Η μεγαλύτερη αγωνία της κυβέρνησης είναι να πάει καλά ο τουρισμός, τώρα που μειώνονται σταδιακά οι περιορισμοί στις μετακινήσεις από τις χώρες των συνήθων πελατών του ελληνικού καλοκαιριού. Γι’ αυτό και θέλει περισσότερο από ποτέ ηρεμία στο Αιγαίο, να παγώσουν τα πράγματα ως έχουν το τελευταίο διάστημα, χωρίς τα τουρκικά σεισμογραφικά να κάνουν βόλτες κοντά στο Καστελλόριζο, χωρίς τις βάρκες με τους πρόσφυγες να φτάνουν στα ελληνικά νησιά και χωρίς δυσάρεστη δημοσιότητα. Χωρίς αρθρογραφία εντός των συνόρων για τουρκικές προκλήσεις που δεν απαντώνται κατά πώς πρέπει και χωρίς ρεπορτάζ εκτός των συνόρων για ανθρώπους που θαλασσοπνίγονται χωρίς βοήθεια.
Η πολυπόθητη αυτή ηρεμία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις βουλές της Τουρκίας, η οποία με τη σειρά της επιθυμεί διακαώς την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μήπως και σταθεροποιηθεί η αγρίως κλυδωνιζόμενη οικονομία της. Η κακή οικονομική κατάσταση και η ανεργία, ειδικά των ψηφοφόρων του, είναι το αδύνατο σημείο του Ερντογάν μετά από σχεδόν 20 χρόνια στην εξουσία και δεν ξεπερνιέται με τον διαρκώς αυξανόμενο αυταρχισμό ούτε με τις... ηρωικές κινήσεις του από τη Συρία και τη Λιβύη μέχρι το Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Προσεχώς Τσαβούσογλου
Γι’ αυτό η τουρκική διπλωματία στέλνει το μήνυμα στην Αθήνα ότι και η Άγκυρα θα ήθελε ένα ήρεμο καλοκαίρι καθώς και τη συνέχιση του διμερούς διαλόγου - με τον υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου να είναι έτοιμος να ανταποδώσει την επίσκεψη του ομολόγου του Νίκου Δένδια λίαν συντόμως. Μάλιστα, η τουρκική πλευρά έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ο Τσαβούσογλου δεν σχεδιάζει μια ανάλογη... έκρηξη, όπως αυτή του Δένδια μέσα στην Άγκυρα. Η Τουρκία θέλει να εμφανίζεται ως πρωταγωνίστρια του διαλόγου με την Ελλάδα, κυρίως έναντι των Βρυξελλών και του Βερολίνου, ώστε να μπορεί η Ε.Ε. να προωθήσει στην επόμενη σύνοδο κορυφής τη θετική ατζέντα, με ήσυχη τη συνείδησή της. Εφόσον η Τουρκία αφήσει κατά μέρος τις προκλήσεις εις βάρος κρατών - μελών -επί του πεδίου, εννοείται, κι όχι τις ρητορικές κορώνες που συνηθίζουν ο Ερντογάν και άλλοι αξιωματούχοι-, τίποτε δεν στέκει εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις τόσο για την αναβαθμισμένη τελωνειακή ένωση όσο και για τις τελευταίες λεπτομέρειες της νέας συμφωνίας για το προσφυγικό.
Ενταξιακές γιοκ
Άλλωστε για τη... συνείδηση της Ευρώπης φροντίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο ενέκρινε, την εβδομάδα που πέρασε, ένα ψήφισμα - κόλαφο για την Τουρκία - στο πεδίο των συμβόλων. Ζητούν λοιπόν οι ευρωβουλευτές, και δη με συντριπτική πλειοψηφία, να ανασταλούν επισήμως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία, επειδή έχει υποχωρήσει η δημοκρατία και το κράτος δικαίου στο εσωτερικό της, αλλά και εξαιτίας της επιθετικότητάς της στο εξωτερικό. Να σημειωθεί, πάντως, ότι εδώ και πολλά χρόνια κανείς δεν πιστεύει ότι μπορεί κάποτε να ενταχθεί η Τουρκία στην Ε.Ε., το ερώτημα είναι τι είδους σχέση θα έχει η Ε.Ε. με αυτόν τον τόσο σημαντικό γείτονα.
