ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ, ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΖΟΥΝΤΑ
Οι επενδύσεις σε υποδομές, οι εξαγωγές, ο τουρισμός, η αγροτική οικονομία και η αναβάθμιση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας αποτελούν μερικά από τα θέματα που θα συζητηθούν σήμερα στη συνάντηση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος θα προσγειωθεί στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος σήμερα το μεσημέρι, εννέα χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψή του στην Αθήνα. Αμέσως θα κατευθυνθεί προς το Προεδρικό Μέγαρο και λίγο αργότερα θα περάσει την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου. Τον πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας θα συνοδεύουν έξι υπουργοί, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και δεκάδες επιχειρηματίες, οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν παράλληλες επαφές στο πλαίσιο της σύσφιξης των ελληνορωσικών σχέσεων.
Τρεις άξονες
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε από το πρωθυπουργικό γραφείο, η ατζέντα της επίσκεψης περιέχει τρεις άξονες:
α) Την ενίσχυση των διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων (συμπ. προσέλκυση ρωσικών επενδύσεων, προώθηση ελληνικών εξαγωγών κυρίως στον αγροδιατροφικό τομέα, ενέργεια, τουρισμός).
β) Την αναβάθμιση του πολιτικού διαλόγου για διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις, καθώς και για τις σχέσεις Ε.Ε. - Ρωσίας και ΝΑΤΟ - Ρωσίας.
γ) Τη συνεργασία στους τομείς του Πολιτισμού, της Παιδείας, της επιστήμης και της τεχνολογίας στο πλαίσιο, επίσης, του Αφιερωματικού Έτους 2016.
Β. Πούτιν: Η Ελλάδα, σημαντικός εταίρος της Ρωσίας στην Ευρώπη
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χθες σε άρθρο του στην "Καθημερινή" υπογράμμισε τη σημασία της επίσκεψής του στην Αθήνα: «Σήμερα η Ελλάδα είναι ένας σημαντικός εταίρος της Ρωσίας στην Ευρώπη» ανέφερε και πράγματι πρόκειται για την πρώτη επίσκεψή του σε χώρα της Ε.Ε. εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. Ο πρόεδρος της Ρωσίας στο ίδιο άρθρο περιέγραψε τα σημεία που συνδέουν τις δύο χώρες, αλλά και εκείνα που μπορεί να αποτελέσουν επιπλέον κρίκους για τις σχέσεις των δύο χωρών.
Η ελληνική κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει εντάξει στο αναπτυξιακό πλάνο διαβουλεύσεις με ρωσικούς οικονομικούς παράγοντες προκειμένου η Μόσχα να συμμετέχει στην επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας που επιδιώκεται. «Η ελληνική κυβέρνηση, όπως γνωρίζετε, κάνει τα πάντα για να αρχίσει η επιθυμητή ανάπτυξη. Και εμείς θεωρούμε ότι η ανάπτυξη θα περιέχει και τη Ρωσία», υπογράμμισε ο Δημήτρης Βελάνης, ειδικός σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα σε θέματα Ρωσίας και Ανατολικής Ευρώπης, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ - ΜΠΕ. Έτσι, στις συναντήσεις που θα πραγματοποιηθούν σήμερα τα ζητήματα που θα τεθούν στο τραπέζι αφορούν, ανάμεσα στα άλλα, την ενέργεια, τις μεταφορές, τα αγροτικά προϊόντα μετά τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί και τον τουρισμό.
Αναβάθμιση του πολιτικού διαλόγου
Το ταξίδι του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό πολιτικό γεγονός. Πρόκειται για το αποτέλεσμα της επαναπροσέγγισης των ελληνορωσικών σχέσεων, οι οποίες ουσιαστικά είχαν παγώσει τα τελευταία χρόνια. Μόνο να σκεφτεί κανείς πως η μεικτή διυπουργική επιτροπή μεταξύ των δύο χωρών είχε να συνεδριάσει 3,5 χρόνια, μπορεί να εξαγάγει το συμπέρασμα ότι εντάσσεται στο πλαίσιο μιας προσπάθειας επαναθεμελίωσης των σχέσεων των δύο πλευρών.
