ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Η επόμενη χρονιά, «χρονιά της ανάκαμψης και της εξόδου από την κρίση, με ανάπτυξη, αναδιανομή και κοινωνική δικαιοσύνη», όπως είπε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο για τη χρονιά που φεύγει, θα στηριχτεί σε δύο κατά βάση πυλώνες: Τη διαπραγμάτευση από τη μία, με έμφαση, εκ μέρους της κυβέρνησης, στην προστασία των αδυνάτων, και τις εσωτερικές δεσμεύσεις «προς τα κοινωνικά στρώματα που θέλουμε να εκπροσωπήσουμε» από την άλλη.
Σε αυτούς τους δύο πυλώνες, το Μέγαρο Μαξίμου προσθέτει όμως και έναν τρίτο: τον πόλεμο κατά της διαφθοράς, τον πόλεμο κατά της διαπλοκής. Με τις εξελίξεις να προμηνύονται καταιγιστικές, όπως εκτίμησε ο πρωθυπουργός. Τα πρώτα μηνύματα, άλλωστε, από την ελληνική εκδοχή της επιχείρησης «Καθαρά Χέρια» είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά χάρη στις άοκνες προσπάθειες των εισαγγελέων και των συνεργατών τους που έχουν επωμισθεί την πολυπλόκαμη υπόθεση με τις λίστες (Λαγκάρντ, Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας κ.ά.), ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση εργάζεται σε πολλά επίπεδα με σκοπό την ενίσχυση του νομικού και ευρύτερα θεσμικού οπλοστασίου του κράτους.
Νέα ώθηση για τη λίστα Λαγκάρντ
Χωρίς αμφιβολία, αν επέλεγε κανείς ΜΙΑ είδηση από την εισήγηση του πρωθυπουργού από το υπουργικό συμβούλιο, τότε αυτή ήταν η νέα λίστα Φαλτσιανί, που έρχεται να συμπληρώσει τα κενά της αρχικής λίστας και να δώσει νέα ώθηση στις έρευνες. Μισό εκατομμύριο συναλλαγές είναι πλέον καταγεγραμμένες στο «χαρτί», έγγραφα που είναι πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης, χάρη στις αθόρυβες κινήσεις του Μεγάρου Μαξίμου.
Την ώρα που το κυβερνητικό κλιμάκιο διαπραγματευόταν μία εβδομάδα πριν με τις άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά και την κυβέρνηση Νταβούτογλου, για τις προσφυγικές / μεταναστευτικές ροές στις Βρυξέλλες, ο γ.γ. της κυβέρνησης Μιχάλης Καλογήρου έπαιρνε το TGV για το Παρίσι. Η συνάντηση με τον Ερβέ Φαλτσιανί ήταν πέρα για πέρα αποδοτική.
Το στικάκι που θα κάνει πολλούς να χάσουν τον ύπνο τους, δεν ...χάθηκε, όπως συνέβη κατά το παρελθόν, σε κάποιο υπουργικό συρτάρι, εντός ή εκτός του υπουργείου, αλλά παραδόθηκε αυθωρεί και παραχρήμα στους εισαγγελείς που είναι γνώστες της υπόθεσης.
Υπενθυμίζεται ότι η ελληνική Δικαιοσύνη τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε προβεί σε μια εντυπωσιακή κίνηση, που σχολιάστηκε θετικά από την κοινή γνώμη: ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών Ηλίας Ζαγοραίος, μαζί και οι εισαγγελείς Πρωτοδικών Ελένη Τουλουπάκη, Χρήστος Ντζούρας και Γιώργος Καλούδης έπαιρναν τότε πολύωρη κατάθεση από το πρόσωπο χάρη στο οποίο η λίστα Λαγκάρντ βγήκαν στο φως.
