Βρυξέλλες. Γ. Δαράτος
Ύστερα από σκληρές, σκληρότατες διαπραγματεύσεις, όλες τις τελευταίες ημέρες που η έντασή τους έφτασε στο αποκορύφωμα, χθες το απόγευμα στις Βρυξέλλες η Ευρωζώνη έκανε αποδεκτό το ελληνικό αίτημα για τετράμηνη και όχι εξάμηνη, παράταση, δηλαδή μέχρι τις 30 Ιουνίου, του προγράμματός της που ονομάζεται επίσημα. «Κύρια σύμβαση χρηματοδοτικής διευκόλυνσης» (master financial facility agreement), αφού και οι δύο πλευρές έκαναν υποχωρήσεις από τις αρχικές τους θέσεις.
Η διαδικασία επικύρωσης από τα τέσσερα εθνικά κοινοβούλια (Γερμανία, Φινλανδία, Αυστρία, Ολλανδία) θα ξεκινήσει την Τρίτη, αφού η Αθήνα θα στείλει στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα τον πρώτο κατάλογο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θέλει να προωθήσει σύντομα.
Χρειάστηκαν τέσσερις και πλέον ώρες εντατικών παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων μεταξύ επτά ατόμων, του προέδρου της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι, του ΥΠΟΙΚ της Γερμανίας Β. Σόιμπλε, του ΥΠΟΙΚ της Ελλάδας Γ. Βαρουφάκη, του προέδρου του Eurogroup Γ. Ντάισελμπλουμ, του αρμόδιου για τις οικονομικές υποθέσεις επιτρόπου Πιέρ Μοσκοβισί και της γενικής διευθυντού του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, που εκτελούσαν συνεχείς διαδρομές μεταξύ των γραφείων του Β. Σόιμπλε και του Γ. Βαρουφάκη, οι οποίοι όλο αυτό το διάστημα απέφυγαν να συναντηθούν μεταξύ τους.
Ντράγκι: Συμφωνία τώρα
Ο Μ. Ντράγκι προειδοποίησε σε αυστηρό τόνο τους ενδιαφερόμενους ότι οφείλουν πάση θυσία να καταλήξουν σε μια απόφαση σήμερα (χθες) λέγοντας ότι "η κατάσταση με τις ελληνικές τράπεζες είναι κρίσιμη (αποσύρσεις καταθέσεων) και δεν υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο χρόνου". "Ο κίνδυνος" είπε, δεν αφορά "μόνο την Ελλάδα, αλλά και την υπόλοιπη Ευρωζώνη, που βρίσκεται σε μια περίοδο εύθραυστης ανάπτυξης, με αρνητικό πληθωρισμό και με την ανεργία στα ύψη". Οι προτροπές - προειδοποίησεις του κ. Ντράγκι ήταν ακριβώς εκείνο το είδος της πίεσης που έκανε όλους να εντείνουν τις διαβουλεύσεις τους και να καταλήξουν σε μια συμφωνία - περίγραμμα.
Με τη χθεσινή συμφωνία που συζητήθηκε μισή ώρα πριν τη σύνοδο του Eurogroup, η Ελλάδα δεσμεύεται να ολοκληρώσει την αξιολόγηση του υφιστάμενου προγράμματος, ενώ από την πλευρά της η ΕΚΤ θα αρχίσει να προσφέρει φτηνή ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες αγοράζοντας ελληνικά ομόλογα που αυτές διακατέχουν. Παράλληλα, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να περάσει μια σειρά από μέτρα στο πλαίσιο της «ευελιξίας» του τρέχοντος προγράμματος, αλλά μέχρι να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα μέσα στο τετράμηνο δεν θα υλοποιήσει νομοθετικά τις εξαγγελίες της.
Ντάισελμπλουμ: Αποκαταστήσαμε την εμπιστοσύνη
«Ήταν μια πολύ δύσκολη συζήτηση, γιατί έπρεπε κατ' αρχάς να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ της της Ελλάδας και των εταίρων της" είπε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο οποίος είπε ακόμη "ότι αποφασίστηκε, ύστερα από ελληνικό αίτημα, τα 10,9 δισ. ευρώ του ΤΧΣ που έχουν απομείνει από την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών να παραμείνουν στην Ελλάδα για τις τράπεζες, αν αυτές τα χρειαστούν", χωρίς να διευκρινίσει αν αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των "κόκκινων" δανείων.
