ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Με γρήγορους ρυθμούς φαίνεται πως προχωράνε στις Βρυξέλλες τα βήματα για την εκταμίευση της επόμενης δόσης του προγράμματος, ενώ θετικά αξιολογούν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και την πορεία των συζητήσεων για το χρέος.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ δήλωσε χθες στο Reuters ότι επιθυμεί στο επόμενο Eurogroup μια «πλήρη και επίσημη συμφωνία σε όλα» και πως οι συζητήσεις στην τελευταία συνεδρίαση πήγαν «αναζωογονητικά ομαλά», παρ' όλο που είχαν προηγηθεί κάποιες δυσοίωνες δηλώσεις από τη Γερμανία και το ΔΝΤ. Όπως ανέφερε, οι κόκκινες γραμμές για το ελληνικό χρέος ήταν πολύ λίγες και οι 19 απέκλεισαν μόνο το «ονομαστικό κούρεμά» του. "Ο δρόμος που προτείνω να ακολουθήσουμε είναι να εξετάσουμε τι μπορούμε να κάνουμε βραχυπρόθεσμα, τι μπορούμε να κάνουμε για να αναδιαρθρώσουμε το χρέος, να εξαλείψουμε σταδιακά ορισμένα ακριβά δάνεια ταχύτερα και να τα αντικαταστήσουμε με φθηνά δάνεια. Δεύτερον, τι μπορούμε να κάνουμε όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα. Τρίτον, μακροπρόθεσμα, πώς μπορούμε να εγγυηθούμε ότι όλα θα μείνουν στις ράγες τις επόμενες δεκαετίες. Φυσικά, αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο» είπε.
Σε γενικές γραμμές, οι Βρυξέλλες εκτιμούν πως με «σκληρή δουλειά», μια συμφωνία - πακέτο για αξιολόγηση - χρέος - ΔΝΤ μέχρι τις 24 Μαΐου μπορεί να επιτευχθεί. Ωστόσο, δεν λείπουν και οι αμφιβολίες, οι οποίες πηγάζουν από το γεγονός ότι η στάση του ΔΝΤ παραμένει ασαφής.
Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά το χρέος, το ΔΝΤ παρουσιάζεται να επιθυμεί μεγαλύτερη εξειδίκευση ως προς το τρίτο στάδιο διευθέτησης, δηλαδή τα μέτρα που σκοπεύει η Ευρωζώνη να πάρει έτσι ώστε το ελληνικό χρέος να είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα. Όμως οι Βρυξέλλες θεωρούν πως είναι και το πιο δύσκολο να αποσαφηνιστεί τώρα, καθώς βλέπει σε ορίζοντα δεκαετιών.
Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup φαίνεται, όμως, πως κατανοεί τις πιέσεις του ΔΝΤ, παρόλο που, όπως είπε και αυτός χθες, «το πιο δύσκολο είναι να εγγυηθούμε ότι όλα θα παραμείνουν στη σωστή πορεία για τις επόμενες δεκαετίες». Σε αυτό το πλαίσιο, έκανε λόγο για έναν «ημιαυτόματο ενεργοποιητή» για μετά το 2018, ο οποίος θα πρέπει να συζητηθεί άμεσα. «Θα προτιμούσα να το συζητούσαμε αυτό τώρα και να το ξεκαθαρίσουμε, παρά να έχουμε αυτή την αβεβαιότητα για τα επόμενα τρία χρόνια» τόνισε χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τα μέτρα βραχυπρόθεσμου και μεσοπρόθεσμου χαρακτήρα, στη συνέντευξή του στο Reuters ανέφερε ότι η Ελλάδα χρειάζεται άμεση βοήθεια για να πάρει μπροστά η οικονομία, στην οποία περιλαμβάνεται η αντικατάσταση ακριβών δανείων από φθηνότερα, αλλά και ένας οδικός χάρτης για περαιτέρω πιθανή βοήθεια, όταν λήξει το
τρέχον πακέτο σε δύο χρόνια.
