Θολό τοπίο για τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για την επανεκκίνηση της αξιολόγησης και την επίτευξη της πολυαναμενόμενης συνολικής συμφωνίας με το ΔΝΤ επέφερε τελικά το χθεσινό Eurogroup. Αιχμή του δόρατος δεν ήταν άλλη από την επιμονή του ΔΝΤ στην απαίτηση να νομοθετηθούν από τώρα συγκεκριμένα μέτρα που θα αφορούν την περίοδο μετά τη λήξη του προγράμματος.
«Η απαίτηση αυτή ξεπερνάει τη δημοκρατική κουλτούρα της Ευρώπης. Δεν είναι σωστό να ζητάς από μια χώρα σε πρόγραμμα να νομοθετήσει δύο και τρία χρόνια πριν τι θα κάνει το 2019. Είναι μια δέσμευση που ξεπερνάει κατά πολύ το ευρωπαϊκό δημοκρατικό πλαίσιο και τις ηθικές αξίες της Ευρώπης» δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος μετά τη λήξη του Eurogroup. O ίδιος υπογράμμισε πως αναμένεται να ληφθούν πρωτοβουλίες το αμέσως επόμενο διάστημα προκειμένου να βρεθεί μία λύση σε αυτό το ζήτημα.
Την ίδια άποψη εξέφρασε με σαφήνεια και ο Γάλλος ομόλογός του Μισέλ Σαπέν. «Δεν είναι λογικό να υποβάλλεται τέτοιο αίτημα στην Ελλάδα» είπε υπογραμμίζοντας ότι αυτή είναι η «ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση της Γαλλίας». Ο ίδιος ανέφερε πως είναι «νόμιμο» να ζητάει κανείς από την Ελλάδα να περιγράψει ποια μέτρα θα λάβει αν δεν πετύχει τους στόχους της, αλλά, “από πολιτικής απόψεως αρνητικό και ανέφικτο να της ζητάει κανείς να νομοθετήσει εκ των προτέρων».
«Δύσκολα θα μπορούσα να φανταστώ να ζητήσει κάποιος από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση να προτείνει μέτρα αντιπαθητικά προς την κοινή γνώμη, τα οποία ενδεχομένως δεν θα χρειαστεί να εφαρμοστούν. Πρέπει να υπάρξει μια ισορροπία ανάμεσα στις προσπάθειες που ζητάει κανείς από την Ελλάδα και τις προσπάθειες που ζητάει κανείς από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης» κατέληξε ο Μ. Σαπέν.
Ντάισελμπλουμ: “Δύσκολες συζητήσεις”
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ανέφερε πως το ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο των «δύσκολων συζητήσεων» και ότι θα εξαρτηθεί από το αν η υπεραπόδοση των δημοσιονομικών στόχων το 2016 είναι «δομική» και επομένως έχει την προοπτική να διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια. Ερωτηθείς σχετικά με το αν οι θεσμοί πέτυχαν το στόχο της συμφωνίας σε μια «κοινή θέση», η οποία θα επιτρέψει τη επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ανέφερε ότι «ναι, υπάρχει κοινή θέση».
Αρνήθηκε ωστόσο να αποκαλύψει ποιες είναι ακριβώς οι απαιτήσεις των θεσμών από την Ελλάδα και υπό ποιες προϋποθέσεις θα επιστρέψουν στην Αθήνα. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά το χρονικό διάστημα για το οποίο θα κληθεί η Ελλάδα να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5%, ο επικεφαλής του Eurogroup απάντησε πως υπάρχει συμφωνία ότι πρέπει να διατηρηθούν «μεσοπρόθεσμα», αλλά μένει ακόμα να βρεθεί συμβιβασμός για το τι ακριβώς σημαίνει αυτό.
Εξάλλου ο Γ. Ντάισελμπλουμ δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένη ημερομηνία επιστροφής των θεσμών στην Αθήνα, επισήμανε όμως πως «η γρήγορη ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος είναι προς το συμφέρον όλων» προσθέτοντας ότι τα «καλά νέα» είναι πως η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από τους αναμενόμενους και πως υπάρχει μια «δυναμική» που βασίζεται στην αύξηση των εσόδων και σε σημαντική υπεραπόδοση το 2016.
Η ανακοίνωση του Eurogroup
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Eurogroup, για να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση πρέπει οι θεσμοί και οι ελληνικές αρχές να συμφωνήσουν σε ένα «πακέτο μεταρρυθμίσεων το οποίο θα ενστερνίζονται όλες οι πλευρές». Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα αφορούν τις αγορές εργασίας και προϊόντων στην Ελλάδα, τον ενεργειακό και άλλους τομείς, ενώ παράλληλα «αναμένεται συμφωνία για τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική της Ελλάδας μετά το 2018».
