ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΥΛΑΚΙΔΑΣ
Πολιτικό "κρυφτούλι" παίζεται με αφορμή το ενδεχόμενο μετά τις 20 Αυγούστου, και την είσπραξη των 26 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Με αυτή την πρωτοβουλία ουσιαστικά η κυβέρνηση "ρίχνει το γάντι" στους διαφωνούντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, καλώντας τους να δηλώσουν αν στηρίζουν την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ - Ανεξάρτητων Ελλήνων. Αν η απάντηση είναι αρνητική, το πολιτικό αποτέλεσμα είναι προφανές: η πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς πέφτει (με τις ψήφους των αριστερών βουλευτών) και προκηρύσσονται εκλογές.
Ωστόσο, εκτός από το καθαρό "ναι" ή το καθαρό "όχι" στην ψηφοφορία για την ψήφο εμπιστοσύνης υπάρχουν και άλλες δυνατότητες, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την κυβέρνηση μειοψηφίας. Η μία είναι το "παρών" και η δεύτερη η αποχή.
Ας δούμε τι μπορεί να συμβεί χρησιμοποιώντας ως υπόδειγμα τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας της 13ης Αυγούστου για τη συμφωνία, όταν υπέρ της συμφωνίας είχαμε 222, κατά 64 και 11 "παρών". Η κυβέρνηση πήρε 118 ψήφους, ενώ από τους κόλπους της προέρχονται τα 32 από τα 64 "όχι" και τα 11 "παρών" - με βάση τα κόμματα ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε 105 "ναι", 32 "κατά" και 11 "παρών" (απουσίαζε ο Γιώργος Ακριώτης), η Ν.Δ. 76 "ναι", η Χρυσή Αυγή 17 "όχι", το Ποτάμι 16 "ναι" (απουσίαζε ο Γρηγόρης Ψαριανός), το ΚΚΕ 15 "όχι", οι Ανεξάρτητοι Έλληνες 12 "ναι" (απουσίαζε η Μαρία Κόλλια - Τσαρουχά) και το ΠΑΣΟΚ 13 "ναι".
Κατ' αρχάς για να έχει η κυβέρνηση την εμπιστοσύνη της Βουλής χρειάζεται "την απόλυτη πλειoψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών" (άρθρο 141 κανονισμού Βουλής). Πρακτικά, σημαίνει ότι χρειάζεται 120 βουλευτές και την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων.
Το σενάριο του "παρών"
Με δεδομένο ότι το "παρών" είναι αρνητική ψήφος, το πολιτικό αποτέλεσμα θα είναι η καταψήφιση της κυβέρνησης και οι εκλογές. Δηλαδή, με βάση το παράδειγμα της 13ης Αυγούστου και με δεδομένο ότι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης, το αποτέλεσμα θα είναι 118 "ναι", 138 "όχι", 43 "παρών" (υπενθυμίζεται ότι από την ψηφοφορία της 13ης Αυγούστου απουσίασαν 3 βουλευτές, οπότε το άθροισμα δεν είναι 300, αλλά 297).
Βλέπουμε ότι ακόμη κι αν τα 11 "παρών" της 13ης Αυγούστου γίνουν "ναι", η κυβέρνηση πέφτει. Η μόνη περίπτωση είναι να "διευκολύνει" με την ψήφο του ένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, είτε ψηφίζοντας "παρών" είτε απέχοντας της ψηφοφορίας. Για παράδειγμα, αν το Ποτάμι (που πάντως έχει δηλώσει ότι δεν δίνει ψήφο εμπιστοσύνης) ψηφίσει "παρών", τα "όχι" γίνονται 121 και, σε συνδυασμό με το ότι κάποιοι από τους διαφωνούντες του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να μετακινηθούν στο "ναι", η κυβέρνηση παραμένει ως κυβέρνηση μειοψηφίας.
Το σενάριο της αποχής
Στη δεύτερη περίπτωση, εκείνη της αποχής, δημιουργούνται τεχνηέντως πολιτικές πλειοψηφίες στήριξης της κυβέρνησης - πάντα ως κυβέρνηση μειοψηφίας και πάντα με τη διευκόλυνση ενός κόμματος της αντιπολίτευσης. Για παράδειγμα, αν απέχουν από την ψηφοφορία και οι 43 διαφωνούντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και ακόμη ένα κόμμα της αντιπολίτευσης (π.χ. το Ποτάμι για να παραμείνουμε στην ίδια υπόθεση εργασίας), ο αριθμός των παρόντων βουλευτών πέφτει στους 237 και για την απόλυτη πλειοψηφία χρειάζονται 119 βουλευτές.
Επίσης, αν τα 11 "παρών" του ΣΥΡΙΖΑ μετακινηθούν στο "ναι" και απέχουν τα 32 "όχι" και ένα κόμμα της αντιπολίτευσης, τότε η πλειοψηφία ανεβαίνει στους 129 βουλευτές, και το αποτέλεσμα βγάζει ψήφο εμπιστοσύνης.
Η διαδικασία
Όσον αφορά τη διαδικασία για την πρόταση εμπιστοσύνης, το αίτημα εγγράφεται σε ειδική ημερήσια διάταξη, η συζήτηση αρχίζει δύο ημέρες μετά από την υποβολή της και τερματίζεται με ψηφοφορία. Η συζήτηση δεν μπορεί να παραταθεί περισσότερο από τρεις ημέρες από την έναρξή της, ενώ η ψηφοφορία διεξάγεται αμέσως μόλις τελειώσει η συζήτηση ("το αργότερο τη δωδεκάτη νυκτερινή ώρα της τρίτης ημέρας από την έναρξη της συζήτησης" αναφέρει ο κανονισμός), εκτός κι αν η κυβέρνηση ζητήσει να αναβληθεί για 48 ώρες. Η ψηφοφορία είναι ονομαστική.
