Πριν λίγες μέρες έφυγε από τη ζωή ο αντάρτης Λάμπης Κουφουδάκης. Ήταν ο τελευταίος επιζών των αεροπειρατών που υποχρέωσαν τα αεροδρόμια παγκοσμίως να αυξήσουν τα μέτρα προστασίας, μετά την πετυχημένη επιχείρηση. Ο ίδιος 23 ετών τότε, μαζί με τον αδερφό του Αλέκο (21 ετών) και τέσσερις ακόμη συντρόφους, τους Αχιλλέα Κλετιμλίδη (ετών 19), Αντώνη Βογιάζο (ετών 18), Γιώργο Κέλα (ετών 17) και Σπύρο Χειλμιάδη (ετών 18) κατάφεραν στις 14 Σεπτεμβρίου του 1948 να προσγειώσουν το επιβατικό αεροπλάνο αντί για τη Θεσσαλονίκη στη Γιουγκοσλαβία. Στη συνέχεια, τα τότε μέλη της ΕΠΟΝ ενώθηκαν με τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας στο μέτωπο στο Βίτσι. Ήταν η πρώτη καταγεγραμμένη αεροπειρατεία σε πτήση που εκτελούσε επιβατικό δρομολόγιο στον κόσμο.
"Έβαλαν τα χέρια μέσα από την μπλούζα και οι πιλότοι νόμιζαν πως κρατούσαν όπλο", μας λέει ο Κώστας Γκιουλέκας, αδελφικός φίλος του Λάμπη Κουφουδάκη και επίσης αντάρτης στα νιάτα του. Τον συναντήσαμε στο διαμέρισμά του στα Εξάρχεια. Καθίσαμε στο τραπεζάκι του χολ. Από πάνω μας υπήρχε ένα μικρό κάδρο με φωτογραφία του ίδιου αντάρτη "την άνοιξη του '49". Τότε ο χρόνος προσδιοριζόταν με βάση τις εποχές. Ίσως γιατί ήταν περισσότερο διακριτές.
Στη φωτογραφία ήταν χαμογελαστός. Θα ορκιζόσουν βλέποντάς τον ότι η Ιστορία θα γραφόταν αλλιώς. Η Ιστορία όμως δεν είχε μόνο ήττες. Μία από αυτές που χαράχτηκαν στο χρόνο ήταν η αεροπειρατεία του αεροσκάφους της TAE (της πρώτης ιδιωτικής αεροπορικής εταιρείας - Τεχνικαί Αεροπορικαί Εκμεταλλεύσεις).
"Θυμάμαι, χρειαζόταν 1,5 ώρα με τα πόδια από εκεί που βρισκόμασταν ώστε να πάω να τους πάρω. Ήταν κοντά". Ως υπεύθυνος της Δημοκρατικής Νεολαίας ο Κ. Γκιουλέκας ανέλαβε να υποδεχτεί τους αεροπειρατές, που τους "χάρηκαν όλοι". Το θάρρος των αεροπειρατών έδωσε πνοή και στους αντάρτες που βρίσκονταν ήδη στο μέτωπο και είχαν φάει "μπόλικο μπαρούτι".
Τις πρώτες ώρες όλοι μαζί κάθισαν γύρω από τη φωτιά και μίλησαν για όσα πέρασαν και όσα βέβαια κατάφεραν. "Είχαν πει ψέματα ότι θα έδιναν εξετάσεις στο Πολυτεχνείο και ήρθαν έτσι πρώτα στην Αθήνα". Μάταιη αποδείχτηκε η προσπάθεια των πολεμικών αεροσκαφών να αποτρέψουν την αλλαγή πορείας του επιβατικού αεροπλάνου, στο οποίο βρισκόταν και ο φιλελεύθερος βουλευτής Ιωάννης Αποστόλου.
"Τους προσφέραμε ζεστό φαγητό. Είχαμε φασόλια, είχαμε και κρέας. Οι μερίδες δεν ήταν βέβαια εστιατορίου..." Μετά από λίγες ώρες ξεκούρασης, "τους περπατήσαμε στις θέσεις μας και πήραν μια γεύση απ' ό,τι τους περίμενε". Τους δύο απ΄ αυτούς τους περίμενε ο θάνατος. Ενώ ο Λάμπης Κουφουδάκης μετά από δύο μήνες μαχών, έχασε το πόδι του. "Ζήσαμε στην εξορία για πολλά χρόνια. Άλλοι πήγαν στην Τσεχοσλοβακία, άλλοι στην Τασκένδη, άλλοι όπως εγώ στη Ρουμανία".