"Περισσότερο αισιόδοξος" ο Μοσκοβισί
Ο επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί ανέφερε ότι η συζήτηση στο Συμβούλιο ήταν καλή και ότι είναι «περισσότερο αισιόδοξος» για το κλείσιμο της αξιολόγησης. Ανέφερε ότι «δυο - τρία σημεία παραμένουν ανοικτά» και επισήμανε ότι στο πλαίσιο του Συμβουλίου θεωρείται απαραίτητο να υπάρχει ένας μηχανισμός διασφάλισης της δημοσιονομικής σταθερότητας στην Ελλάδα. «Κανείς δεν επιθυμεί επιστροφή στο παρελθόν» ανέφερε ο Γάλλος επίτροπος τονίζοντας ότι ευελπιστεί σε σύντομη επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα «αν όλοι κάνουν αυτό που πρέπει».
Οι προκαταρκτικές συναντήσεις
O Έλληνας υπουργός παρουσίασε τις θέσεις και τις προτάσεις της ελληνικής πλευράς τόσο στο Eurogroup όσο και στις συναντήσεις που προηγήθηκαν της επίσημης συνεδρίασης με τους άμεσα εμπλεκόμενους. Λίγο πριν από την έναρξη του Eurogroup o Ευκλείδης Τσακαλώτος συναντήθηκε με τον Γερμανό ομόλογό του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ενώ νωρίτερα συνάντησε τους ανώτερους εκπροσώπους των θεσμών.
Εκεί συμμετείχαν από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο γενικός διευθυντής της Οικονομικής Διεύθυνσης Μάρκο Μπούτι και ο Ντέκλαν Κοστέλο. Από πλευράς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) συμμετείχαν ο Μπενουά Κερέ και ο Φραντσέσκο Ντρούντι. Στη συνάντηση ήταν "παρών" επίσης ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ, ενώ το ΔΝΤ εκπροσώπησαν οι Πολ Τόμσεν και Ντέλια Βελκουλέσκου. Στη συνάντηση έδωσε το «παρών» και ο Tόμας Βίζερ. Τέλος, το πρωί ο Ευ. Τσακαλώτος συνάντησε τον πρόεδρο του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ και τον επικεφαλής του EuroWorkingGroup Τόμας Βίζερ.
Σκληρός Σόιμπλε
Σύμφωνα με πηγές της Ευρωζώνης, στις εν λόγω συναντήσεις εκφράστηκε έντονα η άποψη ότι η Ελλάδα πρέπει να κλείσει την αξιολόγηση προτού προχωρήσει η οποιαδήποτε συζήτηση για το τι μέλλει γενέσθαι.
Για σκληρή στάση απέναντι στην Ελλάδα είχε προϊδεάσει και ο ίδιος ο Β. Σόιμπλε στις δηλώσεις του κατά την είσοδό του στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Δεν ξέρω τις σκέψεις της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν έχει κάνει μέχρι τώρα όλα όσα έχει δεσμευθεί. Έχει φτάσει όμως ο χρόνος να το κάνει. Ο χρόνος γίνεται όλο και πιο πιεστικός, αλλά από την πλευρά των θεσμών δεν υπάρχουν κανενός είδους προβλήματα» είπε χαρακτηριστικά.
Επιπλέον η συζήτηση για την Ελλάδα στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών ήταν πολύ σύντομη, ενώ ο Γάλλος υπουργός, στις δηλώσεις του μετά το τέλος της συνεδρίασης, σημείωσε ότι επί της ουσίας, μετά την ομιλία του Ευκλείδη Τσακαλώτου, ήταν ο μόνος υπουργός που έλαβε τον λόγο.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της συμμετοχής του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ανέφερε ότι ενδεχομένως στο μέλλον η Ευρωζώνη να μπορεί να εργαστεί χωρίς το ΔΝΤ, ωστόσο το ζήτημα αυτό για το ελληνικό πρόγραμμα δεν τίθεται, δεδομένου ότι έχει συμμετάσχει εξαρχής στην εκπόνησή του.
O Γ. Ντάισελμπλουμ χαρακτήρισε το ΔΝΤ συνεπές και δίκαιο στα αιτήματά του και σημείωσε ότι το Ταμείο έχει συμβάλει στη σταθεροποίηση και εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος. «Η θέση του ΔΝΤ είναι σαφής" είπε ο Γ. Ντάισελμπλουμ: ζητάει ένα αξιόπιστο πακέτο μεταρρυθμίσεων, μια πραγματοποιήσιμη δημοσιονομική πορεία και βιωσιμότητα του χρέους.
Το χρέος
Όσον αφορά το χρέος, ο Γ. Ντάισελμπλουμ είπε ότι έχουν μπει οι κατευθύνσεις στο Eurogroup του Μαΐου και όσον αφορά τα μεσοπρόθεσμα μέτρα το Eurogroup έχει δεσμευθεί ότι θα εξειδικευθούν στο τέλος του ελληνικού προγράμματος. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ ανέφερε από πλευράς του ότι έχει ενημερώσει το ΔΝΤ για τα μέτρα τα οποία έχει ήδη λάβει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός, σημειώνοντας ωστόσο πως τα μέτρα αυτά δεν αρκούν για να καταστήσουν το ελληνικό χρέος βιώσιμο στα μάτια του ΔΝΤ.