Οι προτάσεις του ESM
Σύμφωνα με τους ιθύνοντες, οι διαπραγματεύσεις για το χρέος είναι ακόμα σε εξέλιξη και τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί. Ωστόσο, καλά πληροφορημένες πηγές εκτιμούσαν χθες πως η πρόταση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας να αγοράσει το χρέος της Ελλάδας προς το ΔΝΤ, αν και σε οικονομικούς όρους είναι απολύτως λογική, σε πολιτικούς όρους είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή από τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης. Σε ό,τι αφορά, όμως, τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης από ελληνικά ομόλογα (SMPs και ΑNFAs) -που διακρατούνται σε λογαριασμό του ESM και ανέρχονται συνολικά σε 10 δισ. ευρώ-, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι θα μπορούσαν να αποδοθούν στην Ελλάδα πριν από τη λήξη του προγράμματος, εφόσον δώσουν το πράσινο φως τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης.
Σχετικά με την επιμήκυνση των ωριμάνσεων των δανείων, φαίνεται πως γίνονται προσπάθειες να αρθούν οι όποιες ενστάσεις υπάρχουν ακόμα, προτού γίνει εφικτή η λήψη μιας τέτοιας απόφασης. Σύμφωνα με πηγή των Βρυξελλών, αυτό το μέτρο προϋποθέτει την αλλαγή της συνολικής συμφωνίας για τη χρηματοδοτική στήριξη της Ελλάδας και επομένως πρέπει να «περάσει» από τα εθνικά Κοινοβούλια, κάτι που ίσως είναι χρονοβόρο, ειδικά στις χώρες που υπάρχουν ισχυρές απόψεις κατά της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Σε σχέση, τώρα, με τα επιτόκια, εξετάζεται η σταθεροποίησή τους για την επόμενη δεκαετία, με την πρόβλεψη ωστόσο ότι σε περίπτωση που αυξηθούν παγκοσμίως για οποιονδήποτε λόγο, το κόστος δεν θα το επωμιστεί ο ESM αλλά η Ελλάδα στο τέλος του προγράμματος.
"Αγκάθι" τα πρωτογενή πλεονάσματα
Πέρα όμως από τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, που κατά βάση ακόμα δεν έχουν συμφωνηθεί, ΔΝΤ και Ευρωζώνη συνεχίζουν να διαφωνούν και σε σχέση με το κατά πόσο η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ για τα επόμενα (πολλά) χρόνια. Σύμφωνα με πηγές στις Βρυξέλλες, η Ευρωζώνη θεωρεί πως είναι εφικτή η διατήρησή τους για δέκα χρόνια τουλάχιστον και πως ένας συμβιβασμός μπορεί να βρεθεί με το ΔΝΤ γύρω στη δεκαετία. Ωστόσο, μια λύση είναι αναγκαίο να βρεθεί γρήγορα σε αυτό το ζήτημα, καθώς ο καθορισμός τους περιλαμβάνεται στην Ανάλυση Βιωσιμότητας του Χρέους (DSA), η οποία αποτελεί μέρος της αξιολόγησης. Το ζήτημα, πάντως, που έχει «κλείσει» σε γενικές γραμμές -παρ' ότι δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένο το ΔΝΤ- είναι ο μηχανισμός αυτόματης ενεργοποίησης μέτρων.
Άλλωστε σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση, ο Γ. Ντάισελμπλουμ είπε χθες πως αναμένει από την Ελλάδα να έχει ολοκληρώσει μέχρι τις 24 τις μεταρρυθμίσεις σε ασφαλιστικό / συνταξιοδοτικό φορολογικό, ενώ ζήτησε να κατατεθούν όλες οι λεπτομέρειες για τις αποκρατικοποιήσεις και τον «μηχανισμό έκτακτης ανάγκης».
Όλα τα παραπάνω τέθηκαν και στη χθεσινή προγραμματισμένη συνάντηση των επιτελών των υπουργείων Οικονομικών της Ευρωζώνης στις Βρυξέλλες, στο λεγόμενο EuroWorking Group, όπου συζητήθηκε η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στα τρία μέτωπα: βασικό πακέτο μέτρων, προληπτικός μηχανισμός και χρέος.
