Του Γιώργου Τσίπρα*
Το άνοιγμα των σχέσεων της χώρας με το Ιράν μπορεί να περιλαμβάνει πολλά πεδία. Στα πεδία της πολιτικής και της οικονομίας, κατ' αρχάς, αλλά και στα πεδία της επιστήμης και της τεχνολογίας, της εκπαίδευσης, του Πολιτισμού. Μπορεί να γίνει ένα νέο παράθυρο στην πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.
Η Ελλάδα δεν ήταν η πρώτη χώρα που έσπευσε στο Ιράν εν όψει της άρσης των κυρώσεων. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες πριν από μας είχαν ήδη καλλιεργήσει ευρύτερες επιχειρηματικές σχέσεις και τώρα προηγούνται στον τρύγο. Όμως ήταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. που, χωρίς τις ιδεοληψίες προηγούμενων κυβερνήσεων, θεώρησε το Ιράν μία από τις χώρες που πρέπει να επεκταθούν οι διεθνείς, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις της χώρας. Η μονομέρεια ή ο ακολουθητισμός στις επιθυμίες τρίτων χωρών για το με ποιον θα συνάπτουμε σχέσεις και με ποιον όχι πρέπει να αποτελέσει παρελθόν. Τα κράτη που σέβονται τον εαυτό τους δεν λειτουργούν έτσι.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν ο πρώτος ηγέτης της Ε.Ε. που επισκέφθηκε την Τεχεράνη μετά άρση των κυρώσεων και ένας από τους λιγοστούς διεθνείς ηγέτες που συνάντησε τον ανώτατο ηγέτη. Το γεγονός αυτής της σχετικά θερμής υποδοχής από την πλευρά του Ιράν αντανακλά τη θέληση και της ιρανικής πλευράς να ανταποκριθεί στο άνοιγμα της Αθήνας. Αρκεί βέβαια να υπάρξει το σχετικό «follow-up», στο οποίο συστηματικά χωλαίνει η δική μας χώρα.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο το Ιράν έχει αναδειχθεί σε μια σημαντική περιφερειακή δύναμη και μάλιστα μια δύναμη σταθερότητας σε ένα περιβάλλον ταχείας αποσταθεροποίησης, που εκτείνεται από το δυτικό Πακιστάν μέχρι τη Μέση Ανατολή και μέχρι τα δυτικά παράλια της Αφρικής, αλλά και μέχρι την Ουκρανία στον Βορρά. Δεχόμενοι ήδη τα πρώτα κύματα αυτής της αποσταθεροποίησης με τη μορφή της προσφυγικής κρίσης, έχουμε κάθε λόγο να προσεγγίσουμε περισσότερο την Τεχεράνη, που επιπλέον είναι γείτονας γειτόνων μας, ενώ τους λαούς μας συνδέουν φιλικά αισθήματα. Η προσέγγιση του Ιράν από την Κίνα, τη Ρωσία και πλέον τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. δεν αφήνει αμφιβολία για τη σκοπιμότητα των κινήσεων της ελληνικής κυβέρνησης.
Στο πεδίο της οικονομίας, όπου το Ιράν εξέρχεται μιας μακρόχρονης απομόνωσης, αναμένεται να υπάρξει μια έκρηξη οικονομικής ανάπτυξης, επενδύσεων εκεί και κάλυψης κενών σε υποδομές και αγορές που διψούσαν λόγω του εμπάργκο. Όμως, ταυτόχρονα, λόγω του εμπάργκο, οι Ιρανοί αναγκάστηκαν να καλύψουν ενδογενώς τεχνολογικές και παραγωγικές ανάγκες, φτάνοντας σε επιτεύγματα που δεν θα είχαν ίσως φτάσει χωρίς το εμπάργκο. Η άρση τώρα των κυρώσεων θα λειτουργήσει χωρίς αμφιβολία ευεργετικά όχι μόνο για την οικονομία αλλά και για την κοινωνία και την πολιτική στη χώρα.
Το αν θα αποτελέσει η Ελλάδα ένα είδος πύλης προς την Ε.Ε., το αν η Αθήνα θα αξιοποιήσει τη γεωγραφική της εγγύτητα με το Ιράν καθώς και τα αμοιβαία θετικά αισθήματα ανάμεσα στις δύο χώρες είναι ζητήματα που θα κριθούν στο άμεσο μέλλον, με τα πρώτα όμως βήματα σε αυτή την κατεύθυνση όπως και με τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού να είναι παραπάνω από ελπιδοφόρα.
* Ο Γ. Τσίπρας είναι γ.γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών και συμμετείχε στην επίσημη επίσκεψη στο Ιράν