Την ανάγκη ριζικής στροφής της κυβερνητικής πολιτικής στον ενεργειακό τομέα και ειδικότερα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δείχνουν μετ’ επιτάσεως πια οι επιπτώσεις των επιλογών της κυβέρνησης Ν.Δ., που εντείνονται από τις εξωγενείς κρίσεις, οικονομικές και γεωπολιτικές, με τα αδιέξοδα να συσσωρεύονται και τους καταναλωτές να μετρούν πλέον τον όγδοο μήνα δυσθεώρητων ανατιμήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος.
Τις τελευταίες δέκα μέρες η κυβέρνηση της Ν.Δ. κυριολεκτικά «τρέχει και δεν φτάνει» μην μπορώντας να κρύψει τον πανικό της:
- Εμμένει μόνο στις μερικές και ανεπαρκείς επιδοτήσεις, που πλέον είναι σταγόνα στον ωκεανό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
- Παραμένει αμετακίνητη στην πρόωρη και βίαιη απολιγνιτοποίηση που αποφάσισε αιφνιδιαστικά το φθινόπωρο 2019 υπέρ της καθολικής επικράτησης του φυσικού αερίου, παρά το ότι η λιγνιτική παραγωγή έχει καταστεί αισθητά οικονομικότερη από την αντίστοιχη με εισαγόμενο, ορυκτό, πανάκριβο αέριο - κι ενώ η αξιοποίηση εγχώριων πηγών ενέργειας δεν απαγορεύεται από την Ε.Ε., ιδίως στην παρούσα συγκυρία.
- Προστατεύει λυσσαλέα το αφήγημα της «σωτηρίας» της ΔΕΗ, που λειτουργεί περισσότερο με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια κερδοφορίας-αποδόσεων και σπατάλης σε υπεραμοιβές ημέτερων στελεχών και σε άλλες... λειτουργικές δαπάνες, αντί της επιστράτευσης του κοινωνικού της ρόλου στην αγορά και τη διαμόρφωση των τιμών.
- Δηλώνει ότι έχει κάνει τα πάντα, ενώ δεν εξάντλησε καν τα μέσα της φθινοπωρινής εργαλειοθήκης της Κομισιόν (π.χ., προσωρινά φορολογικά μέτρα).
Και όλα αυτά ενώ έχει φροντίσει να στραγγαλίσει την παρουσία και τον έλεγχο του Δημοσίου σε μετοχικό κεφάλαιο αλλά και διοικητική δομή σε καίριες ενεργειακές εταιρείες και υποδομές (ΕΛ.ΠΕ., ΔΕΠΑ, ΔΕΗ, ΔΕΔΔΗΕ).
Κυβερνητικό όχι στα μέτρα της Κομισιόν
Τα δε νέα έκτακτα μέτρα που συμπεριέλαβε η Κομισιόν στην εμπλουτισμένη εργαλειοθήκη της, δηλαδή την επιστροφή των απροσδόκητων («ουρανοκατέβατων») κερδών των ηλεκτροπαραγωγών για τη στήριξη των καταναλωτών και την επιβολή ρυθμιζόμενων λιανικών τιμών -προφανώς για όσο διαρκεί η έκρηξη τιμών- αντιμετωπίζονται με... άρνηση, θεωρώντας ότι ο μεγαλύτερος παίκτης, η ΔΕΗ, έχει ήδη βάλει πλάτη και μάλιστα γι’ αυτό θα έχει και λιγότερα κέρδη.
Ταυτόχρονα, δεν φαίνεται καμία πρόθεση παρεμβάσεων και άρσης στρεβλώσεων στην αγορά και στους συμμετέχοντες σε αυτή, η οποία συνεχίζει να κινείται ανεξέλεγκτα, με τιμές που καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, αν και η παραγωγή σήμερα λειτουργεί με αέριο ήδη αγορασμένο σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τις τρέχουσες (front month). Οι καθετοποιημένοι προμηθευτές, άλλωστε, δεν ανησυχούν, αφού στο σύνολό τους από τον περασμένο Αύγουστο περνούν όλο το κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς, πραγματικό ή μη, στη λιανική μέσω της γνωστής ρήτρας αναπροσαρμογής.
Στη «ρηχή» ελληνική αγορά τα προβλήματα ανταγωνισμού ενέσκηψαν από την αρχή λειτουργίας του νέου ευρωπαϊκού μοντέλου-στόχου (Νοέμβριος 2020), ιδίως στην αγορά εξισορρόπησης, που καταγγέλθηκαν πολύ νωρίς και κατ’ επανάληψη από πολιτικούς και οικονομικούς φορείς, αλλά κατά την κυβέρνηση Ν.Δ. η νεαρή αγορά απλώς περνούσε... παιδικές ασθένειες.
Οι δε συγκρίσεις με άλλες ακριβές ή και ακριβότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν καμία αξία πλην της επικοινωνίας, αφού η χονδρεμπορική τιμή αντανακλά μέρος μόνο και συχνά μικρό της ηλεκτροπαραγωγής που διατίθεται μέσω χρηματιστηριακών αγορών, καθώς μεγάλο ποσοστό της παραγωγής τους διατίθεται μέσω διμερών συμβολαίων σε προμηθευτές-επιχειρήσεις και όχι το 100%, όπως στην Ελλάδα.
Η εισβολή στην Ουκρανία
Από την περασμένη εβδομάδα, που η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πιέζει αφόρητα αγορές και τιμές, δεν έχει έστω εξαγγελθεί ούτε ένα μέτρο ουσίας και ο πανικός είναι προφανής, καθώς ήδη η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι «δεν υπάρχουν άλλα χρήματα», για να καταφύγει στην Ε.Ε. ζητώντας πανευρωπαϊκό μηχανισμό χρηματοδότησης, ένα ειδικό ταμείο, βάζοντας μέσα τα πάντα: από κοινή προμήθεια αερίου και αποθήκευση μέχρι οικονομική στήριξη των καταναλωτών.
Ενδεικτικά της αδυναμίας και των αδιεξόδων που έχει προκαλέσει η κυβέρνηση Ν.Δ. είναι ότι τώρα ο Κ. Μητσοτάκης συζητά εισαγωγή ενέργειας από πυρηνικά από τη Βουλγαρία με διμερή συμβόλαια μέσω επενδύσεων που θα γίνουν στη γειτονικη χώρα, ενώ, χάριν εντυπώσεων, ξαναθυμήθηκε τα έργα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων που αφέθηκαν σε φθίνουσα πορεία όλο το προηγούμενο διάστημα, επίσης όχι τυχαία.
Τι απαντά η κυβέρνηση Ν.Δ. στην κοινωνία τώρα που και η Ε.Ε. μιλά πλέον για αξιοποίηση όλων των εγχώριων πηγών ενέργειας που μπορεί να διαθέτει κάθε κράτος-μέλος, παράλληλα με την επιτάχυνση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για απεξάρτηση από τις (ρωσικές) εισαγωγές αερίου, ασφάλεια εφοδιασμού και προστασία των καταναλωτών;
