ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Την ικανοποίησή της εξέφρασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έγκριση που έλαβε το σχέδιο δράσης που διαπραγματεύτηκε με την Τουρκία από τη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης για τον περιορισμό των προσφυγικών ροών προς ευρωπαϊκά εδάφη. «Καταλήξαμε σε συμφωνία για το ακριβές περιεχόμενο αυτού του σχεδίου δράσης» ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μετά τη λήξη της συνόδου, ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε «συγκρατημένα αισιόδοξος».
Το εν λόγω σχέδιο προσδιορίζει μια σειρά «αμοιβαίες δεσμεύσεις» που πρέπει να εφαρμοστούν επειγόντως από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία με σκοπό την αντιμετώπιση της πρωτοφανούς προσφυγικής πίεσης. Αυτές οι δεσμεύσεις περιλαμβάνουν αφενός την υποβοήθηση της Τουρκίας για τη διαχείριση του μεγάλου αριθμού ατόμων που χρήζουν προστασίας στη χώρα και αφετέρου την καλύτερη φύλαξη των συνόρων προκειμένου να ανακοπεί το προσφυγικό και μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ευρώπη.
Σε αντάλλαγμα η Ευρωπαϊκή Ένωση -τα θεσμικά όργανα και τα κράτη - μέλη της- συμφώνησαν χθες για την ενίσχυση της «πολιτικής και οικονομικής τους δέσμευσης» προς την Τουρκία, που μεταφράζεται σε παροχή σημαντικής οικονομικής υποστήριξης, επιτάχυνση της διαδικασίας για την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων και «αναζωογόνηση» της ενταξιακής διαδικασίας με την Τουρκία.
Πρώτα να εκπληρώσει η Τουρκία τα κριτήρια
«Η επιτάχυνση της διαδικασίας δεν σημαίνει ότι η απελευθέρωση των θεωρήσεων θα γίνει χωρίς να έχει πρώτα εκπληρώσει η Τουρκία τα κριτήρια που ορίζουν οι κανόνες» διευκρίνισε ο πρόεδρος Γιούνκερ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε αμέσως μετά τη λήξη της συνεδρίασης. Ο ίδιος πρόσθεσε πως η αξιολόγηση για την πορεία της Τουρκίας προς την εκπλήρωση των κριτηρίων θα αξιολογηθεί την άνοιξη του 2016. «Δεν μπορεί να υπάρξει απελευθέρωση των θεωρήσεων χώρις να υπάρχει ικανοποιητικός έλεγχος. Είναι παράλληλες κινήσεις» σημείωσε μετά τη λήξη της συνόδου ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ.
Στο χρηματοδοτικό κομμάτι το ακριβές ποσό με το οποίο θα συνδράμουν τα κράτη - μέλη δεν συμφωνήθηκε κατά την προχθεσινή σύνοδο, ενώ ο πρόεδρος Γιούνκερ δήλωσε πως θα τεθεί υπό διαπραγμάτευση. Ωστόσο οι πληροφορίες θέλουν να προσεγγίζει τα τρία δισ., ποσό το οποίο απαιτούσε εξαρχής η Τουρκία και στο οποίο αναφέρθηκε και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το βράδυ της Πέμπτης. Αξίζει δε να σημειωθεί πως η Γερμανίδα καγκελάριος θα μεταβεί στην Άγκυρα, αύριο Κυριακή, όπου αναμένεται να συζητηθεί διεξοδικά η συμφωνία τόσο στο οικονομικό όσο και στο επιχειρησιακό επίπεδο.
Επιμένει στο σκληρό παζάρι η Τουρκία
Την ίδια ώρα η Άγκυρα επιμένει στο σκληρό παζάρι της με την Ε.Ε., με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλίογλου να υποστηρίζει πως το σχέδιο κοινής δράσης που επεξεργάζεται η χώρα του με τις Βρυξέλλες εξακολουθεί να μην είναι παρά "ένα σχέδιο και δεν έχει λάβει την τελική μορφή του", ενώ ο προϋπολογισμός που προτείνεται είναι... "απαράδεκτος". Σύμφωνα με τον ίδιο, "η Τουρκία έχει διαμηνύσει στους εταίρους της πως το να επικεντρώνονται αποκλειστικά σε μέτρα ασφαλείας είναι σφάλμα".
