ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
Η άμεση, πολυεπίπεδη και αποφασιστική απόκρουση από την κυβέρνηση της προσπάθειας της Τουρκίας να ανοίξει θέμα στο Αιγαίο είχε αποτέλεσμα η Άγκυρα να αποσύρει κακήν κακώς την προκλητική NOTAM (αγγελία 889/15), με την οποία δέσμευε για ασκήσεις το μισό Αιγαίο μέχρι το τέλος του έτους.
Η αλλαγή στις μέχρι τώρα συνήθεις πρακτικές σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής είναι σαφής, αφού ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς -με τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα-, αντί να μπει σε διαδικασία μακροσκελών συζητήσεων, όπως συνήθιζαν οι προκάτοχοί του, προχώρησε άμεσα στην "αναχαίτιση" της τουρκικής πρόκλησης προχωρώντας σε διαβήματα προς τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, την Ε.Ε., τον ICAO και στην Άγκυρα από τον Έλληνα πρέσβη Κυριάκο Λουκάκη, ενώ σειρά θα είχε και ο ΟΗΕ χθες, αν δεν είχε προλάβει η Άγκυρα να αποσύρει τη NOTAM.
Η διαμαρτυρία προς την τουρκική πλευρά, μάλιστα, έγινε σε ιδιαίτερα σκληρό τόνο, με δεδομένο πως επρόκειτο για πρωτοφανή σε εύρος και διάρκεια αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και σε μια περίοδο που η ελληνική πλευρά προετοιμαζόταν να προχωρήσει σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στην επανενεργοποίηση των σχετικών επιτροπών.
Η απόσυρση της NOTAM 889/15, που εξεδόθη την Παρασκευή, με δύο διαδοχικές NOTAM χθες, απέδειξε -όπως επεσήμανε με δήλωσή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γαβριήλ Σακελλαρίδης- ότι "η αποτελεσματική διπλωματία γίνεται αθόρυβα, χωρίς τυμπανοκρουσίες, αλλά με αποφασιστικότητα και σχέδιο". Μάλιστα ο Γ. Σακελλαρίδης σχολίασε και τη βιασύνη της Ν.Δ. και ιδίως του Αντώνη Σαμαρά που έσπευσε "να ζητήσει σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής ελάχιστες ώρες πριν τελεσφορήσει η ελληνική διπλωματία και αποσυρθεί η τουρκική ΝΟΤΑΜ", η οποία τον εκθέτει.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξέφρασε και την έκπληξή του για το γεγονός ότι "ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ζήτησε ενημέρωση απευθείας από τη στρατιωτική ηγεσία και όχι από την πολιτική". Κάποιος που ήταν μέχρι πριν από έναν μήνα πρωθυπουργός θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής" κατέληξε.
H NOTAM 889/15 και η απόσυρση
Την Παρασκευή 27.2 η Τουρκία εξέδωσε NOTAM με την οποία θα δέσμευε από τη Δευτέρα 2 Μαρτίου και για δέκα μήνες, δηλαδή μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2015, μια τεράστια έκταση στο Αιγαίο, που εκτείνεται από τη Λήμνο μέχρι τη Σκύρο, σε περιοχή που βρίσκεται εντός FIR Αθηνών και περνά πάνω από ελληνικό έδαφος, για στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά.
Μετά τα διαβήματα της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία δούλεψε "αθόρυβα", αλλά αποτελεσματικά και με την είδηση να δημοσιοποιείται δύο ημέρες αργότερα, αργά το βράδυ της Κυριακής, η Άγκυρα εξέδωσε την πρώτη NΟΤΑΜ (Α900/15) στις 11 το πρωί της Δευτέρας, με την οποία ακύρωνε το αίτημα για ασκήσεις στο κομμάτι πάνω από τη Λήμνο και στις 14.30 εξέδωσε ακόμη μία NOTAM (Α904/15) όπου απέσυρε όλο το πρωτοφανές σε εύρος και έκταση "πακέτο".
Πρόκειται για μία ακόμη πλήρη δικαίωση της στρατηγικής του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, ο οποίος προχώρησε σε απευθείας καταγγελία αναδεικνύοντας το θέμα στους διεθνείς οργανισμούς και την Τουρκία. Εντυπωσιακή είναι η πληροφορία πως στο διάβημα που έγινε το βράδυ της Κυριακής στην οικία του μόνιμου αντιπροσώπου του ΝΑΤΟ, ενώ στην αρχή ο αντιπρόσωπος σχολίασε πως επρόκειτο για διμερές ζήτημα, μετά την ενημέρωση παραδέχθηκε ότι πρόκειται για ζήτημα που "αφορά όλη τη συμμαχία".
Τα αποκλειστικά έγγραφα
Η "Αυγή" φέρνει πρώτη στο φως τα έγγραφα του υπουργείου Εξωτερικών με τις οδηγίες του γ.γ. του υπουργείου Δημήτρη Παρασκευόπουλου προς τον Έλληνα πρέσβη στην Άγκυρα Κυριάκο Λουκάκη αναφορικά με το έκτακτο διάβημα διαμαρτυρίας για την "παράνομη δέσμευση εκτεταμένης περιοχής (Πεδίο Βολής) στο Αιγαίο για διεξαγωγή τουρκικών ασκήσεων και εντός εθνικού εναέριου χώρου", καθώς και το διάβημα προς την Ε.Ε., το ΝΑΤΟ και τον ΙCAO.
Στο έγγραφο προς την ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα ζητείται από τον Κυρ. Λουκάκη να τονίσει στην τουρκική πλευρά ότι "η εν λόγω ενέργεια συνιστά κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών κανόνων του διεθνούς δικαίου και ρυθμίσεων ICAO" και πως "η τουρκική εμμονή εν προκειμένω είναι ακατανόητη, διότι θέμα πεδίων βολής συζητείται επί σχεδόν σαράντα έτη, γεγονός που καταδεικνύει ότι είναι ευαίσθητο και πολύπλοκο, εξ ου και απαιτεί ενδελεχή μελέτη και πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης".
Στο έγγραφο προς Ε.Ε, ΝΑΤΟ και ICAO τονίζεται ιδιαίτερα η παραβίαση "βασικών κανόνων του ICAO", του διεθνούς δικαίου, και τονίζεται πως η τουρκική δέσμευση "θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την ασφάλεια της αεροπλοΐας στην περιοχή". "Η εν προκειμένω τουρκική ενέργεια είναι ακόμη περισσότερο προκλητική και επικίνδυνη γιατί έρχεται μία μόλις ημέρα αφότου η ελληνική πλευρά γνωστοποίησε επίσημα στην Τουρκία την πρόθεσή της να επανενεργοποιηθούν οι επαφές για ΜΟΕ (που επί διετία τελούσαν σε αναστολή) και η Άγκυρα είχε αντιδράσει απολύτως θετικά".
Η ελληνική επιχειρηματολογία ενισχύεται με τη γεωπολιτική διάσταση, που συνιστά πάγιο επιχείρημα της νέας κυβέρνησης και του Νίκου Κοτζιά. Όπως επισημαίνεται, "η ελληνική κυβέρνηση με νηφαλιότητα, συνέπεια και υπευθυνότητα συμβάλλει ουσιαστικά στις πολύπλευρες προσπάθειες για συγκράτηση της αποσταθεροποίησης της περιοχής Αν. Μεσογείου - Μέσης Ανατολής - Βορείου Αφρικής".