Ρεπορτάζ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ, ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
Να μηδενίσει τον πολιτικό χρόνο έδειξε πως κατάφερε η κυβέρνηση τις τελευταίες δέκα ημέρες - από την τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup και μετά. Κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου την προηγούμενη Πέμπτη, όταν έκλεισαν οι κάμερες και οι πόρτες, αρκετοί ήταν οι υπουργοί που εξέφρασαν στον πρωθυπουργό την έκπληξή τους για τον τρόπο λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού. Αίφνης, όπως παραδέχτηκαν, υψηλόβαθμα στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης ξεκίνησαν να συνεργάζονται ομαλά με τους πολιτικούς προϊσταμένους τους, κάτι που μέχρι πρόσφατα φάνταζε ανέφικτο. Με λίγα λόγια, μέσα σε κάποια εικοσιτετράωρα, όταν το πολιτικό πρόταγμα της Νέας Δημοκρατίας περί πρόωρων εκλογών διαψεύστηκε, οι διαθέσεις άλλαξαν. Τα υψηλόβαθμα στελέχη του Δημοσίου -κάτι σαν "βαθύ κράτος', δηλαδή- συνειδητοποίησαν ότι αυτή η κυβέρνηση δεν πέφτει. Ήταν η πρώτη φορά από τον Ιανουάριο και έπειτα που οι δημόσιοι υπάλληλοι με τις βαθιές ρίζες στο κράτος της Μεταπολίτευσης έδειξαν πρόθυμα να ακολουθήσουν τις κυβερνητικές οδηγίες. Το φαινόμενο αυτό εκλήφθηκε ως μια ένδειξη για αλλαγή κλίματος, ώστε η χώρα να ανεβάσει ταχύτητες και να μη μείνει προσκολλημένη στα κομματικά καπρίτσια.
Ωστόσο, δεν είναι όλα ρόδινα για την κυβέρνηση. Μεγάλη ανησυχία δημιουργεί ο συνεχιζόμενος παρεμβατισμός των δανειστών, ακόμη και για ζητήματα που δεν έχουν καμία σχέση με την εφαρμογή του τρίτου Μνημονίου.
Σκοτεινά κανάλια
Κυβερνητικά στελέχη εκφράζουν πολύ έντονη δυσφορία για τη στάση αυτή, κάνοντας λόγο για αντιμετώπιση "προτεκτοράτου" και για πάρα πολλά "κανάλια σύνδεσης κλιμακίων των δανειστών με συγκεκριμένα εγχώρια συμφέροντα". Ειδικά για το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων, στην κυβέρνηση μοιάζει εξακριβωμένος ο ρόλος ανθρώπου στην Κομισιόν που φαίνεται "να εκτελεί χρέη μεσίτη".
Ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος ανέφερε στην "Αυγή" ότι θα πρέπει να γίνει ένας μακροπρόθεσμος ειδικός σχεδιασμός για να υπάρξει συνεννόηση με τις Βρυξέλλες προκειμένου να αντιμετωπιστούν αυτά τα φαινόμενα. Σε διαφορετική περίπτωση, η κυβέρνηση "σε λίγο θα αδυνατεί να δέσει ακόμη και τα κορδόνια της" είπε χαρακτηριστικά.
Αυτή η στάση των δανειστών δεν αποκλείεται να συνεχιστεί, παρά το ότι με την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης έχει εφαρμοστεί το μεγαλύτερο μέρος του Μνημονίου και έχουν ληφθεί όλα τα δημοσιονομικά μέτρα για την εξασφάλιση πλεονασμάτων έως το τέλος του (και με το μαξιλάρι του "κόφτη"). Οι δανειστές, με την απειλή ότι θα δημιουργήσουν μια τεχνητή κρίση αβεβαιότητας και με την πρόφαση ότι πολλά μέτρα, μολονότι δεν έχουν βραχυχρόνια δημοσιονομική επίδραση, όπως μέτρα που αφορούν την Παιδεία, έχουν μακροχρόνια αναπτυξιακή επίδραση, ενδέχεται να συνεχίσουν να θέτουν προσκόμματα και να έχουν άποψη για οτιδήποτε αφορά την άσκηση διακυβέρνησης.
