Ούτε το... Ποτάμι δεν μπόρεσε να πείσει ο Ευάγγελος Βενιζέλος ότι το δημοψήφισμα είναι αντισυνταγματικό με την ένσταση που κατέθεσε. Ωστόσο πολιτικά αυτό που απέτυχε δεν ήταν η δημιουργία μετώπου, αλλά η προσπάθεια να εμπλακεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος σε αντιθεσμικές ενέργειες. Η ένσταση αντισυνταγματικότητας ψηφίστηκε μόνο από τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ...
Ο Ευ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι ο Πρ. Παυλόπουλος "οφείλει και αυτός να ελέγξει τη συνταγματικότητα της πρότασης και της διαδικασίας". Την ίδια ώρα φήμες που η πλευρά της Προεδρίας τις χαρακτήριζε ως "ανοησίες", έλεγαν ότι ο Πρ. Παυλόπουλος δεν θα υπογράψει το Προεδρικό Διάταγμα για το δημοψήφισμα. "Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι θεσμικά ενήμερος για όλη τη διαδικασία και σε θεσμική επαφή μαζί μου ως Πρόεδρο της Βουλής για τη δρομολόγηση των δημοκρατικών συνταγματικών διαδικασιών οι οποίες έχουν εκκινηθεί", διαβεβαίωσε η Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Ο καθηγητής Βενιζέλος διαψεύδει τον πολιτικό Βενιζέλο
Όμως ακόμη και ο Ευ. Βενιζέλος διαφωνεί με τον Ευ. Βενιζέλο! Ο καθηγητής Βενιζέλος γράφει στα συγγράμματά του ότι η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για την προκήρυξη δημοψηφίσματος είναι υποχρεωτική για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος δεν έχει διακριτική ευχέρεια. Συγκεκριμένα:
1) Μαθήματα Συνταγματικού Δικαίου, αναθεωρημένη έκδοση 2008, εκδόσεις Σάκκουλα, σελ. 360: "Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι υποχρεωμένος να εκδώσει το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, εφόσον έχει ληφθεί απόφαση της Βουλής με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου".
2) Το δημοψήφισμα και η κύρωση της Συνθήκης για την θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης από την Ελλάδα, Τα δημοψηφίσματα για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και ο ρόλος των λαών. Διάλογος για τη νομιμοποίηση της ενωσιακής διαδικασίας, εκδόσεις Σάκκουλα, 2005, σελ. 29: "Η 'κρισιμότητα' του εθνικού θέματος είναι ζήτημα πολιτικής εκτίμησης που γίνεται από το αρμόδιο όργανο, δηλαδή από το Υπουργικό Συμβούλιο που προτείνει και τη Βουλή που αποφασίζει, με την απόλυτη πλειοψηφία του αριθμού των βουλευτών. Η απόφαση της Βουλής δεσμεύει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που δεν έχει περιθώρια διακριτικής ευχέρειας και άρα διαφωνίας".
Παρά τα όσα έγραψε, ο Ευ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι "η πρόταση συνιστά θεσμική εκτροπή". "Δεν πρόκειται για υφαρπαγή, αλλά για σεβασμό της λαϊκής βούλησης", του απάντησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φίλης τονίζοντας ότι "η κυβέρνηση στέλνει μήνυμα ότι στη διαπραγμάτευση που ξεκίνησε και θα συνεχίζεται έχει την πλειοψηφία του λαού μαζί της".
Ν. Φίλης: Εμπιστοσύνη στον Πρόεδρο
Την εμπλοκή του Προέδρου της Δημοκρατίας ζήτησε εμμέσως και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ. Θόδωρος Φορτσάκης λέγοντας ότι "είναι σημαντικός ο ρόλος του" και "του έχουμε εμπιστοσύνη". "Έχουμε εμπιστοσύνη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι θα σεβαστεί τη γνώμη της Βουλής και δεν θα δημιουργήσει, όπως θέλει ο Ευ. Βενιζέλος, προσκόμματα", δήλωσε ο Ν. Φίλης. Επεσήμανε ακόμη πως διαπρεπείς συνταγματολόγοι που πολιτικά αναφέρονται σε άλλους χώρους και όχι στον ΣΥΡΙΖΑ (Αντώνης Μανιτάκης, Γιώργος Σωτηρέλλης) υποστήριξαν ότι δεν προκύπτει θέμα αντισυνταγματικότητας.
Ο Ευ. Βενιζέλος έκανε λόγο για "καταστρατήγηση του Συντάγματος και απόπειρα υφαρπαγής της λαϊκής ψήφου, δηλαδή έναρξη πραξικοπήματος", προκαλώντας γέλια ανάμεσα στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. "Μην γελάτε, δεν έχετε συνείδηση του πού εμπλέκεστε", αντέδρασε ο Ευ. Βενιζέλος. "Τώρα, να λέει ο κ. Βενιζέλος, ο υπότροπος τέτοιων πρακτικών με τις Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για πραξικόπημα κ.λπ., εντάξει, το αντιλαμβανόμαστε όλοι", σχολίασε ο Ν. Φίλης.
Γ. Κατρούγκαλος: Αλλεργία στην άμεση δημοκρατία
"Τα επιχειρήματα που ακούστηκαν δεν αφορούν τη συνταγματικότητα. Είναι προσχηματικά. Προβλήθηκαν για να μπορέσει να συσκοτιστεί η ουσία του δημοψηφίσματος. Δεν μου προκαλεί απορία αυτό. Παραδοσιακά το πολιτικό σύστημα και οι πολιτικές ελίτ στην Ελλάδα είχαν μία αλλεργία στις μορφές άμεσης δημοκρατίας", τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης Γιώργος Κατρούγκαλος. Στο ίδιο κλίμα ο Ν. Φίλης σημείωσε πως "έχουμε υπαρκτό τελεσίγραφο των δανειστών. Ακόμη και αν το πάρουν, πίσω θα είναι κόλπο. Το περιεχόμενο παραμένει" και διέκρινε στον Ευ. Βενιζέλο "εικόνα υπεκφυγών για το μείζον θέμα που είναι η αξίωση των δανειστών".
"Δεν είναι αυτού του είδους η διαδικασία που κάνει καλό στο θέμα το οποίο συζητάμε. Μια νομική, συνταγματική, διαδικαστική αντιμετώπιση μπορεί να κλείσει ένα θέμα, αλλά αυτό δεν θα πει ότι το αντιμετωπίζει", απέρριψε την αντισυνταγματικότητα η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του Ποταμιού Αντιγόνη Λυμπεράκη. "Δεν υπάρχει θέμα αντισυνταγματικότητας", είπε κατηγορηματικά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ Θανάσης Παφίλης. Δημοψηφίσματα έκανε η χούντα, υποστήριξε ο Θ. Φορτσάκης. Δημοψήφισμα έκανε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, του υπενθύμισε ο Νίκος Νικολόπουλος από τους Ανεξάρτητους Έλληνες.