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Άγκυρα ο Τούρκος υπουργός είπε πως η εντύπωση ότι η Τουρκία θα κρατήσει τους πρόσφυγες στο έδαφός της με αντάλλαγμα ευρωπαϊκά κεφάλαια είναι εσφαλμένη. Με την πρόθεση μάλιστα να γίνει απόλυτα σαφής, πρόσθεσε πως το ποσό της οικονομικής βοήθειας που προτείνεται από τις Βρυξέλλες προς την Τουρκία στο πλαίσιο αυτού του "σχεδίου κοινής δράσης" είναι... "απαράδεκτο".
Σε ανάλογο ύφος, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν ισχυρίστηκε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση συνειδητοποίησε πολύ αργά τη σημασία της Τουρκίας στον περιορισμό της εισροής προσφύγων από τη Συρία και την κατηγόρησε για "ανειλικρίνεια" στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας. Ο Ερντογάν ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν θα υποχωρήσει εύκολα στο θέμα εξηγώντας ότι η γειτνίασή της με τη Συρία και ο ρόλος - κλειδί που μπορεί να διαδραματίσει στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, ενισχύουν την υποψηφιότητά της για ένταξη στην Ε.Ε.
Αλ. Τσίπρας: Προς τη σωστή κατεύθυνση οι αποφάσεις, με σημαντικές καθυστερήσεις
Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καθυστέρησε να αναγνωρίσει την ανάγκη να ενισχυθούν οι χώρες υποδοχής και με υλικοτεχνική υποδομή αλλά και με οικονομική βοήθεια, προκειμένου να στηθούν κέντρα υποδοχής και να ξεκινήσει η διαδικασία της μετεγκατάστασης, ανέδειξε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μετά την ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής της Πέμπτης.
Σε δηλώσεις του ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η ελληνική πλευρά από τον περασμένο Μάρτιο είχε θέσει την ανάγκη συνεργασίας με την Τουρκία ώστε να μειωθούν οι τεράστιες προσφυγικές ροές. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται με ρυθμούς χελώνας» δήλωσε χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας πως οι εξελίξεις «τρέχουν με ραγδαίες ταχύτητες ενώ η Ε.Ε. αντιμετωπίζει ένα υπαρξιακό πρόβλημα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα από την αρχή της αλληλεγγύης, της συνεργασίας και του διαμερισμού της ευθύνης».
Ωστόσο, τόνισε ο πρωθυπουργός, για την Ελλάδα κρίσιμο θέμα είναι να υπάρξει συμφωνία με την Τουρκία προκειμένου σταδιακά να μετατοπιστεί το βάρος από τα ελληνικά νησιά προς τις ακτές της Τουρκίας και να δημιουργηθούν εκεί τα λεγόμενα «hot spots» και η διαδικασία της μετεγκατάστασης να γίνεται από την Τουρκία.
«Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρουμε να μειώσουμε το τεράστιο κόστος που αφορά την πιθανότητα απωλειών ζωών στο Αιγαίο από πρόσφυγες που μπαίνουν στις βάρκες των διακινητών και διακινδυνεύουν τη ζωή τους» ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, τονίζοντας ότι αυτό προϋποθέτει ειλικρινή συμφωνία με Τουρκία.
Επιπλέον, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, ο Αλέξης Τσίπρας ξεκαθάρισε κατά τη διάρκεια της συνόδου πως συνεργασία με την Τουρκία δεν σημαίνει κοινές περιπολίες στο Αιγαίο, καθώς η κάθε χώρα είναι υπεύθυνη για τη φύλαξη των συνόρων της.
Ως εκ τούτου, η διατύπωση του εν λόγω σημείου στο σχέδιο δράσης είναι προσεκτική αναφέροντας συγκεκριμένα πως η Τουρκία δεσμεύεται σε «περαιτέρω ενίσχυση της ικανότητας παρακολούθησης της τουρκικής ακτοφυλακής, ιδίως με την αναβάθμιση του εξοπλισμού επιτήρησής της, αυξάνοντας τις περιπολίες της, και των δυνατοτήτων έρευνας και διάσωσης, μεταξύ άλλων μέσω της εντατικοποίησης της συνεργασίας με τα κράτη - μέλη της Ε.Ε.».