Τα πρώτα ονόματα
Όμως, τα ονόματα των εισαγγελέων Τουλουπάκη και Ντζούρα συναντάμε και στην άλλη πολύκροτη υπόθεση των ημερών, αυτή της λίστας της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας ή Μπόργιανς (από το όνομα του υπουργού Οικονομικών του κρατιδίου, που μερίμνησε να αποκτηθούν οι λίστες από την τράπεζα UBS). Μετά την απόκτηση της λίστας διά της νόμιμης οδού -είχε μεταβεί στο Ντίσελντορφ η εισαγγελέας Τουλουπάκη, ο γ.γ. Καταπολέμησης της Διαφθοράς Γιώργος Βασιλειάδης και υπηρεσιακοί παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών- οι ειδικοί ξεκίνησαν χωρίς να χάσουν λεπτό με τον... θησαυρό που είχαν μπροστά τους.
Αποφασιστική ώθηση στην υπόθεση έδωσαν όμως οι έφοδοι της Οικονομικής Αστυνομίας στην αντιπροσωπεία της UBS στην Ελλάδα, σε σπίτια στελεχών της όπως και σε εκείνα brokers, των μεσαζόντων δηλαδή, μεταξύ τράπεζας και πελατών.
Η λίστα Λαγκάρντ χρειάστηκε τρία χρόνια (!) για να βρει τον δρόμο προς τον ΣΔΟΕ, όταν, με τη σημερινή κυβέρνηση στη γερμανική λίστα τρεις εβδομάδες συνδυασμένων ερευνών ήταν αρκετές για να γνωρίζουν οι αρχές μερικές εκατοντάδες ονόματα καταθετών. Ανάμεσα στα οποία ακούγεται πως είναι και «βαριά» συστημικά ονόματα από τον χώρο της οικονομίας, αλλά και από τον «αμαρτωλό» χώρο των εξοπλισμών.
Οι αρχές έχουν τη δυνατότητα, σύμφωνα με πληροφορίες, να αποδείξουν ότι δίνονταν ειδικές οδηγίες για την προσέγγιση Ελλήνων πελατών, στην προσέλκυση κάποιων από τους οποίους ρόλο φέρεται να έχει παίξει υποκατάστημα του εξωτερικού ελληνικής συστημικής τράπεζας. Όλα αυτά θα ερευνηθούν ασφαλώς.
Όμως, οι εισαγγελείς θα ζητήσουν από την Τράπεζα της Ελλάδος όλα τα εμβάσματα προς το εξωτερικό της τελευταίας εικοσαετίας, υλικό που θα χρησιμοποιηθεί για τη διασταύρωση με τα στοιχεία που εμπεριέχει η λίστα Μπόργιανς.
Στο σημείο αυτό εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς τη σημασία της τροπολογίας που έφερε ο αναπληρωτής υπουργός Κατά της Διαφθοράς Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, με την οποία «λύνονται» τα χέρια των εισαγγελέων για τη διερεύνηση των όποιων εγκλημάτων που σχετίζονται με λίστες. Ακόμη δηλαδή και αν το αποδεικτικό αυτό υλικό έχει αποκτηθεί με αξιόποινες πράξεις.
«Δήλωσέ το»
Οι πάσης φύσης λίστες έχουν όμως έναν κοινό παρονομαστή: το νομοσχέδιο για την οικειοθελή αποκάλυψη της φοροδιαφυγής που είναι έτοιμο και θα έρθει κατά προτεραιότητα προς ψήφιση τον Ιανουάριο, όπως δεσμεύτηκε ο Αλέξης Τσίπρας. Θα είναι, κυριολεκτικά, η τελευταία ευκαιρία για όσους απέκρυψαν έσοδα τα οποία και μεταβίβασαν σε τράπεζες του εξωτερικού. Αποδεχόμενοι την πράξη τους, θα πληρώσουν αυτό που πρέπει, ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός (είναι αυτονόητο ότι ο συμβιβασμός ισχύει μόνο στην περίπτωση ειλικρινούς δήλωσης). Αλλά «αν δεν το κάνουν, έχουμε πια τους τρόπους να τους αναγκάσουμε να πληρώσουν και με το παραπάνω».
Δηλωτικό των προτεραιοτήτων που έχει αυτή η κυβέρνηση είναι το γεγονός ότι από τις 11 δράσεις -προτεραιότητες που εξήγγειλε για το α' εξάμηνο του 2016 ο πρωθυπουργός, οι έξι εκ των οποίων αφορούν, αμέσως ή εμμέσως, θέματα διαφάνειας - πάταξης λαθρεμπορίου και διαπλοκής.
