Η Μαρία Λουτσία Φατορέλι συμμετέχει στην Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους της Βουλής έχοντας σημαντική εμπειρία από την αντίστοιχη Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους του Εκουαδόρ. Επιτροπή που με το πόρισμά της έδωσε ένα σημαντικό όπλο στον πρόεδρο της χώρας Ρ. Κορέα, στην πετυχημένη του προσπάθεια για μείωση του χρέους προς τις ιδιωτικές τράπεζες κατά 70%.
Μιλώντας στην «Αυγή» η Μαρία Λουτσία Φατορέλι μας εξηγεί τη μεθοδολογία που ακολουθεί η Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους στο έργο της και δίνει έμφαση στις ενδείξεις ότι η Ελλάδα είχε ως σύμβουλο την νομική εταιρεία Cleary Gottlieb Steen & Hamilton η οποία στο παρελθόν είχε δώσει καταστροφικές συμβουλές σε λατινοαμερικανικές χώρες για αποδοχή του λεγόμενου «σχεδίου Μπρέιντι» (υπουργός Οικονομικών των Αμερικανών προέδρων Ρ. Ρίγκαν και Τζ. Μπους).
Το «σχέδιο Μπρέιντι» περιλαμβάνει αναβίωση χρέους που είναι μη εξυπηρετούμενο ή επαχθές μέσω ανταλλαγής του με νέα ομόλογα. Η Μαρία Λουτσία Φατορέλι έχει εμπειρία κι από την κοινοβουλευτική επιτροπή διερεύνηση της δημιουργίας του δημόσιου χρέους της πατρίδας της, της Βραζιλίας. Κατά τη διάρκεια της έρευνας τα μέλη της επιτροπής είχαν για πρώτη φορά πρόσβαση σε κείμενα συμφωνιών που υπέγραψε η Βραζιλιάνικη χούντα την δεκαετία του '80, όταν ιδιωτικό χρέος μετατράπηκε σε δημόσιο χρέος.
Συνέντευξη: Κώστας Παπαγιάννης
* Ποιες είναι οι πρώτες σας εντυπώσεις για το επίπεδο δουλειάς που πρέπει να γίνει στην Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους;
Είναι τεράστια δουλειά ο έλεγχος λογιστικού χρέους. Ξεκινάμε με μια προκαταρκτική εξέταση των βασικών θεμάτων και των βασικών εγγράφων. Αυτήν τη στιγμή επικεντρωνόμαστε στις διαπραγματεύσεις από το 2010 και μετά, γιατί αυτό επηρεάζει περισσότερο τους ανθρώπους και τη χώρα. Έχουμε ζητήσει έγγραφα από την Τράπεζα της Ελλάδας και περιμένουμε απάντηση. Ήδη έχουμε σημαντικά ευρήματα, αλλά όπως είπα, το έργο μας είναι ακόμα στην προκαταρκτική φάση, στο ξεκίνημα.
* Μιλήσατε για σημαντικά ευρήματα. Μπορείτε να μας δώσετε μια «εικόνα» αυτών των ευρημάτων;
Το πιο σημαντικό είναι η σύνδεση μεταξύ των συμφωνιών, αυτό ερευνούμε τώρα. Το Μνημόνιο λέει ότι η Ελλάδα πρέπει να έχει τη συμφωνία πιστωτικής διευκόλυνσης. Η συμφωνία με τον EFSF λέει ότι η Ελλάδα πρέπει να έχει συμφωνία με το ΔΝΤ και να εφαρμόσει όλα τα μέτρα. Το ίδιο κι οι διακρατικές συμφωνίες. Είναι ένα «πακέτο».
Αυτό το «πακέτο» ξεκίνησε το 2010 στην Ελλάδα μια νέα διαδικασία με αποτέλεσμα την ανταλλαγή της ιδιοκτησίας του χρέους της χώρας. Πριν το 2010 οι βασικοί δανειστές, που είχαν περίπου 200 δισ. ευρώ χρέος, ήταν ιδιωτικές τράπεζες. Μετά το 2010 αυτό άλλαξε και οι βασικοί δανειστές είναι ο EFSF, τα κράτη της Ε.Ε. και το ΔΝΤ. Η ιδιοκτησία του χρέους άλλαξε κι οι θυσίες των Ελλήνων πολιτών με τα Μνημόνια ήταν πελώριες.
Την ίδια ώρα που τα Μνημόνια ζητούσαν όλες αυτές τις περικοπές, δημιουργούσαν δομές: το ΤΧΣ για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, το ΤΑΙΠΕΔ για την ιδιωτικοποίηση όλων των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου που πρότεινε το ΔΝΤ. Προετοιμάζουμε την έκθεσή μας για να ξεκαθαρίσουμε αυτήν τη διαδικασία στον ελληνικό λαό.
* Με ποια έννοια τα συμπεράσματα αυτά μπορούν να βοηθήσουν στον στόχο της διαγραφής του χρέους;
Το βασικό μέρος της δουλειάς μας είναι το νομικό. Έχουμε μια ομάδα από σημαντικούς δικηγόρους που αναλύουν όλους τους όρους των συμφωνιών αυτών και βρίσκουν πολλές σημαντικές ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν στην ελληνική πλευρά. Ένα πράγμα που μπορώ να πω, δεδομένου ότι προέρχομαι από τη Λ. Αμερική:
Ένα πολύ σημαντικό εύρημα από την ανάγνωση των εγγράφων είναι ότι η Ελλάδα είχε μια ιδιωτική νομική εταιρεία ως σύμβουλο, τη διάσημη Cleary Gottlieb Steen & Hamilton. Η εταιρεία αυτή είναι πολύ γνωστή στη Λατινική Αμερική γιατί συμβούλευσε τις χώρες μας να μπουν στο λεγόμενο «σχέδιο Μπρέιντι». Το σχέδιο αυτό αντάλλαξε επαχθές και αρκετές φορές μη εξυπηρετούμενο χρέος με νέα ομόλογα.
