ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Σοβαρές διαφωνίες και αντιθέσεις μεταξύ των εταίρων μας διαπιστώνει η ελληνική κυβέρνηση, γεγονός που ναρκοθετεί τις διαπραγματεύσεις, με την Αθήνα να επιρρίπτει εξ ολοκλήρου την ευθύνη για την αδυναμία συνεννόησης στην άλλη πλευρά -και, όπως χαρακτηριστικά επεσήμαιναν κύκλοι του Μεγάρου Μαξίμου, «με αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός». Τούτων δοθέντων, αν δεν υπάρξει πλήρης μεταστροφή στο απέναντι στρατόπεδο τα αμέσως επόμενα 24ωρα, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.
Στην κορύφωση της διαπραγμάτευσης ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε τηλεφωνική συνομιλία διαδοχικά με την Κριστίν Λαγκάρντ και την Άνγκελα Μέρκελ για την πορεία των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες, ενώ ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με τα ζητήματα της συμφωνίας της Ελλάδας με τους θεσμούς.
Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, «οι σοβαρές διαφωνίες και αντιθέσεις μεταξύ ΔΝΤ και Ε.Ε. (σ.σ.: αυτό που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γαβριήλ Σακελλαρίδης χαρακτήρισε... συνιστώσες κατά τη διάρκεια του briefing) δημιουργούν εμπόδια στις διαπραγματεύσεις και υψηλούς κινδύνους. Ενώ μέχρι πρότινος το βασικό επιχείρημα των θεσμών ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν κατέθετε ολοκληρωμένες προτάσεις, τώρα, πλέον, είναι φανερό ότι και προτάσεις έχουν κατατεθεί και ουσιαστικές υποχωρήσεις έχουν γίνει στην κατεύθυνση ενός έντιμου συμβιβασμού», αναγνωρίζουν οι κυβερνητικοί κύκλοι.
«Η διαφορά, όμως, στρατηγικής ανάμεσα στους θεσμούς δημιουργεί εμπόδια» προστίθεται και παρατίθενται οι διαφορετικές θέσεις των εταίρων στα επιμέρους ζητήματα. Συγκεκριμένα «το ΔΝΤ θέτει τις κόκκινες γραμμές του στις μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα στο συνταξιοδοτικό και τα εργασιακά, ενώ έχει χαλαρές γραμμές στο θέμα του πρωτογενούς πλεονάσματος. Στο πίσω μέρος της σκέψης του ΔΝΤ βρίσκεται η διαγραφή του χρέους ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο. Αντιθέτως η Κομισιόν έχει κόκκινες γραμμές στο θέμα του πρωτογενούς πλεονάσματος και συνεπακόλουθα στη μη διαγραφή του χρέους και χαλαρές γραμμές στις σκληρές μεταρρυθμίσεις όπως αυτές του συνταξιοδοτικού και των εργασιακών».
Ευθύνη και αδυναμία συνεννόησης
Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι «το σύνολο των θεσμών να έχει κόκκινες γραμμές παντού: συνταξιοδοτικά, εργασιακά [ΔΝΤ] και πρωτογενές πλεόνασμα [Κομισιόν]. Με αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός. Η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στους θεσμούς και στην αδυναμία συνεννόησης μεταξύ τους» ξεκαθαρίζει η κυβέρνηση.
Σε ό,τι αφορά τη στάση του ΔΝΤ ειδικότερα, συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο να μεγεθύνει τις κακές εκτιμήσεις του για την πορεία της εθνικής οικονομίας προκειμένου να στηρίξει το αίτημά του για «κούρεμα». Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι το ΔΝΤ δεν βάζει βέτο στην αύξηση του ορίου των εντόκων γραμματίων.
Οι ελληνικές θέσεις
Οι κυβερνητικοί κύκλοι απαντούν και στην άδικη, εν πολλοίς, κριτική ότι η ελληνική πλευρά δεν έχει προτάσεις. Μπορεί, έτσι, να μην δέχεται συνολική συζήτηση επί των κόκκινων γραμμών, εν τούτοις συζητάει μερικές ρυθμίσεις: π.χ. στο ασφαλιστικό, σταδιακός περιορισμός των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων ή η ενοποίηση των ταμείων δεν θεωρείται κάτι παράλογο. Σε ό,τι αφορά τον ΦΠΑ η προστασία τροφίμων, φαρμάκων κ.ά. βασικών ειδών θα είναι απόλυτη, από εκεί και πέρα έχει συζητηθεί το σενάριο είτε για ενιαίο συντελεστή είτε για δύο συντελεστές, στο 15% και στο 18%. Στα δεδομένα «κέρδη» της ελληνικής διαπραγματευτικής ομάδας είναι και η συμφωνία για πρωτογενές πλεόνασμα κάτω του 2%, αντί στόχων 3% και 4,5%.
