Επιμέλεια: Φοίβος Κλαυδιανός
Την εμμονή του ΔΝΤ σε σκληρά μέτρα και τη διάθεσή του να φτάσει η Ελλάδα σε ένα νέο πιστωτικό γεγονός, προκειμένου να πετύχει στους σκοπούς του, φανερώνει ο διάλογος του διευθυντή του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Ταμείου Πολ Τόμσεν, της επικεφαλής της αντιπροσωπείας του στην Ελλάδα Ντέλια Βελκουλέσκου και της Ίβα Πέτροβα (νούμερο 2 στέλεχος του ΔΝΤ στην Ελλάδα).
Επιπλέον καθίσταται σαφές ότι ο εκβιασμός δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά και την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, η οποία έχει δεσμευτεί στο γερμανικό κοινοβούλιο για την παραμονή του ΔΝΤ στην Ελλάδα. Αξιοσημείωτες είναι οι διαφορετικές προσεγγίσεις Π. Τόμσεν και Ν. Βελκουλέσκου, κυρίως σε ό,τι αφορά τις εκτιμήσεις τους για την υποχωρητικότητα που θα δείξουν η Κομισιόν και οι Ευρωπαίοι έναντι των απαιτήσεων του Ταμείου.
Ο διάλογος έγινε την Παρασκευή 19 Μαρτίου 2016, δηλαδή λίγο πριν από την αποχώρηση των επικεφαλής των θεσμών από την Αθήνα κατά τον τελευταίο κύκλο διαπραγματεύσεων. Εκείνες τις ώρες είχε υπάρξει κοινή διαπίστωση σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και η Ελλάδα ταυτίζονταν στα μέτρα που απαιτούνταν για το κλείσιμο της αξιολόγησης, ενώ το Ταμείο πιεζόταν να οριστεί ένας σαφές χρονοδιάγραμμα επιστροφής.
"Καταστροφή" να τεθεί ημερομηνία επιστροφής
"Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι ορίζουμε ημερομηνία επιστροφής της αποστολής μας, όταν μπορεί να μην έχουμε συμφωνία στο εσωτερικό της τρόικας για το πώς προχωράμε" αναφέρει ο Π. Τόμσεν, με την Ντ. Βελκουλέσκου να προσθέτει ότι οι Ευρωπαίοι θα έχουν, επιπλέον, χρονοδιάγραμμα και για το τέλος της διαπραγμάτευσης. Συγκεκριμένα τοποθετεί τη λήξη τους στην εαρινή σύσκεψη του ΔΝΤ κατά το δεύτερο δεκαήμερο του Απριλίου, όπου θα εκκινήσουν "οι προβλεπόμενες συζητήσεις για το χρέος".
"Σε κάθε περίπτωση, αυτή η πίεση θα έρθει προς την πλευρά μας" υπογραμμίζει, ενώ η Ίβα Πέτροβα συμπληρώνει: "Από πλευράς μας, η επιστροφή σε αυτή την ημερομηνία (2 Απριλίου) θα είναι καταστροφή". "Δεν θα μας αφήσουν να φύγουμε" ξεκαθαρίζει η Ντ. Βελκουλέσκου για το ενδεχόμενο να ζητήσει να μην οριστεί σαφής ημερομηνία επιστροφής.
Αριθμητικές προβλέψεις κατά το δοκούν
Αποκαλυπτικός είναι ο διάλογος για το πώς ανεβοκατεβάζουν τα στελέχη του ΔΝΤ τις προβλέψεις τους για τους δημοσιονομικούς στόχους του προγράμματος (προφανώς το πρωτογενές πλεόνασμα του 2016):
ΤΟΜΣΕΝ: "Περίμενε ένα λεπτό... σίγουρα πρέπει να αποδεχθούν τους στόχους μας για την ελάφρυνση χρέους. Αλλά, αν βγεις, θα πεις ότι για αυτό το έτος για παράδειγμα θα καταλήξεις με ένα, ας πούμε, -0,5, -1, ή κάτι τέτοιο;".
ΒΕΛΚΟΥΛΕΣΚΟΥ: "...-0,5 ας πούμε, αν πάρουν όλα τα μέτρα".
