ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Κάκη Μπαλή
Μπορεί το κλίμα στη Γερμανία για την Ελλάδα να είναι βαρύ, μπορεί στη δημόσια συζήτηση να κυριαρχεί η λαϊκίστικη λογική της εφημερίδας "Bild" -«πατήστε κάτω τους άπληστους Έλληνες»-, ωστόσο κάθε μέρα που περνάει ανοίγει ρωγμές σ' αυτό το μέτωπο η περισσή νομικίστικη σιγουριά, κυρίως του υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ότι η Ελλάδα δεν έχει πλέον καμία αξίωση σε πολεμικές αποζημιώσεις ή στην επιστροφή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου. Πολλοί πολιτικοί και αναλυτές εγκαλούν εκείνα τα μέλη της γερμανικής κυβέρνησης που προσπερνούν ορθά κοφτά το θέμα των αποζημιώσεων - και παραδόξως αιχμή του δόρατος σ' αυτή την επικριτική στάση είναι το περιοδικό "Spiegel", το οποίο μεταξύ πολλών άλλων φιλοξενεί σήμερα άρθρο της Γκεζίνε Σβαν, με τίτλο, σε ελεύθερη απόδοση: «Επανορθώσεις για την Ελλάδα: Η πλούσια Γερμανία με κάνει να ντρέπομαι».
Η πολιτική επιστήμονας Γκεζίνε Σβαν είναι ιδιαιτέρως σεβαστή προσωπικότητα στη Γερμανία. Δύο φορές χρίστηκε υποψήφια πρόεδρος της Δημοκρατίας από τους Σοσιαλδημοκράτες, επί μία δεκαετία διετέλεσε πρύτανης του ευρωπαϊκού πανεπιστημίου Viadrina στην Φρανκφούρτη αν ντερ Όντερ. Οι δημόσιες παρεμβάσεις της για τις κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και την «κοινωνική οργή» επηρέασαν βαθιά τις διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα της σημερινής κυβέρνησης συνασπισμού, η φωνή της έχει βαρύτητα.
Γράφει, λοιπόν, στο "Spiegel" ότι «η νομικίστικη επιχειρηματολογία της γερμανικής κυβέρνησης ενάντια στις αποζημιώσεις είναι άλλη μια απόδειξη για την εχθρική στάση του Βερολίνου έναντι της Αθήνας». Και ζητάει «ένα σαφές μήνυμα συμφιλίωσης».
Πρωτίστως, η Σβαν τα βάζει με τον Σόιμπλε, κατηγορώντας τον ουσιαστικά ότι προσπαθεί να καταστρέψει την κυβέρνηση της Αθήνας: «Είναι σαφές ότι ο Σόιμπλε δεν θέλει να κάνει καμία παραχώρηση στη νέα ελληνική κυβέρνηση... Αλλά σίγουρα δεν έχει διαφύγει από έναν έμπειρο πολιτικό, όπως ο Σόιμπλε, ότι η απόλυτη συνθηκολόγηση που απαιτεί από τον Αλέξη Τσίπρα στο 'οι συνθήκες πρέπει να τηρούνται', μπορεί να υπάρξει μόνο με την πολιτική αυτοπαραίτηση του ΣΥΡΙΖΑ».
Τον κατηγορεί επίσης ότι πιστεύει πως μπορεί να κάνει ό,τι θέλει όχι μόνο με την Ελλάδα αλλά και με την Ευρώπη: «Έχει πολύ ενδιαφέρον πόσο έντονα αντέδρασε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ στην ιδέα του Σόιμπλε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια κατά λάθος έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ. Είναι χρέος μας να αποτρέψουμε ένα τέτοιο ηλίθιο σενάριο', είπε ο Τουσκ στη 'Sueddeutsche Zeitung'», υπογραμμίζει η Σβαν.
Και εκτιμά ότι ήταν «αναμενόμενο» μέσα σ' αυτό το κλίμα να ενισχυθούν οι ελληνικές πιέσεις για αποζημιώσεις: «Όταν πρακτικά η γερμανική πλευρά ακολουθεί τη στρατηγική της πίεσης για συνθηκολόγηση, θα πρέπει να συνυπολογίζει ότι θα υπάρξει κλιμάκωση», γράφει και προειδοποιεί ότι «η συνεχής επανάληψη πώς για την αρνητική εξέλιξη στις διμερείς και ευρωπαϊκές σχέσεις φταίνε μόνο οι Έλληνες πείθει μόνο εκείνους τους Γερμανούς που ούτως ή άλλως 'ξέρουν' ότι αυτοί έχουν δίκαιο κι όλοι οι άλλοι άδικο. Στην Ευρώπη δεν αρέσει καθόλου».
Η Σβαν προτείνει να βρει η Γερμανία έναν τρόπο ώστε να αναγνωρίσει την ενοχή της για το ναζιστικό παρελθόν, στα πρότυπα που το έκανε με την Πολωνία. Και καταλήγει: «Σε τελική ανάλυση φαίνεται ντροπιαστικό, η πλούσια Γερμανία να απαιτεί από τη φτωχή Ελλάδα να αποπληρώσει τα χρέη της και η ίδια να αρνείται ακόμη και να μιλήσει για την επιστροφή του κατοχικού δανείου».
"Να επιστραφεί το κατοχικό δάνειο"
Να σημειωθεί ότι το κόμμα της Αριστεράς έχει ταχθεί από καιρό υπέρ της επιστροφής του κατοχικού δανείου, όπως έγραφε η «Α» τις προηγούμενες μέρες, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται πολλά στελέχη των Σοσιαλδημοκρατών και των Πράσινων.
Χθες τη σκυτάλη πήρε και ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πράσινων Άντον Χόφραϊτερ, λέγοντας ότι «η Γερμανία δεν μπορεί να αγνοεί το αίτημα από την Ελλάδα, καθώς ούτε ηθικά ούτε νομικά έχει κλείσει αυτό το κεφάλαιο οριστικά». Και καλεί τη γερμανική κυβέρνηση «να ξεκινήσει συζητήσεις με την Ελλάδα για τα γερμανικά εγκλήματα του παρελθόντος και να βρει μια καλοπροαίρετη λύση».
Περίπου τα ίδια είπε και ο αντιπρόεδρος του SPD Ραλφ Στέγκνερ: «Δεν θα έπρεπε να συνδέσουμε το θέμα των επανορθώσεων με τη σημερινή συζήτηση για την ευρωκρίση. Αλλά, ανεξάρτητα από αυτή, πρέπει να συζητήσουμε για επανορθώσεις, είναι ευθύνη μας απέναντι στην ιστορία μας».
Εννοείται ότι δεν υπάρχουν μόνο οι παραπάνω φωνές στη Γερμανία. Στο πλευρό του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που δήλωσε προχθές ότι δεν υπάρχει θέμα αποζημιώσεων, στάθηκε χθες η επικεφαλής των βουλευτών της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CSU) της Βαυαρίας Γκέρντα Χάσελφελντ, που κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση για «φθηνή κίνηση αντιπερισπασμού» και την κάλεσε να «ασχοληθεί επιτέλους με τα σημερινά της προβλήματα». Νομικά το θέμα έχει κλείσει, είπε η Χάσελφελντ και πρόσθεσε ότι ισχύει ο κανόνας: «Το χέρι που σε ταΐζει δεν το δαγκώνεις».