Για το υφιστάμενο πρόγραμμα, είπε ότι θα ολοκληρωθεί η αξιολόγησή του στη βάση του, αλλά θα χρησιμοποιηθεί η ευελιξία που είναι αναγκαία για την Ελλάδα.
Όταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων, θα δοθούν στην Ελλάδα τα 7,2 δισ. ευρώ που απομένουν ως δόσεις και το 1,8 δισ. ευρώ των κερδών της ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα.
Η Ελλάδα, συνέχισε, δεσμεύεται για μεταρρυθμίσεις, καθώς και ότι δεν θα πάρει κανένα μέτρο με αρνητικό αντίκτυπο στον προϋπολογιμό της. Το ίδιο δεσμεύεται και σχετικά με την αποπληρωμή του χρέους της στους δανειστές της.
Ενδιαφέρον εμφανίζει η δέσμευση των εταίρων να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του χρέους στο πλαίσιο της απόφασης του Eurogroup του 2012, καθώς και το να επανεξετάσουν, μειώνοντας το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της χώρας.
Όπως είπε ο ίδιος, πρώτη ενέργεια της Αθήνας είναι η παρουσίαση μέχρι το βράδυ της Δευτέρας ενός πρώτου πακέτου μεταρρυθμίσεων (διοικητική μεταρρύθμιση, φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή, διαφθορά, διαφάνεια κ.λπ.), ώστε την Τρίτη να ξεκινήσει η διαδικασία της επικύρωσης από τα εθνικά κοινοβούλια.
Η αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος θα γίνει κανονικά από έναν μηχανισμό που δεν θα λέγεται τρόικα, αλλά ευρωπαϊκοί θεσμοί, ενώ για την εκταμίευση των υπόλοιπων δόσεων θα χρειάζεται ομόφωνη απόφαση του Eurogroup, λαμβάνοντας υπόψη την επίτευξη μέχρι εκείνη τη στιγμή των στόχων.
Μικρότερα πλεονάσματα, ρύθμιση χρέους
Η Ελλάδα δεν έθεσε θέμα για απομείωση του χρέους της, αλλά αυτό θα αντιμετωπιστεί και στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης, και στη βάση της απόφασης του Eurogroup (Νοέμβριος 2012).
Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, η συμφωνία δεν προβλέπει τη λήψη πρόσθετων μέτρων, εισπρακτικών και μεταρρυθμίσεων, πλην εκείνων του προγράμματος, πράγμα που ερμηνεύεται ότι έχει τελειώσει η φιλολογία με το περιεχόμενο του μέιλ Χαρδούβελη.
Είναι προφανές από τις διάφορες δηλώσεις χθες ότι οι εταίροι της χώρας μας έχουν την πρόθεση να μειώσουν τις απαιτήσεις του Μνημονίου για πρωτογενή πλεονάσματα στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης που είχαν καθοριστεί στο 3% του ΑΕΠ για φέτος και στο 4,5% για το 2016 και το 2017, ενώ η κυβέρνηση ζητάει να μειωθούν στο 1,5% του ΑΕΠ.
Πλήρης ρευστότητα από ΕΚΤ
Η χθεσινή απόφαση σημαίνει επίσης ότι τις επόμενες ημέρες, πιθανότατα την Τετάρτη, αφού η Ελλάδα συνεχίζει να είναι σε πρόγραμμα, η ΕΚΤ θα αρχίσει να δέχεται ως εγγύηση για παροχή ρευστότητας τα ελληνικά ομόλογα με μηδενικό κόστος δανεισμού. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα αναμένεται να μπει και στο νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (αγορά ομολόγων κρατών - μελών) ύψους 1,1 τρισ. ευρώ για τους επόμενους 18 μήνες.
Αξίζει να λεχθεί η δήλωση του ΥΠΟΙΚ του Λουξεμβούργου Πιέρ Γκραμένια, που συνοψίζει επιγραμματικά το περιεχόμενο της συμφωνίας. Όπως είπε ο ίδιος, "η Ελλάδα ήθελε την ευελιξία εκτός του προγράμματος εμείς τη θέλουμε εντός του προγράμματος. Συνεπώς οι φίλοι μας οι Έλληνες οφείλουν να μας δώσουν σήμερα (χθες) ρητές εγγυήσεις ότι θα αποπληρώσουν τα δάνεια που έχουν λάβει και δεν θα πάρουν μονομερή μέτρα".
