ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΥΒΙΩΤΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΝΑΚΗΣ
Στον διάλογο με την Εκκλησία για την αλλαγή της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών πρόκειται να επικεντρωθεί η κυβέρνηση, σύμφωνα με τα όσα αποφασίστηκαν χθες ομόφωνα σε κυβερνητική σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και με τη συμμετοχή του υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η θέση της κυβέρνησης παραμένει αταλάντευτη στην κατεύθυνση της αλλαγής του τρόπου διδασκαλίας του συγκεκριμένου μαθήματος. Ωστόσο, υπογραμμίζεται η ανάγκη “να αποκλιμακωθεί μια άγονη και αχρείαστη συζήτηση που δεν αφορά τις ανάγκες τού σήμερα”, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Ως προς αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, συναίνεσε και ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας, του οποίου οι δηλώσεις για τα νέα προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση προκάλεσαν την αντίδραση της Αρχιεπισκοπής.
Όπως ξεκαθαρίζεται από το Μέγαρο Μαξίμου, πάντως, πρόθεση της κυβέρνησης αποτελεί η συνέχιση του διαλόγου με την Εκκλησία, ενώ υπογραμμίζεται τόσο ο ευρύτερος κοινωνικός της ρόλος, όσο και η σοβαρή στάση της στο θέμα του προσφυγικού. Από την πλευρά της Εκκλησίας, η επόμενη κίνηση που αναμένεται είναι το ποια σχετικά συμπεράσματα θα εξαχθούν στη συνεδρίαση των 80 Μητροπολιτών της Ιεραρχίας. Συγκεκριμένα στις 4 Οκτωβρίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί η τακτική συνεδρίαση της Ιεραρχίας, όπου ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος θα απευθυνθεί στους υπόλοιπους ιεράρχες. Εκεί πρόκειται να ανοίξει το ζήτημα των σχέσεων κράτους - Εκκλησίας, ενώ αναμένεται να γίνει συζήτηση στο θέμα που έχει προκύψει γύρω από τα Θρησκευτικά.
Ν. Φίλης: Διάλογος με το βλέμμα μπροστά
Με φόντο τη συμμαχία κύκλων που διακρίνονται για την ακραία ρητορική τους όσον αφορά τη διδασκαλία των Θρησκευτικών, ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης τονίζει ότι «Σταθερές επιδιώξεις της κυβέρνησής μας είναι ο διάλογος και η συνεργασία, με πνεύμα ενότητας της κοινωνίας, ανάμεσα στην πολιτεία και την Εκκλησία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα μεγάλα σύγχρονα προβλήματα».
Σε χθεσινή του δήλωση, έθεσε το πλαίσιο αυτού του διαλόγου, καλώντας να γίνει «με το βλέμμα μπροστά και όχι με ιδεολογικές αντιπαραθέσεις για το παρελθόν». Όσον αφορά τις αναφορές του σε ιστορικά ζητήματα, σε συνέντευξή του σχολίασε ότι «μεγεθύνθηκαν από ορισμένα ΜΜΕ» και πως «δεν ανατρέπουν τη σταθερή κατεύθυνσή μας για συνεργασία μεταξύ πολιτείας - Εκκλησίας».
Ειδικότερα για το μάθημα των Θρησκευτικών, είπε ότι «Τα νέα προγράμματα, που υπήρξαν ώριμος καρπός πολύχρονου διαλόγου μεταξύ θεολόγων και παιδαγωγών, με τη συμμετοχή και εκπροσώπων της Εκκλησίας, αλλά και τριετούς πιλοτικής εφαρμογής, θα είναι αντικείμενο διδασκαλίας αλλά και αξιολόγησης από το ΙΕΠ κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά, σύμφωνα με την πάγια παιδαγωγική μεθοδολογία».
