Του Πάνου Τριγάζη*
Σε συνάντηση, το 2012, που είχαμε στη Βουλή με τον τότε πρεσβευτή της Γερμανίας, ο Δημ Παπαδημούλης και ο υπογράφων είχαμε διαβεβαιώσει τον Γερμανό διπλωμάτη ότι «δεν είμαστε αντιγερμανοί». Προσωπικά είχα προσθέσει ότι «αν ζούσαν σήμερα ο Γκαίτε και ο Σίλερ, θα μετείχαν στο κίνημα Είμαστε Όλοι Έλληνες» συμπαραστεκόμενοι στον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό.
Ας θυμηθούμε κάτι που δεν είναι ευρύτερα γνωστό, ότι στο μεγάλο κίνημα των φιλελλήνων με την Επανάσταση του 1821 συμμετείχαν πολλοί Γερμανοί, συγκριτικά περισσότεροι από άλλους Ευρωπαίους, αρκετοί δε εξ αυτών έδωσαν και τη ζωή τους πολεμώντας για την ελευθερία της Ελλάδας. Γεγονός που έχει την εξήγησή του στο ότι πολλοί Γερμανοί έκαναν κλασικές σπουδές και υπήρξαν θαυμαστές της κλασικής Ελλάδας, χωρίς ωστόσο να είναι αρχαιολάτρες, αφού ταυτόχρονα κατά κανόνα εμπνέονταν από τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης.
Περί "γερμανικής κατοχής"
Θεώρησα αναγκαίες τις παραπάνω αναφορές προτού να φτάσω «στο ψητό» του σημερινού μου άρθρου, που είναι ότι οι ελληνογερμανικές σχέσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με εθνικιστικά κριτήρια ή υστερίες που δεν ταιριάζουν στις διεθνιστικές παραδόσεις της Αριστεράς. Και όταν λέω ελληνογερμανικές σχέσεις, δεν εννοώ μόνο τις διακρατικές σχέσεις, αλλά και τις υπαρκτές σχέσεις ανάμεσα στους δύο λαούς και τα κινήματά τους.
Στο κυβερνητικό επίπεδο, αν κρίνουμε από τις απαράδεκτες δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δημιουργούνται προβλήματα στις ελληνογερμανικές σχέσεις χωρίς να ευθύνεται για αυτό η νέα κυβέρνηση της Ελλάδας, έστω και αν έχουν υπάρξει ορισμένες διπλωματικές αστοχίες. Πρέπει όμως, τόσο στο κυβερνητικό όσο και στο κοινοβουλευτικό επίπεδο, να αποφεύγονται δηλώσεις και χαρακτηρισμοί που δεν διευκολύνουν την κρίσιμη μάχη που δίνει η Ελλάδα στην Ευρώπη.
Για παράδειγμα, δεν στέκει η αντίληψη που αποδίδει όλα τα σημερινά δεινά του ελληνικού λαού μόνο στη Γερμανία μιλώντας για «νέα γερμανική κατοχή». Αντίληψη που «βγάζει λάδι» την άρχουσα αστική τάξη της χώρας μας παραπέμποντας σε αναλύσεις ακροδεξιών και δεξιών δημοσιογράφων και πολιτικών σχολιαστών. (Εκτιμώ το γεγονός ότι η ηγεσία του ΚΚΕ ουδέποτε μίλησε περί σημερινής «γερμανικής κατοχής»).
Θα έπρεπε να αναρωτηθούν όσοι μιλούν περί «γερμανικής κατοχής» πώς είναι δυνατόν μια χώρα υπό κατοχή να έχει σήμερα μια κυβέρνηση της Αριστεράς, η οποία έχει ως πρόγραμμά της βαθιές δημοκρατικές αλλαγές και ένα πρόγραμμα κοινωνικής σωτηρίας του ελληνικού λαού.
Ο πρωθυπουργός της χώρας μας Αλέξης Τσίπρας σωστά έθεσε, μιλώντας από το βήμα της Βουλής, το ζήτημα της διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, που εκκρεμούν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδιαίτερα μετά την επανένωση της Γερμανίας. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο σ. Τσίπρας επισήμανε ότι «θύμα του χιτλερικού καθεστώτος υπήρξε και ο ίδιος ο γερμανικός λαός».
Θέλω επίσης να υπενθυμίσω ότι στη διάρκεια της επτάχρονης φασιστικής δικτατορίας, 1967-74, πολλοί Έλληνες πολιτικοί εξόριστοι βρήκαν καταφύγιο και έτυχαν ασύλου στη Γερμανία, ενώ μαζικότατες υπήρξαν σε όλη τη Γερμανία οι Επιτροπές Αλληλεγγύης με τον Ελληνικό Λαό τα μαύρα εκείνα χρόνια.
Ακόμα δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι στην Ο.Δ. της Γερμανίας μεταπολεμικά αναπτύχθηκε ισχυρότατη αντιμιλιταριστική κουλτούρα στον λαό και σε αυτήν την κουλτούρα στηρίχθηκε το μεγάλο κίνημα ειρήνης της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου, κίνημα κατά των πυρηνικών και των ξένων βάσεων, από το οποίο ξεπήδησε και το πολιτικό κίνημα των Πράσινων στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980.
Ως σύγχρονη ριζοσπαστική Αριστερά, πολλά έχουμε διδαχθεί από την Αριστερά και τα κοινωνικά κινήματα της Γερμανίας. Ας μην υποτιμάται το γεγονός ότι, μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα, ήταν η κυβέρνηση Μέρκελ που αποφάσισε τη σταδιακή κατάργηση δεκαεπτά πυρηνικών εργοστασίων, προφανώς κάτω από την πίεση του αντιπυρηνικού κινήματος της χώρας. Ας σημειωθεί επίσης ότι η Γερμανία δεν συμμετείχε ούτε στον πόλεμο εναντίον του Ιράκ το 2003, ούτε στον πόλεμο του ΝΑΤΟ εναντίον της Λιβύης το 2011. Ίσως, λόγω αντιπαλότητας με τις ΗΠΑ, αλλά και πάλι η στάση της υπήρξε σημαντική βοηθώντας την επιχειρηματολογία των αντιπολεμικών κινημάτων.
Η αντίθεσή μας με την κυβέρνηση Μέρκελ-SPD είναι πολιτική και ιδεολογική, αντίθεση στις πολιτικές ακραίας λιτότητας και τους νεοφιλελεύθερους μονόδρομους που επιβάλλει η κυβέρνηση αυτή στις χώρες της Ε.Ε., της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης.
Θα πρόσθετα, καταλήγοντας, ότι στη διάρκεια του 2015 έχουμε την ευκαιρία να συναντηθούμε με τον γερμανικό λαό και τα κινήματά του μέσω δύο σημαντικών επετείων. Η πρώτη είναι η 70ή επέτειος της αντιφασιστικής νίκης των λαών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο (9 Μαΐου) και η δεύτερη η συμπλήρωση 40 χρόνων από την ιστορική Διάσκεψη του Ελσίνκι (1η Αυγούστου 1975).
* Ο Πάνος Τριγάζης, συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ, είναι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου για τις Γερμανικές Οφειλές.
