτήρισε «ανιστόρητους» όσους σκέφτονται ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αφήσει τη Ν.Δ. να εφαρμόσει μόνη της αυτή τη στρατηγική με το επιχείρημα ότι είναι μια «δεξιά» στρατηγική. Επιπλέον είπε ότι θα ήταν άδικο να μην κεφαλαιοποιήσει το ΠΑΣΟΚ την ενδεχόμενη «επιτυχία» αυτής της στρατηγικής, την ώρα που σε αντίθετη περίπτωση είναι βέβαιο ότι ενδεχόμενη αποτυχία θα τη χρεωθεί εκείνο.
Ακόμη επανέλαβε την πρόταση για «επικαιροποίηση, βελτίωση και συμπλήρωση της προγραμματικής συμφωνίας» της συγκυβέρνησης στη βάση πέντε σημείων: Πρώτον, καθαρό μήνυμα στους εταίρους: «Όχι νέα δημοσιονομικά και εισοδηματικά μέτρα, δεν τα αντέχει η οικονομία και η κοινωνία, δεν είναι βούληση του πολιτικού συστήματος». Δεύτερον, πραγματικό εθνικό φορολογικό σύστημα στρατηγικής στόχευσης. Τρίτον, μέτρα κοινωνικής συνοχής που είναι εκτός φάσης διαπραγμάτευσης που είναι φυσικά και ηθικά αναγκαία. Τέταρτον, καθαρό, σαφές Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης και, πέμπτον, καθαροί λειτουργικοί κανόνες για τη Βουλή και την κυβέρνηση.
Πρότεινε κοινή κάθοδο με τη ΔΗΜ.ΑΡ.
Ο Ευ. Βενιζέλος βρήκε στο συνέδριο την καλύτερη ευκαιρία για να επαναφέρει το θέμα της συνεργασίας με τη ΔΗΜ.ΑΡ. και να την πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση. Ειδικότερα είπε ότι το ΠΑΣΟΚ «πιστεύει στη συγκρότηση της μεγάλης πλειοψηφικής Κεντροαριστεράς» και πρότεινε «συστράτευση με πολλαπλασιαστικό εκλογικό αποτέλεσμα, κοινή κάθοδο στις εκλογές, ώστε η Κεντροαριστερά να είναι πρώτη δύναμη». Διευκρίνισε ότι αυτό αφορά το κόμμα του Φ. Κουβέλη και όλα τα πρόσωπα και τις κινήσεις που κινούνται στον χώρο της «Κεντροαριστεράς».
Προχώρησε δε σε «επίθεση φιλίας» προς τη ΔΗΜ.ΑΡ. Αφού είπε ότι όσοι δεν ανταποκρίνονται φέρουν τη δική τους ευθύνη, έσπευσε να απαντήσει στις αιτιάσεις που είχε απευθύνει η ΔΗΜ.ΑΡ. στο ΠΑΣΟΚ για ηθικό και πολιτικό έλλειμμα, προκειμένου προ μηνών να μην προχωρήσει ο μεταξύ τους διάλογος: «Κανείς δεν δικαιούται να υποτιμά το ΠΑΣΟΚ ή να του απευθύνει ψευτοδιδακτισμούς και ηθικολογίες». Σε αυτό δε το σημείο τόνισε ότι δεν θεωρεί τον ΣΥΡΙΖΑ «τμήμα της Κεντροαριστεράς».
Ακόμη είπε ότι η συνεργασία με τη ΔΗΜ.ΑΡ. δεν θέλει να παραμείνει απλά κυβερνητική και πως «η πρότασή μας δεν είναι ούτε συγκυριακή ούτε φευγαλέα». Δήλωσε δε έκπληξη για το γεγονός, όπως είπε, ότι η ΔΗΜ.ΑΡ. «θεωρεί ευκολότερη την κυβερνητική συνεργασία με τη Ν.Δ. από τον πολιτικό και αξιακό διάλογο με το ΠΑΣΟΚ».
