ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Ώς τώρα οι ελληνικές κυβερνήσεις μάς είχαν συνηθίσει, η επίσκεψη στη Νέα Υόρκη, μεσούσης της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, να εξαντλείται σε μια φωτογραφία με τον εκάστοτε Αμερικανό πρόεδρο, ενδεχομένως και κάποιον ακόμη ηγέτη.
Τη φορά αυτή όμως τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Ο Αλέξης Τσίπρας, οι υπουργοί που τον συνόδευαν (Νίκος Παππάς, Γιώργος Σταθάκης, Νίκος Κοτζιάς, Αριστείδης Μπαλτάς, Όλγα Γεροβασίλη), ο διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού Βαγγέλης Καλπαδάκης και ο υπεύθυνος επί των ευρωπαϊκών θεμάτων Τάκης Παυλόπουλος, είχαν προετοιμαστεί καλά. Σε πολλά επίπεδα και με διαφορετικούς συνομιλητές.
Για τις επαφές με την αμερικανική ηγεσία, για τις συναντήσεις με άλλους ισχυρούς του πλανήτη (Κίνα, Βραζιλία κ.ά.), για τις συνομιλίες με πρωθυπουργούς όμορων χωρών, με τις οποίες οι σχέσεις δεν είναι ανέφελες (Τουρκία, Αλβανία). Ακόμη όμως, και για τις συναντήσεις με ηγέτες χωρών της φλεγόμενης Μεσογείου.
Ενώ ένα ειδικό σκέλος της ελληνικής προετοιμασίας αφορούσε την οικονομία, με τη συνάντηση με την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αλλά και το «σήμα», προς Αμερικανούς (με την ομιλία Τσίπρα στο Ίδρυμα Κλίντον) και Ελληνο-αμερικανούς, για επενδύσεις εδώ και τώρα.
Δηλωτική της καλής προετοιμασίας της ελληνικής πλευράς είναι η επισήμανση, από χείλη ξένων ηγετών, ότι στο προσφυγικό, η Ελλάδα, αν και χώρα, εμμέσως, μέρος του προβλήματος, πέτυχε με τις προτάσεις που κατέθεσε να γίνει μέρος της λύσης.
Πολλοί, εξάλλου, ήταν οι ξένοι ηγέτες που προσκάλεσαν τον Έλληνα πρωθυπουργό να επισκεφθεί τη χώρα τους -μεταξύ αυτών και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπινγκ για επίσκεψη μέσα στο τρέχον έτος.
Η πιο ουσιαστική ίσως συνάντηση όμως ήταν αυτή με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Τζον Κερι, με τους τρεις άνδρες -συμμετείχε και ο Νίκος Κοτζιάς- να καλύπτουν ευρεία γκάμα θεμάτων, όπως η ΑΟΖ, τα πάγια θέματα εξωτερικής πολιτικής (Κυπριακό, ονομασία ΠΓΔΜ) αλλά και αυτό της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους.
Δεν θα πρέπει συνεπώς να απορεί κανείς, όλων των παραπάνω δοθέντων, γιατί ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο άνθρωπος που «κερδίζει απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις» (έτσι συνέστησε ο Αμερικανός πρόεδρος στη σύζυγό του τον Έλληνα πρωθυπουργό).
Κάνοντας το Μέγαρο Μαξίμου την αποτίμηση της εβδομαδιαίας επίσκεψης του κυβερνητικού κλιμακίου, διακρίνει τα εξής κέρδη:
1. Χρέος
«Η διεθνοποίηση του ζητήματος του χρέους, εν όψει της επικείμενης διαπραγμάτευσης για την απομείωσή του, είναι στρατηγικής σημασίας για την κυβέρνηση και για την χώρα. Αυτό άλλωστε κατέστη προφανές και σε προηγούμενες φάσεις της διαπραγμάτευσης».
Την ίδια στιγμή, από την άλλη, κυβερνητικοί κύκλοι μιλούσαν με προβληματισμό για την επιλογή της Ν.Δ. να επιτεθεί κατά του πρωθυπουργού (την ώρα που συναντούσε τον Μπάρακ Ομπάμα!), ότι άνοιξε το εν λόγω ζήτημα σε μια στιγμή κατά την οποία «τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης θεωρούν πως ο ΟΗΕ δεν είναι το κατάλληλο φόρουμ» για τέτοια ζητήματα. Προφανώς, θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι η Ν.Δ. δεν διδάχθηκε το παραμικρό από την πρόσφατη αποδοκιμασία της από τον ελληνικό λαό, μεταξύ άλλων γιατί ποτέ δεν διαπραγματεύτηκε, γιατί ποτέ δεν έφερε αντιρρήσεις...