Δράσεις κατά της διαφθοράς
Εκτός, λοιπόν, της εθελοντικής αποκάλυψης της φοροδιαφυγής, θα κατατεθεί νομοσχέδιο που θα λειτουργεί ως ηλεκτρονικό «μάτι» για τα ιδιωτικά και δημόσια έργα. Θα προβλέπει, ειδικότερα, το ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα για τις αδειοδοτήσεις έργων, το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης αυτών και των συντελεστών τους, τέλος, ηλεκτρονικά συστήματα χρέωσης διοδίων για χρήση με τη χιλιομετρική απόσταση. Στα «σκαριά», επίσης, βρίσκεται νομοσχέδιο για την ανάθεση και την εκτέλεση δημόσιων συμβάσεων που εισάγει, μεταξύ άλλων, ηλεκτρονικά συστήματα δημοπρασιών.
Ταυτόχρονα, εντός των επόμενων ημερών θα κατατεθεί ο νόμος για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων. Συναφής και η επόμενη δράση: πρόκειται για την έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης ώς τον Φεβρουάριο, που θα καθιερώνει σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου εκροών - εισροών και το σύστημα εντοπισμού θέσης (GPS) στα πλωτά μέσα μεταφοράς υγρών καυσίμων (από την πάταξη του λαθρεμπορίου σε καύσιμα και καπνικά προϊόντα -«πόλεμο» που έχει αναλάβει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφωνας Αλεξιάδης- η κυβέρνηση προσδοκά πρόσθετα έσοδα στο δημόσιο ταμείο, τα οποία δεν έχουν προϋπολογιστεί).
Τηλεοπτικές άδειες και Σύνταγμα
Για το τέλος αφήσαμε τη μάχη εκείνη που θα εγείρει τη μεγαλύτερη αντίδραση του συστήματος: τηλεοπτικές άδειες. Κυβερνητικός παράγων εξέφραζε την αισιοδοξία του ότι η ΝΔ, ανεξαρτήτως αποτελέσματος στις εσωκομματικές εκλογές της, θα ανταποκριθεί εν τέλει στον θεσμικό ρόλο της για την ανασύνθεση του ΕΣΡ. Σε κάθε περίπτωση, όμως, «θα χρησιμοποιήσουμε τα κατάλληλα νομικά εργαλεία», ήταν το αποφασιστικό μήνυμα του πρωθυπουργού.
Σύμφωνα, εξάλλου, με το Σύνταγμα (άρθρο 15, παράγραφος 2), «Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του κράτους. Ο έλεγχος και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, που είναι ανεξάρτητη αρχή, όπως νόμος ορίζει». Με άλλα λόγια, ο έλεγχος και οι κυρώσεις -και τίποτε πέραν αυτού- κατά το Σύνταγμα.
Σε κάθε περίπτωση, «οι τηλεοπτικές άδειες θα αποδοθούν με τρόπο διαφανή και νόμιμο για πρώτη φορά στον τόπο μας. Η διαδικασία της δημοπράτησης των αδειών θα ξεκινήσει, θα διεξαχθεί, το δεύτερο δεκαήμερο του Ιανουαρίου» υποσχόταν ο πρωθυπουργός μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο.
Μια ακόμη, τέλος, σημαντική κίνηση που προδίδει τη γενική κατεύθυνση της κυβέρνησης είναι η επανασυγκρότηση, μετά την αποχώρηση του υπουργού Παναγιώτη Νικολούδη, της διϋπουργικής Επιτροπής κατά της Διαφθοράς, με επικεφαλής τον αναπληρωτή υπουργό Δημήτρη Παπαγγελόπουλο και μέλη τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Τρύφωνα Αλεξιάδη, τον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Τέρενς Κουίκ, τον γ.γ. Κατά της Διαφθοράς Γιώργο Βασιλειάδη, τον γ.γ. της κυβέρνησης Μιχάλη Καλογήρου και τον διευθυντή του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού Δημήτρη Τζανακόπουλο.
