ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
Στο επίσημο κομμάτι της συνάντησης στην καγκελαρία, η Άνγκελα Μέρκελ και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας μάλλον συμφώνησαν ότι διαφωνούν σε σημαντικά ζητήματα της διαχείρισης της ελληνικής κρίσης και της ευρωκρίσης γενικότερα, πλην όμως εμφανίστηκαν εντυπωσιακά αποφασισμένοι να μην αφήσουν αυτές τις διαφωνίες να τινάξουν στον αέρα αφενός τις διμερείς σχέσεις, αφετέρου την Ευρώπη - «αυτό το έργο της ειρήνης», «αυτό το πολύτιμο πράγμα», όπως τόνισε η καγκελάριος. Ήταν μάλλον εμφανές ότι, πριν καθίσουν στο δείπνο εργασίας οι δύο αντιπροσωπείες, το θέμα των μεταρρυθμίσεων δεν συζητήθηκε αναλυτικά. Το βαρύ... μενού θα ακολουθούσε. Πλην όμως, στο επίσημο πρώτο μέρος αναδείχθηκε η ουσιαστικότερη διαφορά: η Μέρκελ επιμένει στην πολιτική «διάσωσης» που ακολούθησε μέχρι τώρα, ο Τσίπρας δηλώνει ευθαρσώς ότι «χρειάζεται ένα άλλο μείγμα πολιτικής», καθώς το πρόγραμμα «δεν ήταν 'success story'».
Μπορεί να γεφυρωθεί αυτή η διαφορά; Πιθανόν, όταν γίνει σαφές ότι οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να συμφωνήσουν -κι εδώ χρειάζονται εκατέρωθεν παραχωρήσεις- στο ποιες είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα οδηγήσουν την Ελλάδα στον δρόμο της «ευημερίας» και της καταπολέμησης της μαζικής ανεργίας, όπως είπε η Μέρκελ. Έναν δρόμο που πρωτίστως τον επιθυμεί ο Τσίπρας - «τις μεταρρυθμίσεις τις σχεδιάζουμε και θα τις υλοποιήσουμε επειδή τις χρειαζόμαστε εμείς» είπε. Αλλά αυτός ο δρόμος θα πρέπει να έχει στην... άσφαλτό του και ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, όπως επέμεινε η Μέρκελ.
Να σημειωθεί, πάντως, ότι τόσο η καγκελάριος όσο και ο πρωθυπουργός ήταν εξαιρετικά προσεκτικοί στις διατυπώσεις τους για το ελληνικό ζήτημα, καθώς οι σχετικές αποφάσεις παίρνονται σε επίπεδο Ευρωζώνης - και όχι σε διμερές. Κι ήθελαν αυτό να το καταστήσουν σαφές.
Στα διμερή τώρα, ο πρωθυπουργός έβαλε για πρώτη φορά επίσημα θέμα Siemens -«θέλουμε τη δικαστική συνδρομή από τις γερμανικές αρχές, ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη σε σχέση με τα πεπραγμένα της Siemens στην Ελλάδα»-, ενώ έθεσε σε ηθικό επίπεδο το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και του κατοχικού δανείου - «για μας δεν είναι πρωτίστως μια υλική διεκδίκηση, πρέπει να εργαστούμε από κοινού για να αντιμετωπίσουμε αυτό το μείζον ηθικό θέμα» είπε. Αναγνώριση για αυτόν τον «μεγάλο φόρο αίματος», ζήτησε κατ' αρχάς ο Τσίπρας, φροντίζοντας να μη συνδεθεί η γερμανική ενοχή (Schuld) για τα ναζιστικά εγκλήματα με τα ελληνικά χρέη (Schulden) του σήμερα. Για αυτή την αναγνώριση στο ηθικό επίπεδο η Μέρκελ υπερθεμάτισε -«η Γερμανία αντιμετωπίζει τις ευθύνες της για τα εγκλήματα του ναζισμού» είπε, και μίλησε και για το «Ταμείο του Μέλλοντος», ως... κομψό φόρουμ διαχείρισης αυτής της διένεξης - πλην όμως για τη γερμανική κυβέρνηση το θέμα των επανορθώσεων νομικά έχει κλείσει.