Η κυβέρνηση Τσίπρα ήδη από πέρυσι είχε σχεδιάσει την προσέγγιση με τη Μόσχα με δύο ταξίδια του πρωθυπουργού. Υπενθυμίζεται πως τη Ρωσία επισκέφθηκε τον Ιανουάριο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Η παρουσία του Ρώσου Προέδρου στην Αθήνα, επίσης, «διαβάζεται» ως το πέρασμα σε έναν αναβαθμισμένο ρόλο της ελληνικής πλευράς σε μια περίοδο διαδοχικών κρίσεων τόσο στην Ευρώπη, όσο και στον χώρο της ανατολικής Μεσογείου. Βέβαια, η νέα ελληνορωσική προσέγγιση έχει προκαλέσει ανησυχία σε αρκετούς διεθνείς παράγοντες. Εντούτοις, όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός στα εγκαίνια του TAP, «η Ελλάδα προχωράει μεθοδικά στην οικοδόμηση μιας πολυδιάστατης ενεργειακής πολιτικής, μέσα από την ενδυνάμωση των διεθνών συνεργασιών, αλλά και την υλοποίηση έργων που αναβαθμίζουν τις γεωπολιτικές και αναπτυξιακές δυνατότητές της».
Έξι υπουργοί, Gazprom, Rosneft
Όμως και από τη ρωσική πλευρά φαίνεται ότι το ταξίδι αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή, αφού τον Βλαντίμιρ Πούτιν πρόκειται να συνοδεύσουν έξι υπουργοί: ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, ο υπουργός Ενέργειας Αλεξάντερ Νόβακ, ο υπουργός Μεταφορών Μαξίμ Σοκόλοφ, ο υπουργός Πολιτισμού Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης Αλεξέι Ουλιουκάγεφ και ο υπουργός Γεωργίας Αλεξάντερ Τκάτσεφ. Αξίζει να σημειωθεί πως ανάμεσα στα στελέχη επιχειρήσεων που θα συνοδεύσουν τον πρόεδρο της Ρωσικής Δημοκρατίας θα είναι ο διευθύνων σύμβουλος της Gazprom Αλεξέι Μίλερ και ο διευθύνων σύμβουλος της Rosneft Ιγκόρ Σετσίν.
Δύο διακρατικές διακηρύξεις
Αναμένεται κατά τις σημερινές συναντήσεις να υπογραφούν δύο διακρατικές διακηρύξεις, τρεις διακρατικές συμφωνίες συνεργασίας και τρεις συμφωνίες ανάμεσα σε φορείς. Συγκεκριμένα, θα υπογραφεί πολιτική διακήρυξη για τη συνέχιση του διαλόγου των δύο πλευρών και διακήρυξη εταιρικής σχέσης που θα αφορά τις επενδύσεις και το εμπόριο. Οι συμφωνίες συνεργασίας θα άπτονται θεμάτων της επιστήμης, του τουρισμού και της μετεωρολογίας.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Ανοίγει η συζήτηση για τον εναλλακτικό αγωγό
Αναμένεται να υπογραφεί συμφωνία ΕΛ.ΠΕ. - Rosneft
Η ενέργεια και συγκεκριμένα η κατασκευή εναλλακτικού αγωγού βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας της ρωσικής πλευράς. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν προχώρησε σε ειδική αναφορά στο άρθρο του χθες, σημειώνοντας μεταξύ άλλων:
«Είμαστε σταθερά προσηλωμένοι στη διαφοροποίηση των διαδρόμων μεταφοράς ενέργειας, η οποία θα αυξήσει τη σταθερότητα των προμηθειών και, συνεπώς, την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης συνολικά». Επιπλέον, θύμισε πως «τον Φεβρουάριο στη Ρώμη οι επικεφαλής της Gazprom, της ιταλικής εταιρείας Edison και της ελληνικής ΔΕΠΑ υπέγραψαν το Μνημόνιο Κατανόησης για τη μεταφορά του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του βυθού της Μαύρης Θάλασσας και τρίτων χωρών προς την Ελλάδα και την Ιταλία». Πάντως, η ελληνική πλευρά εμφανίζεται θετική να συζητήσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ο σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα για τις ελληνορωσικές σχέσεις Δημήτρης Βελάνης υπογράμμισε σχετικά: «Στο πλαίσιο της πολυδιάστατης πολιτικής που θα εφαρμόσει η Ελλάδα συγκαταλέγεται και η ενεργειακή της συνεργασία με τη Ρωσία». Ο Δημήτρης Βελάνης εκτίμησε δε πως «είναι πολύ κοντινό και το μέλλον της κατασκευής του ρωσικού αγωγού».
