Ρεπορτάζ: Φοίβος Κλαυδιανός, Νίκος Λιονάκης, Χρήστος Σίμος
"Οι άμεσες προτεραιότητες της μεταρρυθμιστικής μας προσπάθειας είναι η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και η απελπιστική ανάγκη να αντιμετωπιστεί το χρόνιο πρόβλημα στην Ελλάδα με τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά" τόνισε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κατά την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΟΣΑ στο Παρίσι.
Στη συνάντηση που είχε νωρίτερα με τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), Άνχελ Γκουρία, κατέληξαν στην υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τον οργανισμό, η οποία περιλαμβάνει μια σειρά μεταρρυθμίσεων με σκοπό την "εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης", όπως τόνισε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε από κοινού με τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Στη συνάντηση μετείχαν δεκαεξαμελείς αντιπροσωπείες των δύο πλευρών, οι οποίες θα συνεργαστούν το επόμενο διάστημα προκειμένου να συγκροτηθεί στις λεπτομέρειές του το εθνικό σχέδιο των μεταρρυθμίσεων που αντικαθιστά το Μνημόνιο. Από την ελληνική πλευρά ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας, τόνισε, κατά την εισήγησή του στο εναρκτήριο σεμινάριο των αντιπροσωπειών, πως το πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων βασίζεται στο πρόγραμμα της ελληνικής κυβέρνησης.
Σήμερα Παρασκευή ο Αλ. Τσίπρας θα έχει διαδοχικές συναντήσεις στις Βρυξέλλες με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, καθώς και με τον Μανώλη Γλέζο.
"Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος γιατί σήμερα συνυπογράψαμε με τον Άνχελ Γκουρία μια νέα περίοδο στις σχέσεις της Ελλάδας με τον ΟΟΣΑ" τόνισε ο Αλ. Τσίπρας στη συνέντευξη Τύπου. Και πρόσθεσε:
"Μια περίοδο ειλικρινούς και εποικοδομητικής συνεργασίας για την ανάπτυξη και την ευημερία της πατρίδας μας. Συνεργασία η οποία αποκτά νέο περιεχόμενο, ακριβώς γιατί έχει ως βάση το πρόγραμμα προοδευτικών κοινωνικών μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η ελληνική κοινωνία. Σε αυτό το πλαίσιο ο ΟΟΣΑ δεσμεύεται να παράσχει την αναγκαία τεχνική συνδρομή ώστε οι μεταρρυθμίσεις αυτές να εφαρμοστούν με οικονομική, αλλά κυρίως με κοινωνική αποτελεσματικότητα".
Από την πλευρά του ο Αν. Γκουρία επισήμανε πως "η κυβέρνηση της Ελλάδας θα λάβει την τελική απόφαση ως προς το ποιες μεταρρυθμίσεις θα λάβουν χώρα στην Ελλάδα". Και συμπλήρωσε: "Η ελληνική κυβέρνηση έχει προτείνει στο πλαίσιο του ελληνικού κοινοβουλίου -και μέσω αυτού στην κοινωνία- κάποια πράγματα. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο θα λειτουργήσουμε. Έτσι το κάναμε πάντα και έτσι θα συνεχίσουμε με μια χώρα που είναι ένα πολύ σημαντικό μέλος του ΟΟΣΑ".
Οι άξονες των μεταρρυθμίσεων
Η συνεργασία στην οποία συμφώνησαν οι δύο πλευρές περιλαμβάνει μεταρρυθμιστικές δράσεις με σκοπό την επίτευξη των παρακάτω στόχων:
1. Δημιουργία θέσεων εργασίας, με σκοπό την εξυπηρέτηση πραγματικών κοινωνικων αναγκών και τη γενίκευση καλών εργασιακών πρακτικών.
2. Μείωση των γραφειοκρατικών εμποδίων που αφορούν την ίδρυση νέων επιχειρήσεων.
3. Δημόσια οικονομικά και δαπάνες.
4. Ενίσχυση του φορολογικού συστήματος.
5. Ενστάλαξη κουλτούρας διαφάνειας και ακεραιότητας, με σκοπό την καταπολέμηση της διαφθοράς.
6. Καταπολέμηση των ολιγοπωλίων και των καρτέλ μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και της μεταρρύθμισης της αγοράς.
Επιπλέον, κατά την ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΟΟΣΑ, ο Αλ. Τσίπρας ανέφερε πως η κυβέρνηση επιδιώκει να διευρύνει την ατζέντα και σε περαιτέρω άξονες, όπως την πράσινη ανάπτυξη, την κοινωνική οικονομία, τα νέα δικτυακά συστήματα και τα επιχειρηματικά οικοσυστήματα.
Η Ελλάδα σέβεται τη συμφωνία
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με την καταβολή των δόσεων από τους εταίρους, ο πρωθυπουργός τόνισε πως "εμείς κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε. Προχωράμε στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων. Είμαστε έντιμοι απέναντι στους εταίρους μας. Θεωρούμε ότι πρέπει και οι εταίροι μας να είναι έντιμοι απέναντι στην Ελλάδα".