Συνακόλουθα, έχοντας η ελληνική κυβέρνηση συνειδητοποιήσει την κραυγαλέα αντίφαση, πήρε την πρωτοβουλία «να μην φέρει στην Βουλή το πολυνομοσχέδιο πριν υπάρξει προοπτική συμφωνίας και να βάλει στο τραπέζι της συζήτησης την επόμενη μέρα, δηλαδή το σχέδιο εξόδου στις αγορές και χρηματοδότησης της ανάπτυξης στην, μετά τον Ιούνιο, εποχή».
Υπ' αυτό το πρίσμα, αποκαλυπτικό για τις στρατηγικές αντιθέσεις μεταξύ Ευρωζώνης και ΔΝΤ ήταν το ρεπορτάζ των Financial Times και του Πίτερ Σπίγκελ. Συγκεκριμένα δημοσιοποιούν πως ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, Πολ Τόμσεν, προειδοποίησε τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης ότι «ενδεχομένως το ΔΝΤ να μην δώσει το μερίδιο που του αναλογεί στη δόση ύψους 7,2 δισ. ευρώ» αν δεν διαγράψουν «σημαντικό μέρος του χρέους της Ελλάδας». Την ίδια ώρα, σημειώνει ο P. Spiegel, «η Ευρωζώνη, που έχει στην κατοχή της το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους, είναι σταθερά αντίθετη σε ελάφρυνση χρέους».
Ενώ, τέλος, ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί επιβεβαίωσε την αντίθεση μεταξύ Κομισιόν και ΔΝΤ δηλώνοντας ότι το ζήτημα του χρέους «μπορεί να συζητηθεί μόνο μετά από μια συμφωνία για ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων». Μια στρατηγική διαφωνία, με επίκεντρο την Ελλάδα, μεταξύ Κομισιόν και ΔΝΤ που λειτουργεί εις βάρος της χώρας μας.
Όλα τα σενάρια ανοιχτά
Σε αυτή την κρισιμότατη καμπή, αν δεν αποφασίσουν οι δανειστές να εμφανιστούν με ενιαία, εκλογικευμένη στάση, είναι προφανές ότι αλλάζουν τα στοιχεία, δεδομένης και της χρηματοδοτικής στενότητας. Στην πραγματικότητα η λαϊκή εντολή είναι η κόκκινη γραμμή και άρα, αν δεν προκύψει ο έντιμος συμβιβασμός, στην περίπτωση αυτή ο ΣΥΡΙΖΑ έχει εγκαίρως προειδοποιήσει ότι το δημοψήφισμα για τις κόκκινες γραμμές (π.χ. για μισθούς και συντάξεις και τα εργασιακά) είναι στη φαρέτρα του. Αποφάσεις, με το μαχαίρι στον λαιμό, και μάλιστα για θέματα που αφορούν τις επόμενες γενιές, ουδεμία κυβέρνηση δικαιούται να πάρει. Και, εν κατακλείδι, ο σεβασμός στη λαϊκή βούληση αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δημοκρατίας και σενάρια για αριστερή παρένθεση ή νέα κυβερνητικά σχήματα συνιστούν λύσεις ανωμαλίας.
Μάλιστα, όπως διεμήνυσε ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ Τάσος Κορωνάκης, μιλώντας στον Ρ/Σ «Στο Κόκκινο», «οποτεδήποτε θεωρηθεί ότι βγαίνουμε εκτός της εντολής που λάβαμε στις 25 Ιανουαρίου, τον λόγο θα τον έχει ο λαός» προσθέτοντας ότι «οι λαοί έχουν δικαίωμα να αμφισβητήσουν τον αδιέξοδο δρόμο που έχουν χαράξει οι ακραίοι κύκλοι της Ευρώπης».