Κυβερνητικοί παράγοντες σημείωναν ότι και αυτό το θέμα μπορεί να ενταχθεί στο δόγμα της «πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής», υπενθυμίζοντας την εκτίμηση ότι η συμμετοχή της Ρωσίας ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς οι άλλες πηγές δεν είναι επαρκείς. Έτσι η Αθήνα δεν θα αρνιόταν μια συζήτηση που θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τη διαφορετικότητα των προμηθειών συμμετοχής πηγών ενέργειας, όπου αυτό είναι εφικτό. Στον τομέα της ενέργειας, πάντως, στο τραπέζι του διαλόγου υπάρχει και το σχέδιο σύμπραξης ιδιωτών με τη ΔΕΗ που αφορά ήδη υπάρχουσες ή νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Πέραν αυτών, αναμένεται να υπογραφεί συμφωνία για την προμήθεια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ανάμεσα στα Ελληνικά Πετρέλαια και τη Rosneft. Επ' αυτού, όπως σημειώνουν πηγές που έχουν άμεση γνώση των θεμάτων, υπάρχουν τεράστιες πλουτοπαραγωγικές δυνατότητες στη Ρωσία και γι' αυτό υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον συνεργασίας με τα ελληνικά διυλιστήρια. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπάρχουν προοπτικές να βρεθούν φόρμουλες επεξεργασίας των πρώτων υλών, αλλά και προοπτικές κοινής εμπορίας των προϊόντων παραγωγής των διυλιστηρίων. Υπογραμμίζεται πως αναφορικά με την ενέργεια ήδη υπάρχει προεργασία για ενεργειακά projects αναφορικά με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η συμφωνία αυτή αφορά το πρώτο στάδιο της διερεύνησης της συνεργασίας των δύο εταιρειών, κατ' αρχάς με την υποχρεωτική σύσταση κοινών επιτροπών που θα εξετάσουν τη δυνατότητα προμήθειας της Ρωσίας με διυλισμένα προϊόντα από τα ΕΛ.ΠΕ., τα οποία εφοδιάζονται αργό πετρέλαιο από τη Rosneft.
Πάντως, ήδη υπάρχει ενδιαφέρον από τη ρωσική πλευρά για σειρά δευτερογενών πετρελαϊκών προϊόντων, όπως το ντίζελ, ενώ τα ΕΛ.ΠΕ., επεκτείνοντας τη συνεργασία με έναν βασικό προμηθευτή τους, αναμένεται να αποκομίσουν οφέλη από τις απευθείας αγορές πετρελαίου (αποφεύγοντας τα επιπλέον κόστη των traders - μεσαζόντων).