Αυτή η νομική εταιρεία είναι μια από τις σύμβουλους. Πρέπει να επιβεβαιώσουμε την πληροφορία αυτή, γιατί στη δική μας περίπτωση, στην περίπτωση της Βραζιλίας, του Εκουαδόρ και της Αργεντινής, η συμβουλή τους ήταν καταστροφική. Πρέπει να διερευνηθεί αν η συμβουλή τους αυτή βοήθησε την Ελλάδα ή την οδήγησε σε μια πιο προβληματική, χειρότερη κατάσταση με πολύ υψηλό χρέος.
Στο Εκουαδόρ, στην Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του χρέους που δημιούργησε ο πρόεδρος, αποδείξαμε ότι το εξωτερικό χρέος στις ιδιωτικές τράπεζες ήταν μη εξυπηρετούμενο. Το χρέος αυτό ήταν «νεκρό». Το χρέος μεταμορφώθηκε μέσω του «σχεδίου Μπρέιντι» κι αυτό αποτέλεσε συμβουλή της ίδιας νομικής εταιρείας.
Η αναφορά μας επέτρεψε στον πρόεδρο του Εκουαδόρ να αποκηρύξει το χρέος κι έκανε πρόταση στους δανειστές να αγοράσει πίσω το χρέος για μόνο 30%. Το Εκουαδόρ ξεφορτώθηκε το 70% του εξωτερικού χρέους με τις ιδιωτικές τράπεζες κι αυτό επέτρεψε τον υπερδιπλασιασμό των κοινωνικών δαπανών. Το αποτέλεσμα του Λογιστικού Ελέγχου για το Εκουαδόρ ήταν εντυπωσιακό.
* Η επιλογή του «σχεδίου Μπρέιντι» είναι παράνομη; Παραβιάζει διεθνείς νόμους;
Το «σχέδιο Μπρέιντι» παραβίασε πολλούς νόμους. Σε πρώτη φάση, όταν έχεις ένα παράνομο χρέος δεν μπορείς να το μετατρέψεις σε νέο χρέος, είναι εντελώς παράτυπο, εντελώς παράνομο. Το επαχθές χρέος μετατράπηκε σε νέο χρέος με μια διοικητική πράξη.
Ακόμα υποχρέωσε τις χώρες μας να αγοράσουν εγγυήσεις, πολύ ακριβά ομόλογα του Αμερικανικού Δημοσίου. Έτσι, εκτός από το να δώσει νέα ζωή σε μη εξυπηρετούμενο χρέος ή σε χρέος που θα έπρεπε να ακυρωθεί τελείως, δημιουργούσε νέο χρέος για να αγοράσουμε τις εγγυήσεις
Οι οικονομικοί όροι του «σχεδίου Μπρέιντι» ήταν τρομεροί κι επαχθείς, παρά την προπαγάνδα ότι πετυχαίναμε έκπτωση. Ήταν εκπληκτικό γιατί, ενώ είχαμε ένα επαχθές σχέδιο, η προπαγάνδα έλεγε ότι πετυχαίνουμε έκπτωση, γιατί ένα από τα ομόλογα έδινε μικρή έκπτωση στην ονομαστική αξία.
* Στο Εκουαδόρ, αφού τελειώσατε την αναφορά σας, ποια ήταν τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης για να πετύχει τη συμφωνία με την οποία διαγράφηκε σημαντικό κομμάτι του χρέους;
Ένα πράγμα πρέπει να είναι πάρα πολύ καθαρό. Η αποστολή μας είναι να αναλύσουμε και να κάνουμε την αναφορά. Το τι θα κάνουν οι αρχές, είτε το κοινοβούλιο είτε η κυβέρνηση, δεν έχουμε ούτε δύναμη, ούτε δικαίωμα να το επηρεάσουμε. Και στο Εκουαδόρ αυτό έγινε. Εμείς κάναμε την αναφορά κι ο πρόεδρος έκανε την προσφορά στις τράπεζες. Ο Ρ. Κορέα ανέλυσε την πολιτική συγκυρία κι αποφάσισε να κάνει αυτήν την προσφορά για να θέσει ένα τέρμα.
Δεν ήθελε να επαναδιαπραγματευτεί το χρέος. Είχαμε μαθήματα από την Αργεντινή ότι η επαναδιαπραγμάτευση δεν ήταν πολύ καλή ιδέα. Έτσι έκανε την προσφορά και αγόρασε το χρέος χωρίς να βάλει νέο χρέος πάνω από αυτό.
* Οι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται τώρα μπορούν να επηρεάσουν το έργο της Επιτροπής;
Η νέα κυβέρνηση πήρε την εξουσία σε μια δεδομένη κατάσταση. Το πώς θα αντιδράσει απέναντι σε αυτήν δεν είναι κάτι που βρίσκεται στα χέρια μας. Αυτοί θα αποφασίσουν, εμείς θα κάνουμε το καλύτερο για να παρουσιάσουμε όσο περισσότερες πληροφορίες μπορούμε. Οι συμφωνίες είναι τεράστιες, κάθε συμφωνία έχει πολλούς κρυφούς όρους κι η μία πάει στην άλλη, συμφωνίες μέσα σε συμφωνίες, είναι πολύ πολύπλοκο. Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε είναι για μένα μεγάλη τιμή να είμαι εδώ και να αφιερώνω χρόνο για την Ελλάδα. Ελπίζουμε να βρούμε χρήσιμες πληροφορίες για τον λαό.