Ούτε λέξη περί... σοσιαλισμού
Σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τις αποφάσεις της κυβέρνησης Παπανδρέου, του ίδιου αλλά και τη συμμετοχή στην κυβέρνηση, αλλά και επιχειρώντας να «απαντήσει» σε όσους χαρακτηρίζουν την παράταξη «δεκανίκι» και «ουρά» της Ν.Δ., είπε ότι «το ΠΑΣΟΚ είναι συνιστώσα ευθύνης σε μια συνισταμένη που καβαλά το βάρος της χώρας για να οδηγήσει έξω από τη χώρα». Άφησε να εννοηθεί ότι η αξιωματική αντιπολίτευση είναι «συνιστώσα του αδιεξόδου».
Μιλώντας για τη φυσιογνωμία που θέλει να λάβει το ΠΑΣΟΚ, και αφού ξεκαθάρισε ότι δεν θα αλλάξουν τα σύμβολά του, μίλησε για «νέο ΠΑΣΟΚ, ένα άλλο κόμμα, θεσμικό, με απόψεις, τάσεις, όχι ομαδοποιήσεις και παλαιούς μηχανισμούς, συλλογικό και όχι αρχηγικό, συμμετοχικό, συλλογικό διανοούμενο, με κοινωνικά δίκτυα, εθελοντισμό και πραγματικό ακτιβισμό».
Δεν παρέλειψε μάλιστα να αφήσει αιχμές για την εσωκομματική επίθεση που δέχεται λέγοντας ότι υφίσταται την «πρόκληση αντιφατικών συμπεριφορών από κάποιους με καταλυτική ευθύνη για την πορεία του κόμματος». Επίσης ανέφερε ότι «όποιοι, παρότι τιμήθηκαν από την παράταξη και κατέλαβαν σημαντικά πολιτικά και κρατικά αξιώματα, κάνουν πλάγια βήματα εξόδου βρίσκονται στη διάθεση της κριτικής της παράταξης και της κοινωνίας».
«Δεχτήκαμε προτάσεις για βελούδινη έξοδο απ' το ευρώ»
Αιτιολογώντας την απόφασή του να αναλάβει υπουργός Οικονομικών και να παρουσιάσει ως μονόδρομο την ακολουθούμενη πολιτική, ο Ευ. Βενιζέλος έκανε αναδρομή στους βασικούς σταθμούς από το πρώτο έως το τρίτο Μνημόνιο. Σε αυτό το πλαίσιο μίλησε για την «κόντρα» του με την τρόικα όταν έφυγε από το γραφείο του και πρόσθεσε ότι εκείνη την περίοδο «δεχτήκαμε προτάσεις να γίνει η βελούδινη έξοδος της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ».
Β. Παπανδρέου: Διαπραγμάτευση αντί υπομονή για νέα μέτρα
Παρούσα στο συνέδριο ήταν και η Β. Παπανδρέου, η οποία προσερχόμενη έκανε δήλωση με αρκετές αιχμές προς τις στρατηγικές επιλογές του Ευ. Βενιζέλου. Υποστήριξε ότι η κοινωνία καταρρέει και, αντί να περιμένουμε με υπομονή τα νέα μέτρα, θα πρέπει να διαπραγματευτούμε για τη ρευστότητα και την ελάφρυνση των φόρων.
Θ. Πάγκαλος: Ο Ευ. Βενιζέλος μου θυμίζει τη γάτα του Τσεσάιρ
Το παρών στο συνέδριο έδωσε ο Θ. Πάγκαλος, ο οποίος νωρίτερα σε ραδιοφωνική του συνέντευξη σχολίαζε δηκτικά την αναφορά του Ευ. Βενιζέλου ότι «το ΠΑΣΟΚ είναι γάτα εφτάψυχη». «Ο κ. Βενιζέλος έχει -δεν ξέρω, έχετε διαβάσει την 'Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων' εκεί υπάρχει η γάτα του Τσεσάιρ, μια γάτα χωρίς σώμα, μόνο με κεφάλι που χαμογελά». Και συνέχισε: «Μερικές φορές, όταν έβλεπα τον κ. Βενιζέλο να χαμογελάει, σκεφτόμουν ότι μου θύμιζε τη γάτα του Τσεσάιρ, δεν του το έχω πει όμως ποτέ γιατί δεν ήξερα πώς θα το πάρει”.