ΑΠΟ ΜΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΡΩΣΙΑΣ
Αναμένονται υπογραφές για την εμπορία αγροτικών προϊόντων
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις αρχές Ιουνίου πρόκειται να ανακοινωθεί η υπογραφή των πρώτων μεικτών επιχειρήσεων Ελλάδας και Ρωσίας με αντικείμενο την εμπορία αγροτικών προϊόντων. Η δραστηριότητα αυτών των επιχειρήσεων θα ξεπερνάει το εμπάργκο, ενώ θα συνδυάζει τα ρωσικά κεφάλαια με την ελληνική τεχνογνωσία. Ειδικότερα, από τη ρωσική πλευρά έχει εκφραστεί ενδιαφέρον για το τον τομέα της ιχθυοκαλλιέργειας. Επίσης, στόχος είναι και η ανάπτυξη του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών εμπορευμάτων που δεν εμπίπτουν στις κυρώσεις, όπως είναι το ελληνικό λάδι και πολλά άλλα συσκευασμένα προϊόντα. Συν τοις άλλοις ο τουρισμός είναι ακόμα ένα ενδιαφέρον ζήτημα και για τις δύο πλευρές. Εξάλλου, η Αθήνα έχει προσφέρει διευκολύνσεις παροχής θεωρήσεων εισόδου για πλήθος Ρώσων τουριστών που έχουν εκφράσει την επιθυμία να επισκεφτούν την Ελλάδα.
Επιπρόσθετα, πρόκειται να υπογραφούν αντίστοιχες συμφωνίες ανάμεσα στην Enterprise Greece και την Invest in Russia, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και το Πανεπιστήμιο Ουραλίων, καθώς και ανάμεσα στο Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και το Ρωσικό Ινστιτούτο Ενέργειας.
Ρωσικό ενδιαφέρον για σιδηρόδρομο και λιμάνια
Ακόμα ένα πεδίο που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Μόσχα είναι και το ελληνικό πρόγραμμα αξιοποίησης στοιχείων της δημόσιας περιουσίας. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν, και σε αυτόν τον τομέα, ξεκάθαρος για τις ρωσικές επιδιώξεις. «Η Ρωσία θα μπορούσε να συμβάλει επίσης στην αναβάθμιση των ελληνικών υποδομών στο πεδίο των μεταφορών. Πρόκειται για τη συμμετοχή ρωσικών επιχειρηματικών ομίλων στους επικείμενους διαγωνισμούς για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων των σιδηροδρομικών εταιρειών και του λιμένα της Θεσσαλονίκης. Υπάρχει και μια σειρά άλλων σχεδίων που μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τη διμερή συνεργασία» σημείωσε. Κατά πληροφορίες, το ενδιαφέρον δεν έχει εκδηλωθεί μόνο για τον ΤΡΑΙΝΟΣΕ ή το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, όπως ρητά αναφέρει ο Ρώσος πρόεδρος, αλλά και για άλλα περιουσιακά στοιχεία προς αξιοποίηση. Όπως κι αν έχει, κυβερνητικοί παράγοντες που χειρίζονται τα θέματα αυτά υπογραμμίζουν πως «την απάντηση θα την δώσουν τα συμφέροντα της Ελλάδας».
Επίσκεψη στο Άγιο Όρος το Σάββατο
Προσκυνηματικό χαρακτήρα θα έχει η επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στο Άγιο Όρος, για τη συμπλήρωση των χιλίων ετών ρώσικου μοναχισμού στο όρος Άθως. Ο Ρώσος πρόεδρος θα μεταβεί εκεί το Σάββατο το πρωί, στο αεροδρόμιο Μακεδονία, όπου θα τον υποδεχτεί ο Νίκος Κοτζιάς, ενώ στο Άγιο Όρος θα βρεθεί και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Να σημειωθεί ότι το προσκύνημα Πούτιν γίνεται στη σκιά της άρνησης του Οικουμενικού Πατριάρχη να συλλειτουργήσει με τον Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλο. Το απόγευμα το Σαββάτου ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα πάει από το λιμάνι της Τρυπητής στο αεροδρόμιο, απ' όπου θα αναχωρήσει με ειδική πτήση.