Τέλος, ο Νίκος Φίλης τόνισε ότι η συζήτηση στη Βουλή «είναι μια ευκαιρία να τεθεί η Παιδεία στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου χωρίς προκαταλήψεις, συνειδητοποιώντας, ότι, παρά τις διαφωνίες μπορεί να εξευρεθούν κοινοί τόποι».
«Δεν υπάρχει κανένας λόγος διαμάχης ανάμεσα στην Εκκλησία και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας για το μάθημα των Θρησκευτικών» δήλωσε επίσης από την Πάτρα η αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας. Όπως εξήγησε η Σία Αναγνωστοπούλου, τα μαθήματα που διδάσκονται στα σχολεία είναι θέματα της πολιτείας, τονίζοντας ότι «Η πολιτεία είναι υπεύθυνη απέναντι στους πολίτες για το τι είδους μόρφωση θα προσφέρει και κανένας υπουργός δεν αποφασίζει από μόνος του το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων».
Φ. Βάκη: Διάπλαση υπεύθυνων πολιτών
Με αφορμή τη συζήτηση για τις αλλαγές στο μάθημα των Θρησκευτικών, η Φ. Βάκη υπογράμμισε πως «Είναι αδιανόητο στον 21ο αιώνα να μην υπάρχει ένα σχολείο ανεξίθρησκο και ουδετερόθρησκο. Σκοπός της Παιδείας είναι να διαπλάσει ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες και όχι καλούς χριστιανούς. Αυτά ανήκουν σε θεοκρατικά καθεστώτα ή γίνονταν επί χούντας στην Ελλάδα». Η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίστηκε τον υπουργό Παιδείας Ν. Φίλη, λέγοντας ότι είναι και ζήτημα προάσπισης των ιδεωδών του Διαφωτισμού: «Είναι αδιανόητο η Ιερά Σύνοδος να αποφαίνεται για τη διδακτική μέθοδο και για το περιεχόμενο ενός μαθήματος, καθώς αρμόδιο γι’ αυτά είναι το υπουργείο Παιδείας, δηλαδή, η πολιτεία». Μάλιστα, συμπλήρωσε πως και “Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα σε ένα ουδετερόθρησκο κράτος το μάθημα των Θρησκευτικών δεν μπορεί να έχει ομολογιακό και κατηχητικό χαρακτήρα».
Επιμόρφωση θεολόγων σε Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια
Παράλληλα, εν όψει της εφαρμογής των νέων προγραμμάτων σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) ανέλαβε την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που διδάσκουν το μάθημα των Θρησκευτικών, ώστε να υποστηριχθεί παιδαγωγικά το έργο τους.
Για αυτό τον λόγο συστάθηκε Επιστημονικής Ομάδας Ευθύνης (ΕΟΕ), που αναλαμβάνει τον σχεδιασμό, τον συντονισμό, τη συνολική εποπτεία του έργου τής επιμόρφωσης, την αξιολόγηση και την εισήγηση της τελικής επιλογής των επιμορφωτών, καθώς και την υλοποίηση του προγράμματος.
Τα προτεινόμενα μέλη είναι εμπειρογνώμονες ή αξιολογητές των νέων προγραμμάτων σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου και, όπως επισημαίνει το υπουργείο Παιδείας, η αξιολόγηση της αναγκαιότητας συμμετοχής τους θα γίνει μαζί με την αξιολόγηση της αναγκαιότητας του όλου έργου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΣΠΑ.
Επισημαίνεται ότι τα μέλη της ΕΟΕ θα προσφέρουν αμισθί όλες τις υπηρεσίες. Τυχόν δαπάνη για οδοιπορικά έξοδα δύναται να καλυφθεί σύμφωνα με τη χρηματοδότηση του έργου και την κείμενη νομοθεσία.