Κι αν αυτό το ερώτημα είναι μια φορά καυτό για την Ευρώπη, για την Ελλάδα είναι δύο και για την Κύπρο τρεις. Ωστόσο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν φαίνεται αποφασισμένη να πάρει πρωτοβουλίες στον ευρωτουρκικό ούτε στον διμερή διάλογο. Δεν είναι τυχαία η σιγή ιχθύος που τηρεί απέναντι στην πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για ένα Ελσίνκι με νέους όρους. Η κυβέρνηση επιδιώκει απλώς να διατηρεί έναν διμερή διάλογο χαμηλών προσδοκιών με την Τουρκία, πασπαλισμένο με πρότζεκτ οικονομικής συνεργασίας, ενώ συνεχίζει να ποντάρει σε όσους θεωρεί εχθρούς του εχθρού, ενίοτε χάνοντας κάθε μέτρο.
Με το Ισραήλ
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δηλώσεις της ελληνικής κυβέρνησης για τη νέα κρίση στην Παλαιστίνη, με τις οποίες καταδικάζεται η βία κατά των αμάχων από τις ρουκέτες της Χαμάς, αλλά αγνοούνται επιδεικτικά οι άμαχοι νεκροί Παλαιστίνιοι από τα πλήγματα των Ισραηλινών. Προφανώς, για την κυβέρνηση είναι πιο σημαντικό να δείξει την αλληλεγγύη της στον σύμμαχο Νετανιάχου παρά στα θύματα της ισραηλινής κατοχής, ειδικά εάν τα στηρίζει ο Ερντογάν. Μάλιστα, τα τουρκικά δημοσιεύματα περί διαπραγματεύσεων για συμφωνία ΑΟΖ Τουρκίας - Παλαιστίνης έστρωσαν το χαλί για να παγιωθεί το μπατάρισμα της ελληνικής κυβέρνησης.
Το εντυπωσιακό είναι ότι στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η κυπριακή κυβέρνηση, με το υπουργείο Εξωτερικών να εκφράζει “βαθιά ανησυχία για την πρόσφατη κλιμάκωση της βίας και από το μπαράζ πυραύλων που εκτοξεύτηκαν αδιάκριτα από τη Γάζα εναντίον αμάχων στο Ισραήλ”.
Ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης δηλώνει ότι είναι σε επικοινωνία με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και άλλες αραβικές χώρες με στόχο “να επικρατήσει ειρήνη στη γειτονιά μας”, ενώ τον ενοχλεί κάθε σύγκριση μεταξύ Κυπριακού και Παλαιστινιακού. Τα οποία, πάντως, έχουν δύο κοινά, είναι προβλήματα κατοχής και είναι, το λιγότερο, δυσεπίλυτα.
Σκοτεινή φάση
Στην Κύπρο μπορεί να μην πέφτουν πύραυλοι, αλλά ούτε περισσεύει η αισιοδοξία για λύση. Αντιθέτως, η υποτιθέμενη επιθυμητή λύση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας φαντάζει πιο μακρινή από ποτέ. Αφενός διότι ο νυν ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας Ερσίν Τατάρ είναι... ενσάρκωση του Ντενκτάς και επιμένει στη λύση των δύο κρατών με τις πλάτες του Ερντογάν, αφετέρου διότι ο Αναστασιάδης δεν καίγεται για λύση. Όσο για την άτυπη πενταμερή στη Γενεύη, έγινε μόνο για να γίνει. Και για να δώσει το άλλοθι στην Ε.Ε. -την οποία δεν ήθελαν ως έκτη στο τραπέζι ούτε η Άγκυρα αλλά ούτε και το Λονδίνο- να ανοίξει τη θετική ατζέντα με την Τουρκία.
Παρά τη δέσμευση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να συνεχίσει την προσπάθεια μετά το ναυάγιο της πενταμερούς, το Κυπριακό έχει μπει σε μια σκοτεινή φάση. Η διχοτόμηση είναι παγιωμένη, ενώ ο αγώνας της κοινωνίας των πολιτών και στην ελληνοκυπριακή και στην τουρκοκυπριακή πλευρά για μια ενωμένη κοινή πατρίδα είναι συγκινητικός, αλλά όχι αποτελεσματικός. Θα χρειαστεί ένα θαύμα για να αναθερμανθεί επί της ουσίας η διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. Και, βεβαίως, ηγέτες με πολιτικό θάρρος.
