Της Κάκης Μπαλή
Η Ελλάδα πάει αύριο στη σύνοδο κορυφής Ε.Ε. - Τουρκίας για το προσφυγικό με "εθνική γραμμή", ελπίζοντας αφενός να πειστεί η Άγκυρα να συνεργαστεί στη μείωση των αφίξεων προσφύγων και μεταναστών στα νησιά του Αιγαίου, αφετέρου να πιεστούν τα κράτη - μέλη της Ένωσης να τηρήσουν τη δέσμευσή τους για δίκαιη μοιρασιά των βαρών - πρωτίστως για τη μετεγκατάσταση προσφύγων στο έδαφός τους. Και πάει και στο Eurogroup, εδώ χωρίς "εθνική γραμμή", προσδοκώντας να έχουν γεφυρωθεί, κατά πως ακούγεται, οι διαφορές μεταξύ Ευρωπαίων και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με τρόπο που να το αντέχει η ελληνική κοινωνία και οικονομία, ώστε να ολοκληρωθεί το ταχύτερο δυνατό η αξιολόγηση και να αλλάξει επιτέλους η χώρα σελίδα.
Και οι δύο συνάξεις στις Βρυξέλλες θα είναι μια δοκιμασία. Κυρίως, διότι έχει αποδειχθεί περίτρανα ότι οι δεσμεύσεις δεν είναι... θέσφατα, ότι πολλοί από αυτούς που τόσο μονότονα πιέζουν την Αθήνα να κάνει "τα μαθήματά της", δεν κάνουν τα δικά τους, όταν δεν τους βολεύει. Κι αν το Eurogroup είναι μια ακόμη συνεδρίαση σε μια αλυσίδα συνεδριάσεων και η πιο... προχωρημένη απόφαση που μπορεί να πάρει είναι η ημερομηνία επιστροφής των επικεφαλής των θεσμών στην Αθήνα, η σύνοδος κορυφής έχει περισσότερα χαρακτηριστικά "ημέρας της κρίσεως".
Ακόμη κι αν η Ε.Ε. τα βρει με την Τουρκία και κυρίως με τον εαυτό της και τις ιδρυτικές αρχές της, κάτι που δεν φαίνεται εξαιρετικά πιθανόν με δεδομένη την αναθέρμανση των εθνικών εγωισμών και την επέλαση των φοβικών συνδρόμων στην Ευρώπη του 2016, η Ελλάδα θα πρέπει να φροντίσει τους επόμενους μήνες για την ανθρώπινη διαβίωση -προσωρινή και μη- δεκάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών, μέσα στις ασφυκτικές συνθήκες της εξαετούς οικονομικής κρίσης. Η πρόκληση είναι μεγάλη, αλλά μεγάλες είναι και οι πιθανότητες η χώρα να τα καταφέρει, καθώς πολιτεία και κοινωνία έχουν ανασκουμπωθεί, ενώ οι συνήθεις ύποπτοι για... απανθρωπιά και ακροδεξιά εκμετάλλευση του φόβου δεν καταφέρνουν να δώσουν τον τόνο.
Το ζήτημα, ωστόσο, σε κάθε σύνοδο, είναι με ποια ατζέντα πάνε οι άλλοι. Και οι άλλοι πάνε με κύριο στόχο να κλείσουν τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης για τους ανθρώπους που συνωστίζονται να μπούνε. Σχέδιο Α είναι η ενίσχυση των ελέγχων στα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο, και με τη βοήθεια του ΝΑΤΟ, πλην όμως, και με δεδομένο ότι τα αεροπλανοφόρα δεν -επιτρέπεται να- έχουν εντολή να βυθίζουν τα καρυδότσουφλα και να πνίγουν ανθρώπους, όλα θα κριθούν από την ανταπόκριση της Άγκυρας και τα παζάρια που θα ζητήσει. Το Σχέδιο Β, αυτό που ήδη έχουν δρομολογήσει μονομερώς και κόντρα σε κάθε έννοια κοινοτικής αλληλεγγύης, η Βιέννη και οι χώρες του Βίσεγκραντ, είναι να κλείσουν τα σύνορα της Ευρώπης στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας. Παρά τις έντονες αντιδράσεις της Κομισιόν, της Γερμανίας και άλλων κρατών - μελών, δεν έχει γίνει μέχρι τώρα καμία κίνηση για να ακυρωθεί στην πράξη το Σχέδιο Β. Κι αν επί της αρχής αυτές οι μονομερείς κινήσεις έχουν ενοχλήσει τα μέγιστα τη Γερμανίδα καγκελάριο, έχουν και τα πλεονεκτήματά τους. Αφενός επιτρέπουν στη Μέρκελ να είναι αυτή τη φορά η "καλή", αυτή που ακόμη μάχεται για την Ευρώπη των ανοιχτών συνόρων και για την προστασία των προσφύγων, αφετέρου έχουν οδηγήσει στο να φτάνουν δέκα κι όχι δυο χιλιάδες πρόσφυγες την ημέρα στα γερμανικά σύνορα, αποκλιμακώνοντας έτσι τις εσωτερικές πιέσεις. Κι ενδεχομένως την αίσθηση που υπήρχε τους τελευταίους μήνες στη Γερμανία ότι Βερολίνο και Αθήνα κάθονται στην ίδια βάρκα. Άρα πρέπει πάση θυσία να στηριχθεί η Ελλάδα - και στα δύο μέτωπα.