ΤΟΜΣΕΝ: "ΟΚ, ας πούμε -0,5 και η Κομισιόν θα πει ότι θα καταλήξει με 0 ή με +0,25 ή ό,τι έχουν...".
ΒΕΛΚΟΥΛΕΣΚΟΥ: "...+0,5".
"Να βρεις ακόμα περισσότερα σκληρά μέτρα"
Στη συνέχεια ο Π. Τόμσεν εξηγεί ότι, στην περίπτωση που οι Ευρωπαίοι δεχτούν μείωση του στόχου για το πλεόνασμα του 2018 στο 2,5% (αντί 3,5%), μέσω μιας παρέμβασης στο χρέος, θα ζητήσει σκληρά μέτρα, εκτός αν δεχτούν 1,5% στόχο (πράγμα το οποίο θεωρείται απολύτως απίθανο).
"Θα πάμε στο EuroWorking Group και θα πω στο Eurogroup ότι "αυτό δε φτάνει στο 3,5 και δεν θα προχωρήσουμε, εκτός αν οι Ευρωπαίοι μειώσουν τους στόχους τους στο 1,5 όσον αφορά στην απόσταση των εκταμιεύσεων". Δεν πρόκειται να το κάνουν αυτό. Θα πουν όχι, θα θέσουν νέα μέτρα. Αυτό είναι ξεκάθαρο, δεν έχω καμία αμφιβολία γι' αυτό" τονίζει, ενώ η Ντ. Βελκουλέσκου διατυπώνει διαφορετική εκτίμηση: "Δεν ξέρω αν θα το πουν αυτό, αυτό είναι το ζήτημα". "Χρειάζεται να πάρουν θέση σχετικά με το αν πιστεύουν τις προβλέψεις μας ή τις προβλέψεις της Κομισιόν" συμπληρώνει.
Σε αυτό το σημείο η Ντ. Βελκουλέσκου ζητάει οδηγίες για την περίπτωση που οι Ευρωπαίοι δεχθούν να μειώσουν τους στόχους για το πλεόνασμα στο 2,5%. "Λοιπόν, ναι, τότε θα σε στείλουν πίσω να βρεις ακόμα περισσότερα σκληρά μέτρα και να προσπαθήσεις να βρεις έναν συμβιβασμό" της απαντά σημειώνοντας: "Γι' αυτό ακριβώς το κάνω έτσι. Ας φτάσουμε στο 2,5 και είμαι σίγουρος ότι θα πιέσουν για περισσότερα μέτρα από κάποια κράτη - μέλη". Επίσης, λίγο μετά επαναλαμβάνει: "Δεν θα δεχθώ ένα πακέτο μικρών μέτρων. Σε σχέση με το ποια είναι τα σκληρά μέτρα η Ν. Βελκουλέσκου αναφέρει: "Η μεταρρύθμιση για τις συντάξεις, ο φόρος εισοδήματος, ο ΦΠΑ και το μισθολογικό κόστος και κάποιοι έμμεσοι φόροι, ένας ή δυο".
Λάθος η συμφωνία του Ιουλίου
Αποκαλυπτικός είναι ο διάλογος για το πώς αντιλαμβάνονται τα στελέχη του ΔΝΤ τη συμφωνία του Ιουλίου βάσει της οποίας τρέχει το σημερινό πρόγραμμα, με την Ντ. Βελκουλέσκου να επισημαίνει: "Δεν διαπραγματευτήκαμε με την Κομισιόν, αλλά κάναμε με τους Έλληνες κάτι πολύ χειρότερο: τους θέσαμε τα ελάχιστα δυνατά που μπορούμε να κάτσουμε να συζητήσουμε και τώρα οι Έλληνες το παίρνουν αυτό και μας λένε 'Λοιπόν, δεν διαπραγματευόμαστε'".
Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι, όταν η Ντ. Βελκουλέσκου θέτει το ζήτημα της Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους (DSA) και "αν θα την έχουμε", ο Π. Τόμσεν αποφεύγει να απαντήσει και εκτρέπει τη συζήτηση ξανά στο θέμα της απειλής χρεοκοπίας.