2. Τα ζητήματα διεθνούς πολιτικής
Στον τομέα αυτό, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες κυβερνητικές πηγές, «αξιοποιήθηκε το γεγονός ότι η Ελλάδα και η κυβέρνηση βρέθηκαν το προηγούμενο διάστημα στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Αυτή η ενίσχυση της δημόσιας εικόνας αξιοποιήθηκε προκειμένου να εδραιωθεί ο ρόλος της Ελλάδας ως πόλου σταθερότητας στην περιοχή της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου». Όπως μάλιστα εξηγούσαν οι ίδιες πηγές, η αιχμή της ελληνικής παρέμβασης στόχευε σε δύο τομείς: το μεταναστευτικό και το ζήτημα των διεθνών συνεργασιών.
Στο μεταναστευτικό ειδικότερα, «εκτός από τα μέτρα που σταθερά ζητάει η Ελλάδα, ο πρωθυπουργός μίλησε και από θέση αρχών πάνω στο ζήτημα». Στην Γ.Σ. του ΟΗΕ, γεγονός που ενισχύει σημαντικά το διεθνές κύρος της χώρας, μεταξύ άλλων, είπε: «Δυστυχώς, με το πέρασμα του χρόνου φαίνεται να επανερχόμαστε όχι μόνο στα ίδια προβλήματα, αλλά και στις ίδιες παλιές, αποτυχημένες συνταγές που γέννησαν αυτά τα προβλήματα. Αυτός είναι ο λόγος», εξήγησε στη συνέχεια, «που η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι υπαρξιακή. Είναι το ερώτημα αν θα συνεχίσουμε με τις ίδιες παλιές συνταγές του κοινωνικού αποκλεισμού, του πολιτικού κατακερματισμού και της οικονομικής επιθετικότητας ή αν θα προσπαθήσουμε να διεκδικήσουμε και πάλι το μέλλον μας βήμα-βήμα. Με αυτοπεποίθηση, αλλά επίσης με την ικανότητα να μαθαίνουμε από τα λάθη μας», τόνισε ο πρωθυπουργός θίγοντας έτσι τον πυρήνα του μεταναστευτικού προβλήματος.
Ενώ στα ζητήματα των διεθνών συνεργασιών «υλοποιήθηκε», υποστήριζαν οι συνεργάτες του πρωθυπουργού, «η στρατηγική της κυβέρνησης, που θεωρεί ως προϋπόθεση για την ανάπτυξη τις καλές σχέσεις και τη στενή συνεργασία με τις χώρες της περιοχής μας. Ένα από τα θέματα που προωθήθηκαν σημαντικά είναι οι τριμερείς συνεργασίες της Ελλάδας και της Κύπρου με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, επίσης τις προοπτικές που ανοίγονται στον οικονομικό και εμπορικό τομέα. Ακόμη, η προώθηση της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, η οποία βασίζεται στην αρχή των πολύπλευρων και επωφελών για τη χώρα συνεργασιών». (Στο σημείο αυτό ας επισημανθεί το έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για δύο αγωγούς, τον TAP αλλά και τον ελληνο-βουλγαρικό IGB).
3. Οι διμερείς σχέσεις
«Όλα τα σημαντικά για την Ελλάδα ζητήματα συζητήθηκαν στις διμερείς επαφές που είχε ο Έλληνας πρωθυπουργός, κυρίως με τους πρωθυπουργούς της Τουρκίας και της Αλβανίας. Επιβεβαιώθηκε η αντίληψη ότι, χωρίς παραχωρήσεις στα σημαντικά για τη χώρα θέματα, μπορούν να οικοδομηθούν σχέσεις εμπιστοσύνης και καλής γειτονίας, μέσω των οποίων να διευθετούνται οι όποιες διαφορές», σχολίαζαν οι κυβερνητικοί κύκλοι. Εδώ, ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ελληνική υποστήριξη στο αλβανικό αίτημα για ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η άλλη πλευρά θα τηρεί το ευρωπαϊκό κεκτημένο (δικαιώματα της ελληνικής μειονότητες, θρησκευτικές ελευθερίες κ.ά.).
4. Οι επενδύσεις
«Η προσέλκυση επενδύσεων, που θα παράγουν όφελος τόσο για τους επενδυτές όσο και για τη χώρα, είχε σημαντική θέση στην ατζέντα του ταξιδιού. Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιήθηκαν οι επαφές με τον κόσμο της ομογένειας (κυρίως το Athens Initiative) αλλά και οι διμερείς επαφές με τις αντιπροσωπείες άλλων χωρών», ανέφεραν οι ίδιοι κύκλοι.
Ο Αλ. Τσίπρας είχε, τέλος, συναντήσεις με ηγέτες που μιλούν στην «καρδιά» των αριστερών πολιτών: τον ηγέτη της Κούβας Ραούλ Κάστρο, τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικόλα Μαδούρο, τον πρόεδρο του Ισημερινού Ραφαέλ Κορέα. Αλλά και τον πρόεδρο της Παλαιστίνης Μαχμούντ Αμπάς, προς τον οποίον επανέλαβε την πάγια ελληνική θέση για επίλυση του παλαιστινιακού, μέσα από τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, το οποίο θα συνυπάρχει ειρηνικά με αυτό του Ισραήλ, εντός διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων, με βάση την προ του 1967 γραμμή και πρωτεύουσα την ανατολική Ιερουσαλήμ.
