Το έντονο ενδιαφέρον εκ μέρους του συνόλου των συστημικών τραπεζών για συνεργασία με το ιρανικό τραπεζικό σύστημα χαρακτήρισε την επίσκεψη του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν Valiollah Seif και Ιρανών τραπεζιτών. Το ενδιαφέρον επιβεβαιώθηκε από σχεδόν όλες τις πλευρές. Κι έτσι, αν συνεχιστεί, η Ελλάδα θα αποτελεί την τρίτη ευρωπαϊκή χώρα στις τράπεζες της οποίας θα έχουν ανοίξει λογαριασμούς ιρανικές κρατικές επιχειρήσεις, μετά την άρση των κυρώσεων. Ήδη Ιταλία και Αυστρία έχουν υποδεχτεί ιρανικά κεφάλαια χωρίς προβλήματα, είτε από ευρωπαϊκής, είτε από αμερικανικής πλευράς.
Το ιστορικό μιας επαναπροσέγγισης
Λίγους μήνες μετά την υπογραφή της διεθνούς συμφωνίας της 14ης Ιουλίου 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς επισκέφτηκε την Τεχεράνη. Ήταν πλέον ζήτημα χρόνου η υπογραφή μιας απόφασης για την άρση των κυρώσεων της Δύσης προς την Τεχεράνη. Το ταξίδι του πραγματοποιήθηκε στο τέλος Νοεμβρίου, πριν από αυτή την απόφαση, η οποία ήρθε λίγους μήνες μετά, τον Ιανουάριο του 2016. Με το ταξίδι του Νίκου Κοτζιά στην ιρανική πρωτεύουσα ξεκίνησε και επισήμως η νέα πορεία των ελληνοϊρανικών σχέσεων, που είχε προετοιμαστεί από καιρό διά της διπλωματικής οδού. Στην Τεχεράνη τον Νοέμβριο άρχισε να συζητείται ένα "action plan" ανάμεσα στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών και τον Ιρανό ομόλογό του Mohammad Javad Zarif εν όψει του επίσημου ταξιδιού του Αλέξη Τσίπρα στο Ιράν.
Τον Ιανουάριο, όταν ξεκίνησε η εφαρμογή της συμφωνίας, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε να χαιρετίσει το γεγονός: “Η Ελλάδα συγχαίρει όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές και εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για τη θετική αυτή εξέλιξη που θα ενισχύσει τις προσπάθειες για διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια”.
Στις αρχές του περασμένου Φεβρουαρίου τέθηκε ο θεμέλιος λίθος. Ο Αλέξης Τσίπρας πραγματοποίησε ταξίδι στην Τεχεράνη, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την άρση των κυρώσεων. Συνυπέγραψε με τον ομόλογό του, Α' αντιπρόεδρο του Ιράν Eshaq Jahangiri Kouhshahi, μια σειρά από συμφωνίες ειδικού ενδιαφέροντος σε τομείς όπως το εμπόριο, η γεωργία και οι κατασκευές, ενώ υπήρξε η δέσμευση για εμβάθυνση του διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών.
Πράγματι οι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν. Ώσπου φτάσαμε στο διήμερο ταξίδι του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν Valiollah Seif στην Ελλάδα. Ο Ιρανός κεντρικός τραπεζίτης προσκλήθηκε από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών και στη συνοδεία του βρίσκονταν εκπρόσωποι ιρανικών εμπορικών τραπεζών, της Central Bank of Iran, της Saderat Bank, της Refah Bank και της Parsian Bank.
Επιδίωξη της ελληνικής και ιρανικής πλευράς ήταν η τραπεζική συνεργασία με το άνοιγμα λογαριασμών στις ελληνικές τράπεζες μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων, με συμφέροντα κυρίως στις χώρες της δυτικής Ευρώπης. Επιπλέον, ένα ακόμα ζήτημα ήταν και η ενεργοποίηση της λειτουργίας πιστωτικών και χρεωστικών καρτών ιρανικών τραπεζών στην Ελλάδα, καθώς παρουσιάζεται αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον. Το θέμα αυτό συνδέεται με τη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ του Αλέξη Τσίπρα και του Α' Ιρανού αντιπροέδρου Eshag Jahangiri για την απαλλαγή θεωρήσεων στα διπλωματικά διαβατήρια. Ο Ιρανός κεντρικός τραπεζίτης είχε επιπλέον συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πάνο Σκουρλέτη.
Στην ατζέντα των Ιρανών ήταν και επενδυτικά σχέδια ιρανικών επιχειρήσεων μέσω τραπεζικής χρηματοδότησης, ιδίως στον κλάδο της ενέργειας. Πληροφορίες ανέφεραν ότι αποτελεί ιρανικό ενδιαφέρον, για παράδειγμα, η διεύρυνση της συμφωνίας με τα ΕΛΠΕ.
Σε πολύ πρώιμο στάδιο βρίσκονται και συζητήσεις στη βάση ενδιαφέροντος που έχει εκδηλωθεί για δραστηριότητες διύλισης. Επίσης, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στη σφαίρα του ενδιαφέροντος της ιρανικής πλευράς βρίσκεται και η διερεύνηση της δυνατότητας μεταφοράς LNG μέσω του πλωτού σταθμού στην Αλεξανδρούπολη.
Όπως ανακοινώθηκε από το γραφείο Τύπου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στη συνάντηση με τον Πάνο Σκουρλέτη “τέθηκε το ζήτημα της ενδυνάμωσης της ενεργειακής συνεργασίας των δύο χωρών και των δυνατοτήτων διεύρυνσης της δραστηριοποίησης ιρανικών εταιρειών στον ενεργειακό τομέα στην Ελλάδα".
