Σε καλή βάση εκτιμούν οι Βρυξέλλες πως ξεκινούν οι πολιτικές διεργασίες αυτής της εβδομάδας εν όψει του Eurogroup της Πέμπτης και προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της επανεκκίνησης της δεύτερης αξιολόγησης. Καλά πληροφορημένοι κύκλοι των Βρυξελλών χαρακτήριζαν χθες καλό σημείο εκκίνησης για μια συμφωνία μεταξύ και των τεσσάρων θεσμών την επιστολή του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου προς τους θεσμούς και το Eurogroup, επισημαίνοντας ωστόσο πως θα χρειαστούν περαιτέρω διαβουλεύσεις για να καταλήξουν επιτυχώς σε μια τελική συμφωνία. Υπενθυμίζεται πως υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει την επίτευξη κοινής θέσης μεταξύ των θεσμών -συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ- προαπαιτούμενο για την εκ νέου αποστολή του «κουαρτέτου» στην Αθήνα με στόχο την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Για τις Βρυξέλλες, η επερχόμενη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης θα αποτελέσει σημαντικό σταθμό στις προσπάθειες όλων των πλευρών να ξεπεραστούν τα εμπόδια που έχουν καθυστερήσει την αξιολόγηση, καθώς, όπως επισημαίνουν κοινοτικές πηγές, το διάστημα που θα ακολουθήσει μέχρι το Eurogroup του Φεβρουαρίου είναι το πιο κρίσιμο και εύφορο για την επίτευξη συμφωνίας πριν από την έναρξη του εκλογικού κύκλου, αρχής γενομένης από την Ολλανδία τον Μάρτιο.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται εντατικά με τις ελληνικές αρχές και τους υπόλοιπους εταίρους προκειμένου να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή πρόοδος εν όψει του Eurogroup» ανέφερε χθες ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς, προσθέτοντας πως «στόχος παραμένει η ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης το συντομότερο δυνατό». Ο ίδιος εκπρόσωπος, αν και αρνήθηκε να σχολιάσει την ελληνική επιστολή, υπογράμμισε την προσήλωση της Επιτροπής σε «εποικοδομητικές» συζητήσεις προκειμένου να συνεχίσει τη συνεργασία και να διευκολύνει «περαιτέρω πρόοδο».
Ικανοποιημένες εμφανίζονται οι Βρυξέλλες και από το διαφαινόμενο θετικό αποτέλεσμα της συνάντησης της επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε την περασμένη εβδομάδα στο Νταβός. Καλά πληροφορημένη πηγή εκτιμούσε πως η εν λόγω συνάντηση επιβεβαίωσε για ακόμη μια φορά την άποψη πολλών αξιωματούχων πως η συμμετοχή του ΔΝΤ είναι απολύτως απαραίτητη. Έτερη πηγή από τις Βρυξέλλες χαρακτήρισε «καθησυχαστική» τη δήλωση της Κ. Λαγκαρντ ότι το Ταμείο παραμένει προσηλωμένο στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Τα σημεία της συμφωνίας
Την τελική τους έγκριση για την εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους έδωσαν χθες οι εκπρόσωποι των κρατών - μελών στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Τα μέτρα που εγκρίθηκαν αποτελούν ένα «σημαντικό βήμα προς τη βελτίωση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους» δήλωσε σχετικά ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ λίγο μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης μέσω τηλεδιάσκεψης των Διοικητικών Συμβουλίων του ESM και EFSF. Ο Κ. Ρέγκλινγκ σημείωσε ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ESM, όταν τα βραχυπρόθεσμα μέτρα εφαρμοστούν πλήρως, θα μειωθεί ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες έως το 2060 καθώς και ότι οι καθαρές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας θα μειωθούν κατά περίπου πέντε ποσοστιαίες μονάδες έως το 2060. Επανέλαβε δε ότι τα μέτρα δεν συνεπάγονται την ανάληψη επιπλέον κόστους από τα κράτη-μέλη του ESM. Καταλήγοντας, ο επικεφαλής του ESM τόνισε ότι «η επιτυχία του ελληνικού προγράμματος έγκειται στη συνεχή εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων από την ελληνική κυβέρνηση».
Ειδικότερα, ο ESM αποφάσισε την εφαρμογή τριών μέτρων ελάφρυνσης του χρέους: Την έκδοση νέων ομολόγων σταθερού επιτοκίου, τα οποία θα αντικαταστήσουν τα ομόλογα κυμαινόμενου επιτοκίου που χρησιμοποιήθηκαν για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, την παρέμβαση του ESM στις συμφωνίες ανταλλαγής (swap) επιτοκίου, για να σταθεροποιήσει το κόστος χρηματοδότησης της Ελλάδας και να μειώσει τον κίνδυνο η χώρα να πληρώσει υψηλότερα επιτόκια στο μέλλον, και τέλος την προσαρμογή της μελλοντικής χρηματοδότησης του ESM στις ωριμάνσεις των ελληνικών δανείων.
O EFSF επίσης ενέκρινε μια ανταλλαγή ομολόγων παρόμοια με αυτή των ομολόγων του ESM, η οποία θα αφορά τα χρεόγραφα κυμαινόμενου επιτοκίου του EFSF. Επιπλέον, ο EFSF παραιτήθηκε από το ενισχυμένο (step-up) επιτόκιο για το έτος 2017 στη δόση των 11,3 δισ. ευρώ που είχε χρησιμοποιηθεί για να χρηματοδοτηθεί η επαναγορά χρέους. Αρχικά είχε προβλεφθεί περιθώριο 2%, με έναρξη από το 2017.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ESM, ένα πρόσθετο μέτρο -η εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμής στον EFSF- θα διεξαχθεί σε τεχνικό επίπεδο από τον EFSF. Αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου του 2017.
Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των βραχυπρόθεσμων μέτρων, ο ESM αναφέρει: «Η εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμών αναμένεται να εφαρμοστεί στις αρχές του 2017. Τα τρία πλαίσια για τη μείωση του επιτοκιακού κινδύνου θα προωθηθούν στην έκταση που θα είναι αυτό δυνατό, με δεδομένες τις συνθήκες της αγοράς και τη δυνατότητα εφαρμογής τους».
Σχετικά με τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους, ο ESM σε ανακοίνωσή του παρέπεμψε στην απόφαση του Eurogroup της 25ης Μαΐου 2016 για την εφαρμογή τους, εφόσον κριθεί αναγκαίο μετά την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος. Για τη μακροπρόθεσμη διάρκεια, αναφέρει πως «Το Eurogroup συμφώνησε σε έναν μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους στην περίπτωση που υλοποιηθεί ένα πιο δυσμενές οικονομικό σενάριο στη χώρα».
Ως προς τις κατευθυντήριες γραμμές για την πρόσθετη ελάφρυνση του χρέους, η ανακοίνωση του ESM επαναλαμβάνει πως «το Eurogroup έχει αποκλείσει ονομαστικά κουρέματα», σημειώνοντας ότι τα εν λόγω μέτρα πρέπει «να διευκολύνουν την πρόσβαση της Ελλάδας στην αγορά για την αντικατάσταση χρέους που κατέχουν δημόσιοι φορείς από χρέος που θα έχουν ιδιώτες, να εξομαλύνουν το προφίλ αποπληρωμών, να δίνουν κίνητρα για τη διαδικασία προσαρμογής της χώρας (και μετά το τέλος του προγράμματος του ESM) και να διασφαλίσουν ευελιξία για την προσαρμογή στις αβέβαιες εξελίξεις αναφορικά με την οικονομική ανάπτυξη και τα επιτόκια στο μέλλον».