Το σημαντικότερο ζήτημα που αναδείχτηκε από τις δηλώσεις των δύο ηγετών ήταν η προσπάθεια που έκαναν -μέσα από μια «γόνιμη» συζήτηση, όπως τόνισε ο Τσίπρας, «για να προσδιορίσουμε τους κοινούς μας τόπους και τις διαφορές μας»- να αποφορτίσουν το κακό διμερές κλίμα: «Πρέπει να σπάσουμε τα στερεότυπα που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Ούτε οι Έλληνες είναι τεμπέληδες, ούτε οι Γερμανοί ευθύνονται για όλα τα δεινά που υφιστάμεθα στην Ελλάδα» είπε ο πρωθυπουργός. «Τόσο οι πολλοί Έλληνες που ζουν στη Γερμανία όσο και οι πολλοί Γερμανοί τουρίστες που πάνε στην Ελλάδα είναι μια ζωντανή γέφυρα μεταξύ των λαών μας» είπε η καγκελάριος και «με αυτό το πνεύμα, με αμοιβαία εκτίμηση, θέλουμε να συνεργαστούμε».
Παρά τις ερωτήσεις που έγιναν, ο Αλέξης Τσίπρας απέφυγε να απαντήσει για το πρόβλημα της ρευστότητας της Ελλάδας και η Μέρκελ απέφυγε να απαντήσει για το πώς θα αντιμετωπιστεί αυτό -τις αποφάσεις τις παίρνουν οι θεσμοί-, ωστόσο το δικό της σήμα ήταν «μπορούμε να δημιουργήσουμε μια γέφυρα εάν χρειαστεί», αλλά θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να γίνει «συγκεκριμένη», να δώσει «σαφή» οικονομικά στοιχεία και να πει ποιες μεταρρυθμίσεις θα κάνει και πότε.
Η Μέρκελ επανέλαβε τη διάθεση για συνεργασία, π.χ. για παροχή τεχνογνωσίας σε θέματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Υγείας, μέσω της δουλειάς που έχει ήδη κάνει η task force ή στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας. Και ο Τσίπρας από την πλευρά του προχώρησε στην «παραδοχή» ότι υπάρχουν και ενδογενείς αιτίες για την ελληνική κρίση, που επιδεινώθηκε με το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής: «Δυστυχώς, αυτά τα πέντε χρόνια του προγράμματος δεν μπορέσαμε να αντιμετωπίσουμε αυτές τις ενδογενείς αιτίες. Η αναποτελεσματικότητα του κράτους παραμένει, η εκτεταμένη διαφθορά παραμένει, η προκλητική φοροδιαφυγή των πλουσίων στρωμάτων παραμένει» είπε.
Επ' αυτού, η κυβέρνηση Τσίπρα έχει μια προκαταβολή εμπιστοσύνης από τους περισσότερους Γερμανούς πολιτικούς. Πιστεύουν ότι, επειδή δεν είναι μέρος του παλιού συστήματος, θα παλέψει στ' αλήθεια για να καταπολεμήσει αυτές τις ενδογενείς αιτίες.
Τέλος, ακροθιγώς τέθηκε και το γεωπολιτικό ζήτημα, που λέγεται ότι απασχολεί την καγκελάριο το τελευταίο διάστημα, γι' αυτό και τονίζει συνεχώς ότι δεν υπάρχει θέμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ: «Οι δύο χώρες μας ανήκουν στην Ε.Ε., ανήκουν στο ΝΑΤΟ, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις γεωπολιτικές προκλήσεις, πρέπει να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να διατηρήσουμε την ειρήνη» είπε η Μέρκελ.
Να σημειωθεί ότι σήμερα ο πρωθυπουργός θα έχει διαδοχικές επαφές με τον υπουργό Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ, με τον πρόεδρο του SPD και αντικαγκελάριο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, με την ηγεσία του κόμματος της Αριστεράς, την πρόεδρο Κάτια Κίπινγκ και τον πρόεδρο της κοινοβουλευτικής ομάδας Γκρέγκορ Γκίζι και με την ηγεσία των Πράσινων, τους προέδρους Τσεμ Όζντεμιρ και Σιμόνε Πέτερ, καθώς και την «αντίπαλό» του στις ευρωεκλογές Σκα Κέλερ.