Το μπούμερανγκ off shore
Παράλληλα, πέρα από τις εξελίξεις με τους θεσμούς, η ρύθμιση για τις εξωχώριες εταιρείες λειτούργησε τελικά ευεργετικά, καθώς όχι μόνο ο πρωθυπουργός βρήκε τρόπο ελιγμού, αλλά ταυτόχρονα προκάλεσε οξεία κρίση στρατηγικής στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Όμως αυτή η εβδομάδα ήταν ενδεικτική και για την κατάσταση που επικρατεί και σε άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η αποχώρηση 15 στελεχών από το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη και η υποστήριξή τους στον Κυριάκο Μητσοτάκη, που υπενθύμισε τον δυισμό του Ποταμιού, μπορεί να οδηγήσει σε διχασμό και, στο τέλος, σε διάσπαση. Πάντως, προβληματισμένη θα πρέπει να αισθάνεται και η Φώφη Γεννηματά, μια και ολοένα και περισσότερο πληθαίνουν τα δημοσιεύματα από συγκεκριμένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ότι πρόκειται να πάρει πρωτοβουλίες ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Κώστας Σημίτης. Τα δημοσιεύματα αυτά, τα οποία χαιρετίστηκαν στην ουσία από την πλευρά του Ευάγγελου Βενιζέλου, ομολογουμένως εκφράζουν μια τάση στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ που πιστεύει πως «η Φώφη έχει ταβάνι».
Δίκαιη ανάπτυξη
Οι εσωτερικές κρίσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, που, αντί να θεραπεύονται, φουντώνουν, προδίδουν πως ο... αντιτσιπρικός χώρος βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης. Την ίδια ώρα, στην κυβέρνηση ετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα. Ήδη στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την περασμένη εβδομάδα έπεσε το πρώτο σύνθημα: Δίκαιη Ανάπτυξη. Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαβεβαίωση πως στην Ελλάδα δεν θα ευημερούν μόνο οι αριθμοί. Στη συνέχεια, θα αναληφθούν και άλλες πρωτοβουλίες, που θα έχουν ως στόχο τον όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερο περιορισμό της τοξικότητας των μέτρων που εφαρμόζονται, τουλάχιστον για τα χαμηλά οικονομικά στρώματα.
Η ανταλλαγή προτάσεων σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις, όπως η συνταγματική αναθεώρηση και ο νέος εκλογικός νόμος, θα δώσουν την ευκαιρία στον ΣΥΡΙΖΑ, να εμπλουτίσει το αφήγημά του που στο βάθος αποβλέπει στην εξάντληση της τετραετίας και σε νέες νικηφόρες εκλογές. Σε κάθε περίπτωση, ο πρωθυπουργός θα εξακολουθεί να βαθμολογεί τους υπουργούς και θα μετράει τόσο αποτελέσματα, όσο και... γκάφες που δυσχεραίνουν το κυβερνητικό έργο και θολώνουν την εικόνα της κυβέρνησης.
Το υπονοούμενο του Γάλλου για τη Ρωσία
Περισσότερα ερωτήματα προκάλεσε, παρά έλυσε, για τη θέση της Ελλάδας στο γεωπολιτικό παιχνίδι που έχει ανοίξει στην ευρύτερη περιοχή μια τοποθέτηση του πρωθυπουργού της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς για τη Ρωσία. Ο Γάλλος -"Επενδύστε στην Ελλάδα"- πρωθυπουργός επισκέφτηκε την Αθήνα μόλις πέντε ημέρες μετά την αποχώρηση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και στις δηλώσεις του με τον Αλέξη Τσίπρα είπε: «Πρέπει από κοινού να ενεργήσουμε, ώστε η εταιρική σχέση μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας να περάσει σε μια νέα φάση. Για ποιον λόγο; Διότι πρέπει να πω ότι η σχέση μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας είναι μια σχέση μακραίωνη και προς τον σκοπό αυτό οι δύο κυβερνήσεις εργάζονται από κοινού».
Υπενθυμίζεται πως ο Ρώσος πρόεδρος, λίγα εικοσιτετράωρα πριν, ερωτηθείς για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην εξομάλυνση των ευρωρωσικών σχέσεων είχε επισημάνει πως «Η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει και να επηρεάσει τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (...), αλλά αυτό βεβαίως έχει διασύνδεση και με άλλους τομείς, όπως η πολιτική και η ασφάλεια». Πάντως, ο Αλέξης Τσίπρας μερικά λεπτά πριν είχε αναφέρει πως ο αναβαθμισμένος διάλογος μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας μπορεί «να συμβάλει και στην καλυτέρευση, στην προώθηση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ρωσίας».