Σε κάθε περίπτωση, ο Αλ. Τσίπρας ξεκαθάρισε πως "δεν υπάρχει κάποιος λόγος ανησυχίας. Ακόμα και αν το επόμενο διάστημα δεν υπάρξει εκταμίευση δόσης, η Ελλάδα είναι βέβαιο ότι θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της".
"Όμως", πρόσθεσε, "αν δεν υπάρξει αυτό, σημαίνει ότι στο πλαίσιο μιας συμφωνίας υπάρχει κάποιος που την υλοποιεί και κάποιος που θέλει να τη δυναμιτίσει. Άρα το πρόβλημα είναι ο σκεπτικισμός που δημιουργείται σε μας, αλλά και σε όλο τον κόσμο, ότι αυτή η συμφωνία δεν θα μπορέσει να προχωρήσει αποτελεσματικά και εποικοδομητικά".
Η τρόικα εκβίαζε μόνο για τις περικοπές
"Η βασική διαφορά προηγούμενων προγραμμάτων με τις μεταρρυθμίσεις που τώρα θέλουμε να κάνουμε είναι ότι το προηγούμενο πρόγραμμα είχε βασικό στόχο την εσωτερική υποτίμηση και όχι τις διαρθρωτικές αλλαγές, όχι τις μεταρρυθμίσεις για κοινωνική δικαιοσύνη" τόνισε ο Αλ. Τσίπρας. Και πρόσθεσε:
"Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, από την πλευρά της λεγόμενης τρόικας, είδαμε πολλές φορές, πάρα πολλές φορές -θέλω να είμαι δίκαιος και απέναντι στις προηγούμενες κυβερνήσεις που δέχθηκαν πιέσεις- εκβιασμούς ότι, εάν δεν μειωθούν συντάξεις, εάν δεν μειωθούν μισθοί, εάν δεν γίνουν απολύσεις, δεν θα δοθούν οι δόσεις. Δεν είδαμε, όμως, ποτέ κάποιον αντίστοιχο εκβιασμό, για παράδειγμα, για μεταρρυθμίσεις δομικές στην κατεύθυνση της απόδοσης δικαιοσύνης".
Οι εργαλειοθήκες αποτελούν παρελθόν
"Επιθυμούμε μια νέα σχέση με τον ΟΟΣΑ, μακριά από τις εργαλειοθήκες του παρελθόντος, οι οποίες ποτέ δεν είχαν γίνει αποδεκτές από τους πολίτες ως ένα δικό τους σύνολο μεταρρυθμίσεων" τόνισε στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του οργανισμού. Ο πρωθυπουργός επισήμανε πως το χρέος της χώρας δεν είναι βιώσιμο και χρήζει αναδιάρθρωσης, ενώ ξεκαθάρισε πως οι προτεραιότητες της κυβέρνησης αφορούν την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.
"Για την Ελλάδα η εποχή της λιτότητας, των Μνημονίων και της τρόικας έχει παρέλθει" υπογράμμισε ο Αλ. Τσίπρας. Και πρόσθεσε: "Δεν μπορούμε πλέον να υποκρινόμαστε ότι δεν υπάρχει ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα ως αποτέλεσμα των υφεσιακών πολιτικών της εσωτερικής υποτίμησης. Δεν μπορούμε πλέον να υποκρινόμαστε ότι το δημόσιο χρέος της χώρας είναι βιώσιμο και εξυπηρετήσιμο, όταν ανέρχεται περίπου στο 178% του ΑΕΠ, με τους τόκους περίπου στα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως μέχρι το 2021, και μετά στα 11 δισεκατομμύρια ευρώ και το 2022 στα 24,5 δισεκατομμύρια ευρώ".
Οι άμεσες μεταρρυθμίσεις
Αναφερόμενος στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός επισήμανε τα ζητήματα της ανθρωπιστικής κρίσης και την πάταξη του λαθρεμπορίου: "Οι άμεσες προτεραιότητες της μεταρρυθμιστικής μας προσπάθειας είναι η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και η απελπιστική ανάγκη να αντιμετωπιστεί το χρόνιο πρόβλημα στην Ελλάδα σε σχέση με τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά". Και πρόσθεσε:
"Όσον αφορά το πρώτο, καμία αριστερή κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει από οπουδήποτε αλλού παρά από την αντιμετώπιση της πρόσβασης, για παράδειγμα, σε τροφή, στέγη και ενέργεια. Όσον αφορά το δεύτερο, μεταξύ άλλων, θα στοχεύσουμε στο λαθρεμπόριο καυσίμων και καπνού, θα κάνουμε πιο αυστηρή τη νομοθεσία σχετικά με τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, θα ενισχύσουμε την ανεξαρτησία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, ενώ θα εξασφαλίσουμε την πλήρη λογοδοσία και διαφάνεια των λειτουργιών της και θα διευρύνουμε τον ορισμό της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής, ενώ θα καταργήσουμε τη φορολογική ασυλία".