Διχογνωμία ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜ.ΑΡ. για τα Θρησκευτικά
Υπέρ της αλλαγής το Ποτάμι
Με δύο γραμμές εμφανίζεται η Δημοκρατική Συμπαράταξη στον δημόσιο διάλογο για το ζήτημα των Θρησκευτικών. Υπέρ των επιδιωκόμενων αλλαγών του υπουργού Παιδείας είναι, πέραν της ΔΗΜ.ΑΡ., και το Ποτάμι, το οποίο πάντως έσπευσε να πάρει αποστάσεις, διευκρινίζοντας ότι ουσιαστικά δεν πρόκειται για στήριξη προς την κυβέρνηση, καθώς πρόκειται για διαχρονική θέση του.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Π. Χρηστίδης επιτέθηκε στον Ν. Φίλη και στο Μέγαρο Μαξίμου ότι “σε πλήρη συνεννόηση” πετούν την μπάλα στην εξέδρα. Ως προς την ουσία, πάντως, είπε ότι "Το μάθημα των Θρησκευτικών χρειάζεται αλλαγές και βελτιώσεις σε πολλά επίπεδα" για να καταλήξει ότι "είναι μια σοβαρή αλλαγή η περίληψη και η αναγνώριση άλλων θρησκειών, αλλά αυτή θα πρέπει να γίνει με καλούς όρους με την Εκκλησία".
Στον αντίποδα, ο πρόεδρος της ΔΗΜ.ΑΡ. Θ. Θεοχαρόπουλος είπε ότι “πρέπει να αλλάξει και από ομολογιακό να γίνει μάθημα της γνώσης των θρησκειών" και πως "είναι απαραίτητος ο διαχωρισμός σχέσεων Εκκλησίας - κράτους". Πρόσθεσε ότι "δεν χωρούν 'ναι μεν, αλλά' σε αυτά τα θέματα", ενώ άσκησε κριτική ότι δεν βλέπει αυτή η θέση να στηρίζεται από όλα τα μέλη της σημερινής κυβέρνησης, "ενώ ο κυβερνητικός εταίρος, ο πρόεδρος των ΑΝ.ΕΛΛ., τάχθηκε με τη θέση της Εκκλησίας για διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου για το μάθημα των Θρησκευτικών". Είπε ακόμη ότι “το διχαστικό κλίμα δεν βοηθάει στον διάλογο κράτους - Εκκλησίας".
Από την πλευρά του, το κόμμα του Στ. Θεοδωράκη δήλωσε ότι στο ζήτημα της διδασκαλίας των Θρησκευτικών το Ποτάμι έχει (πριν Φίλη και μετά Φίλη) την ίδια άποψη: "Η ώρα των Θρησκευτικών δεν πρέπει να είναι ώρα κατηχητικού. Και τα βιβλία των Θρησκευτικών πρέπει να αλλάξουν. Η Ορθοδοξία δεν έχει να φοβάται τίποτα από τις αλλαγές που θα μας κάνουν μια σύγχρονη χώρα. Και την καλούμε να προσέλθει σε έναν διάλογο που η κατάληξή του θα είναι o διαχωρισμός κράτους - Εκκλησίας".
Κ. Ζουράρις: Μπερδεύονται με τις λέξεις
«Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι το μάθημα των Θρησκευτικών θα γίνει» σημείωσε ο συνεργαζόμενος με τους ΑΝ.ΕΛΛ. βουλευτής Κ. Ζουράρις μιλώντας στο Πρακτορείο 104,9 FM. Ο Κ. Ζουράρις επισήμανε ότι όλες οι πλευρές συμφωνούν ότι τα υπάρχοντα βιβλία Θρησκευτικών είναι κακά και ξεπερασμένα και ότι πρέπει να αλλάξουν. Σχετικά με το ζήτημα της μετατροπής του μαθήματος από ομολογιακό σε θρησκειολογικό, ο Κ. Ζουράρις σχολίασε ότι «μπερδεύονται με τις λέξεις» όσοι χρησιμοποιούν αυτούς τους όρους, υποστηρίζοντας ότι η ορθόδοξη παράδοση είναι τμήμα του ελληνικού πολιτισμού.
