ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΑΝΤΑΔΑΚΗ
Τι έφταιξε τόσα χρόνια και δεν κατορθώσαμε εμείς της ανανεωτικής, ριζοσπαστικής Αριστεράς να οικοδομήσουμε ένα κόμμα μαζικό, πραγματικά δημοκρατικό και αποτελεσματικό; Κι αυτό παρά το γεγονός ότι κατορθώσαμε να γίνουμε κόμμα εξουσίας.
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν μπορεί να είναι εύκολη ούτε πρόχειρη. Οφείλουμε καταρχήν να αποβάλουμε μύθους που μας δεσμεύουν τη σκέψη όταν αποφασίσουμε να συζητήσουμε για το κόμμα επί της ουσίας.
Π.χ. μας απαντούν: Με αυτό το κόμμα που έχετε, εκτιναχτήκατε στο 36% και παρ΄ολίγο στην αυτοδυναμία. Τι άλλο θα θέλατε;
Αν σκεφτείς ότι με ένα κόμμα σαν τον ΣΥΝ ή τον μετέπειτα ΣΥΡΙΖΑ, με τις αδυναμίες του, όλα τα κακά του, την ασυννενοησία του, γίναμε κυρίαρχοι του παιχνιδιού, όλα τα μέχρι τώρα παγιωμένα (πού πάτε χωρίς κόμμα;) ανατρέπονται. Μας αρκεί ένας αρχηγός "που να μας θαμπώνει, με λυρί στο κούτελο και φωνή τρομπόνι", - για να παραφράσουμε τους στίχους του Βάρναλη.
Πράγματι οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες μπορούν να συγκροτηθούν με απότομο τρόπο, πέρα από κομματικές ή εσωκομματικές διεργασίες. Μπορούν να προκύψουν κυβερνήσεις που θα έχουν τη σφραγίδα της συγκυρίας, όπου η απότομη άνοδος και η απότομη πτώση δεν διαφέρουν και πολύ.
Συμπέρασμα: Μόνο με τον Τσίπρα, τον χαρισματικό νέο ηγέτη που έδωσε τεράστια ώθηση στο κόμμα, που έδωσε το δικό του χρώμα στο εγχείρημα της Αριστεράς, μπορείς να φτάσεις ψηλά, αλλά όχι να διασφαλίσεις μια ολόκληρη πορεία.
Μέχρι τώρα, με Τσίπρα να εκπέμπει φως και ελπίδα, καλά τα πήγαμε. Μαζί του μερικοί άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα του σε όλη αυτή τη διαδρομή και έχουν ταυτισθεί με την ιστορία του ρεύματος της ανανεωτικής ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Τα πολύ δύσκολα όμως είναι μπροστά. Τώρα χρειαζόμαστε σχέδιο, αξιοποίηση όλων των δυνάμεων του κόμματος, πλαίσιο δημοκρατίας και διαφάνειας για την επιλογή των προσώπων. Ας μην τρέφουμε αυταπάτες. Η εικόνα μιας κυβέρνησης, η ηθική νομιμοποίησή της στον λαό, αρχίζουν να διαμορφώνονται από τη στιγμή που ανακοινώνονται οι κυβερνητικές αποφάσεις για τα πρόσωπα.
Χρειάζονται, όπως απέδειξε η πρώτη μας εμπειρία, διαδικασίες και θεσμοί που θα καταστήσουν το κόμμα δεξαμενή δημοκρατικά ειλημμένων αποφάσεων, αλλά και ελέγχου.
Ένας τέτοιος ρόλος ωστόσο απαιτεί κόμμα ενισχυμένο, δηλαδή κόμμα μαζικό, που διαπαιδαγωγεί τα μέλη του με την κουλτούρα της συμμετοχής.
Η μαζικότητα ενός αριστερού κόμματος είναι συνδεδεμένη με τη δυνατότητα συμμετοχής των μελών του.
Το θέμα της συμμετοχής όμως, όπως έδειξαν και οι τελευταίες εμπειρίες μας, είναι αλληλένδετο με τη λειτουργία του. Προφανώς και με τον τρόπο που ενεργούν και συμπεριφέρονται οι τάσεις, δηλαδή καταστατικά αναγνωρισμένα σχήματα εντός του κόμματος. Οι τάσεις συνιστούν βήματα επεξεργασίας ιδεών και επομένως ουσιαστικού διαλόγου στο εσωτερικό του κόμματος. Στην αντίθετη πλευρά είναι η αντίληψη και η πρακτική που θέλει τις τάσεις να μετατρέπονται σε μηχανισμούς νομής της κομματικής εξουσίας και πιθανόν αύριο και της κυβερνητικής. Στην πρώτη περίπτωση, οι τάσεις μπορεί να λειτουργήσουν θελκτικά για ένα ευρύτερο ακροατήριο γύρω από το κόμμα που το στηρίζει αλλά δεν επιλέγει την οργανωμένη ένταξή του σε αυτό. Πρόκειται για ένα δυναμικό πολύτιμο, ωστόσο δεν βλέπει τον εαυτό του να έχει ενεργό ρόλο στη λειτουργία του κόμματος και των τάσεων. Το κόμμα και η ηγεσία των τάσεων ταυτίζονται τότε με μηχανισμούς χειραγώγησης του πολίτη. Στη δεύτερη περίπτωση η ανοιχτή λειτουργία των τάσεων και του κόμματος προσελκύουν το ενδιαφέρον του αριστερού πολίτη που μέχρι τώρα παρακολουθεί το κόμμα ως απλός ψηφοφόρος και παρατηρητής.
Οφείλουμε να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι. Δηλαδή το πολυτασικό από το πολυκεντρικό. Πολλές φορές, ακόμα και στο πρόσφατο παρελθόν, η σύγχυση αυτή μάς κόστισε. Όπως η πολυφωνία, είναι διαφορετικό πράγμα από την πολυγλωσσία, έτσι και η ύπαρξη διαφορετικών τάσεων είναι διαφορετικό πράγμα από την ύπαρξη πολλών κέντρων καθοδήγησης και εξουσίας. Επομένως είμαστε υποχρεωμένοι να προστατεύουμε το πολυτασικό από πολυκεντρικό. Θα επανέλθουμε με συγκεκριμένες προτάσεις εν όψει του συνεδρίου του κόμματος.