"Η μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα", σημείωσε ο Αλ. Τσίπρας, "είναι πιο δύσκολο εγχείρημα. Έχουμε ήδη ξεκινήσει με τον εξορθολογισμό της ίδιας της κυβέρνησης. Για παράδειγμα, έχουμε ήδη μειώσει τον αριθμό των υπουργείων. Θα προωθήσουμε μηχανισμούς για καλύτερους διορισμούς, αξιολογήσεις και καθιέρωση δίκαιων διαδικασιών για τη μεγιστοποίηση της κινητικότητας ανθρώπινων και άλλων πόρων στο πλαίσιο του δημόσιου τομέα.
Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για τη δραστική βελτίωση της αποτελεσματικότητας των κεντρικών και τοπικών κυβερνητικών υπηρεσιών στοχεύοντας τις δημοσιονομικές διαδικασίες, την αναδιάρθρωση της διαχείρισης και την ανακατανομή των πόρων που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σωστά".
Σε ό,τι αφορά τον τομέα της οικονομίας, ο πρωθυπουργός σημείωσε πως "θα επιδιώξουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις σε βασικούς τομείς και να αξιοποιήσουμε τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους πιο αποτελεσματικά, εξετάζοντας κάθε περίπτωση χωριστά και σεβόμενοι το δημόσιο συμφέρον.
Για παράδειγμα, πρέπει να ενοποιήσουμε το ΤΑΙΠΕΔ με διάφορους φορείς διαχείρισης των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων (που σήμερα είναι διασκορπισμένοι σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα) με σκοπό την ανάπτυξη των κρατικών περιουσιακών στοιχείων και την αύξηση της αξίας τους μέσω μικροοικονομικών μεταρρυθμίσεων και μεταρρυθμίσεων σχετικά με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας".
Αναφερόμενος στις περαιτέρω μεταρρυθμίσεις που επιδιώκει η ελληνική κυβέρνηση, ο Αλ. Τσίπρας παρουσίασε τέσσερις άξονες δράσεων. Αναλυτικότερα, ο πρωθυπουργός ανέφερε τα εξής:
1. Πράσινη ανάπτυξη
"Σύμφωνα με τις προτεραιότητες που εξήγγειλε η νέα Επίτροπος της Ε.Ε. για το περιβάλλον, θα θέλαμε να γίνει η Ελλάδα ένας ηγέτης στις στρατηγικές του πράσινου μετασχηματισμού. Μερικές από τις μείζονες αλλαγές θα πραγματοποιηθούν μέσω της εισαγωγής των κατανεμημένων συστημάτων (στον τομέα της ενέργειας ή των αποβλήτων, για παράδειγμα), αλλά αυτό μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς, όπως οι κατασκευές και ο βιομηχανικός σχεδιασμός".
2. Κοινωνική οικονομία
"Η κοινωνική οικονομία έχει αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης και έχει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες στα χρόνια που έρχονται. Πρέπει να προωθήσουμε ένα θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα εντοπίζει τα σημεία συμφόρησης για τη μελλοντική ανάπτυξή του, θα παρέχει υποστήριξη στους οργανισμούς που μπορούν να ξεπεράσουν αυτά τα σημεία συμφόρησης, ενώ θα ενθαρρύνει τις συνέργειες με άλλους τομείς της οικονομίας".
3. Νέα δικτυακά συστήματα
"Η πληροφορική έχει πλέον δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για δικτυακά συστήματα και κινείται προς μια παραγωγή με βάση τα κοινά στοιχεία. Η εφαρμογή της, όπως προκύπτει από την ευρωπαϊκή εμπειρία, είναι ευρεία: από την κοινωνική φροντίδα μέχρι τον τραπεζικό τομέα και από τα τρόφιμα μέχρι την εκπαίδευση. Μια τέτοια προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική στην Ελλάδα, όχι μόνο λόγω της αδυναμίας των υφιστάμενων θεσμών, αλλά και λόγω του μεγάλου αριθμού ειδικευμένων ατόμων που τώρα είτε είναι άνεργοι είτε στο εξωτερικό, καθώς και λόγω των πολλών απομακρυσμένων νησιωτικών ή ορεινών περιοχών".
4. Επιχειρηματικά οικοσυστήματα (clusters)
"Η δημιουργία των οικοσυστημάτων παραγωγής μπορεί να προσφέρει σημαντικά κίνητρα για να παραμείνουν επιχειρήσεις στην Ελλάδα, αντί να φύγουν στο εξωτερικό. Ένα οικοσύστημα μπορεί να περιλαμβάνει συνένωση υποδομών, εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, σύμπραξης με δημόσια πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα με τρόπο που να μεγιστοποιεί τα οφέλη της επένδυσης στη συνεργασία".