ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Κάκη Μπαλή
Χαμός. Αυτή είναι η λέξη που ταιριάζει για να περιγράψει τα όσα ακολούθησαν τη μάλλον μέτρια συζήτηση το βράδυ της Κυριακής στο πρώτο πρόγραμμα της γερμανικής τηλεόρασης για την Ελλάδα.
Το πάνελ που είχε καλέσει ο γνωστός παρουσιαστής Γκίντερ Γιάουχ στο στούντιο στο Βερολίνο ήταν οι συνηθισμένοι: ο υπουργός Οικονομικών της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ, που λέει τα ίδια και τα ίδια για την Ελλάδα «να κάνει τα μαθήματά της», «στην Ευρώπη ο καθένας είναι υπεύθυνος για τα χρέη του» κ.λπ.-, ένας δημοσιογράφος από την Bild -περίπου υπερασπιστής της καμπάνιας «όχι άλλα δισεκατομμύρια για τους άπληστους Έλληνες»- και μια δημοσιογράφος της αριστερόστροφης Τaz -που θύμιζε ότι τα δάνεια στην Ελλάδα δίνονται για την εξυπηρέτηση των δανείων κι όχι για τα δημόσια ταμεία.
Ο επίτιμος καλεσμένος της βραδιάς ήταν ο Γιάνης Βαρουφάκης, σε ζωντανή σύνδεση από την Αθήνα.
Κάτι ο «κορσές» της ταυτόχρονης μετάφρασης -πολύ κουραστικός για τον τηλεθεατή-, κάτι η εντελώς διαφορετική ρητορική του Βαρουφάκη σε σχέση με τους συνήθεις Γερμανούς καλεσμένους και η εκπομπή κυλούσε δύσκολα. Επιπλέον είχε στηθεί ως «ανάκριση», κι αυτό ήταν επίσης ενοχλητικό για τον θεατή, αν και ο Βαρουφάκης κατάφερε να μην μπει στιγμή στον ρόλο του ανακρινόμενου.
Αφενός πέτυχε να δώσει την εικόνα του ένθερμου Ευρωπαίου πολιτικού, που έχει πλήρη συναίσθηση της ευθύνης έναντι των πολιτών της χώρας του και της υπόλοιπης Ευρώπης, αφετέρου κατάφερε να μη γίνει συγκεκριμένος όταν τον ρωτούσαν «πού θα βρείτε τα λεφτά» και να τονίζει ότι η χώρα θα ξεπεράσει το «μικρό ασήμαντο πρόβλημα ρευστότητας» και θα πληρώσει τις υποχρεώσεις της.
Συχνά υπενθύμιζε, μάλιστα, ότι η κυβέρνησή του είναι πολύ λίγο καιρό στην εξουσία και χρειάζεται χρόνο.
Ο Βαρουφάκης ήταν πραγματικά ο μόνος στο πάνελ που «είχε κάνει τα μαθήματά του» που δεν αναμασούσε κλισέ όπως ο οικοδεσπότης του, και κυρίως που ξεκαθάρισε από την αρχή ότι δεν υπάρχουν «Οι» Γερμανοί και «Οι» Έλληνες που συγκρούονται, αλλά δυο κυβερνήσεις με διαφορετικές απόψεις που διαπραγματεύονται. Μάλιστα, ήταν εμφανής και ο σεβασμός του στο πρόσωπο του ομολόγου του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
Έως εδώ, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών ήταν ο κερδισμένος του πάνελ -και δεν υπήρχε κανείς λόγος να ξεσπάσει ο χαμός που ακολούθησε. Μέχρι που η συντακτική ομάδα του Γιάουχ έδειξε ένα βίντεο από μια ομιλία του Βαρουφάκη το 2013 στο Ζάγκρεμπ, στην οποία παρουσίαζε την πρότασή του ως οικονομολόγου για το τι θα έπρεπε να είχε κάνει η Ελλάδα το 2010: Να δηλώσει χρεοκοπία εντός της Ευρωζώνης και μετά να πει στη Γερμανία «τώρα λύστε μόνοι σας το πρόβλημα».
Στο βίντεο εμφανιζόταν ο Βαρουφάκης να συνοδεύει τα λόγια του με την κλασική υβριστική χειρονομία του προτεταμένου μέσου δακτύλου. Πάραυτα έσπευσε να διαμαρτυρηθεί, να πει ότι το βίντεο είναι «χαλκευμένο», ότι αυτός ποτέ δεν κάνει τέτοιες χειρονομίες. Κι από τότε όλοι ψάχνουν να βρουν ποιος λέει την αλήθεια. Ο Βαρουφάκης; Ή αυτοί που ανέβασαν το βίντεο στο YouTube;
Μάλιστα, αμέσως μετά την εκπομπή -που είναι υψηλής τηλεθέασης- πολλοί Γερμανοί δημοσιογράφοι άρχισαν να συνδέουν την αξιοπιστία του Βαρουφάκη ως υπουργού με το αν το βίντεο είναι αυθεντικό ή χαλκευμένο. Όσο περνούσαν οι ώρες, όμως, άρχισε μια νέα μιντιακή επίθεση στη Γερμανία, αυτή τη φορά όχι εναντίον του Βαρουφάκη, αλλά εναντίον της ομάδας του Γιάουχ.
Τι δουλειά είχε στην εκπομπή ένα βίντεο που αναφερόταν στην κατάσταση του 2010 και πλασαρίστηκε με τέτοιον τρόπο σαν να μιλούσε όχι πια ο οικονομολόγος αλλά ο υπουργός Οικονομικών Βαρουφάκης για το 2015; Και πώς του επιτίθενται με τόση έλλειψη σεβασμού και τόσο «αδιάβαστοι» όχι μόνο οι δύο άλλοι άνδρες καλεσμένοι, αλλά και ο οικοδεσπότης, που δουλειά του είναι να κρατά τις ισορροπίες;
Το αποτέλεσμα ήταν η εκπομπή με τον Βαρουφάκη να συζητιέται χθες όλη τη μέρα στη Γερμανία -και τα σχόλια να πέφτουν βροχή: «Για δες, τελικά ο Βαρουφάκης λέει πολύ σοβαρά πράγματα» (Zeit), «Τελικά θέλεις να τον πιστέψεις» (Tagesspiegel), «Απαντήσεις στις επίμονες ερωτήσεις δεν έδωσε -κυρίως διότι ο οικοδεσπότης δεν ήξερε να τις θέσει» (Focus), «Υποβάθμισε τα προβλήματα της Ελλάδας» (Frankfurter Allgemeine), «Ο πολωτικός Βαρουφάκης κατάφερε να πουλήσει τις απόψεις του με απόσταση καλύτερα από όλους τους άλλους στο πάνελ» (Welt).