Μετά από πολλά χρόνια ήρθε ο επαναπατρισμός. Οι σύντροφοι που είχαν να ιδωθούν χρόνια βρέθηκαν ξανά. Αυτή τη φορά δεν χρειαζόταν ούτε να δίνουν μάχες σώμα με σώμα ούτε να κρύβονται. Ίδρυσαν τρεις συλλόγους επαναπατρισθέντων. Ο ένας ήταν του ΚΚΕ, ο άλλος του ΠΑΣΟΚ και εκείνος του Λάμπη και του Κώστα ανήκε ιδεολογικά στο ΚΚΕ Εσωτερικού. "Φροντίσαμε να είναι ανεξάρτητος", μου λέει ο αντάρτης Γκιουλέκας, που παραμένει πιστός αγωνιστής της Αριστεράς. Όπως παρέμενε και ο Λάμπης, που "ήταν σεμνός. Δεν αναφερόταν στην αεροπειρατεία". "Ο σύλλογος σταμάτησε να λειτουργεί", λέει και χαμογελά. "Ήμουν εγώ κι εσύ, δεν είχε νόημα. Μου 'λάχε να έχω τα κλειδιά".
Στο βλέμμα του, καθώς με ξεπροβόδιζε, όπως λένε στα μέρη του στη Νάουσα, διαγραφόταν η πορεία μιας ολόκληρης ζωής που αντιμετωπίστηκε πάντα με θάρρος. Ο χρόνος έσβησε τον σύλλογο επαναπατρισθέντων, όχι όμως τη μνήμη. Και στο όνομά της οι κουβέντες γύρω από τη φωτιά θα συνεχίζονται για πάντα.
Αντίο Λάμπη
Λατρευτέ μας σύντροφε και αδελφέ Λάμπη, σε μένα έπεσε η τιμή να σε αποχαιρετήσω στο αιώνιο ταξίδι σου.
Σε μένα είχε πέσει η ευχάριστη στιγμή να σας υποδεχτώ εσένα και τον λατρευτό αδερφούλη τον Αλέκο και τα τέσσερα υπόλοιπα νεαρά παλικάρια της ομάδας σας της γεμάτης λεβεντιά. Ερχόσασταν να πολεμήσετε για τη λευτεριά και την τιμή της πατρίδας μας.
Δεν καθίσατε να ξεκουραστείτε, να συνέλθετε μετά την υπεράνθρωπη προσπάθειά σας, την πρώτη στην Ευρώπη "αεροπειρατεία", χωρίς όπλα και μαχαίρια, αλλά με τη νεανική σας λεβέντικη παλικαριά, δείξατε πως δεν υπάρχει φόβος στα νιάτα της θυσίας. Ήσουν όμως άτυχος και τραυματίσθηκε πολύ σοβαρά. Δεν είχαμε την τύχη να ολοκληρώσουμε τα όνειρά μας και αναγκαστήκαμε όσοι επιζήσαμε να πάρουμε τον δρόμο της πολιτικής προσφυγιάς.
Παρά το ότι βρεθήκαμε σχεδόν 30 χρόνια μακριά από την πατρίδα μας, χάρη στη φιλοξενία και την αδελφική συμπαράσταση των αδελφών λαών αξιοποιήσαμε ο καθένας μας τις δυνατότητές μας και προσφέραμε με τη δουλειά μας και την ευγνωμοσύνη μας το ευχαριστώ μας στους ντόπιους φιλόξενους λαούς.
Επιστρέφοντας στην πατρίδα μας με τη θέλησή μας και τις δυνατότητές μας μπορέσαμε να αποκαταστήσουμε τις οικογένειές μας και τα παιδιά μας.
Φτιάξαμε συλλόγους επαναπατρισθέντων που μας βοήθησαν να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες εγκατάστασής μας. Μας δόθηκε η ευκαιρία να ξανασυναντηθούμε με αγαπητούς συναγωνιστές μας της πολεμικής περιόδου. Έτσι ξανά ανταμώσαμε με τον λατρευτό αδελφό και σύντροφο Λάμπη. Δουλέψαμε ακούραστα να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο.
Λάμπη μου, μετά το αντάμωμά μας και συνεργάτες στη λειτουργία του συλλόγου δεθήκαμε αδελφικά - συντροφικά. Δεν μπορούμε να σε ξεχάσουμε, πόσο απλός, συναισθηματικός και αγαπητός σύντροφος ήσουν.
Καλό σου ταξίδι.
Κώστας, Παραθενόπη, Στέλλα, Νώντας
ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
