ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ*
Πρωτοχρονιάτικη γιορτή ετοιμάζουν στην Αμυγδαλέζα ομάδα μεταναστών δεύτερης γενιάς με τη συνεργασία της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία μάλιστα καλεί για συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης για διανομή στους κρατουμένους. Επαινετή προσπάθεια, παρότι θυμίζει λίγο τις πάλαι ποτέ επισκέψεις πολιτικών στα στρατόπεδα της χώρας. Το ίδιο επαινετή είναι και κάθε απόπειρα που προσπαθεί να ομορφύνει λίγο τη ζωή των ανθρώπων που βρίσκονται κλεισμένοι σε αυτές τις ιδιότυπες φυλακές του σήμερα, όπως το μικρό πλατάνι που έχει φυτέψει «μπάτσος» στην Αμυγδαλέζα και περιμένει να γίνει δέντρο κάποια μέρα.
Όμως η Αμυγδαλέζα του σήμερα είναι κρανίου τόπος. Ένας τόπος όπου κρατούνται άνθρωποι για να εξαναγκαστούν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους, καθώς η παρουσία τους στην Ελλάδα κρίνεται δυσβάστακτο άγος. Κι όμως αυτοί δεν επιστρέφουν! Προτιμούν να περάσουν 18 μήνες σκοτώνοντας τον χρόνο τους στην Αμυγδαλέζα, χτυπώντας τα χαλίκια δώθε-κείθε, παίζοντας με καμιά αυτοσχέδια μπάλα ή με πόδια πλαστικού τραπεζιού «κρίκετ».
Το 2014 μάλιστα το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους βάπτισε το κρέας ψάρι για να συνεχίσει να τους κρατά στις ανά την Ελλάδα Αμυγδαλέζες και μετά τους 18 μήνες, υπό τον περιοριστικό όρο της υποχρεωτικής διαμονής στους χώρους κράτησης, έως ότου ξεκουμπιστούν να φύγουν. Δεν το έγραψε, αλλά το εννοούσε, όταν σημείωνε ότι η καταφανώς έκνομη λύση, που πρότεινε και εν τέλει υιοθετήθηκε, προστατεύει το δημόσιο συμφέρον, καθώς τυχόν απελευθέρωση των κρατουμένων θα έχει αποτέλεσμα την "αύξηση του πληθυσμού των μη νόμιμων μεταναστών στο εσωτερικό, με τις εντεύθεν δυσμενείς συνέπειες στη δημόσια τάξη και ασφάλεια". Έτσι τους κρατάμε πλέον και 21 και 22 και 23 και ήδη κάποιοι έχουν κλείσει και 25 μήνες. Και πάλι δεν φεύγουν, ούτε εμείς μπορούμε να τους διώξουμε.
Θα γελάσει λίγο το χείλι τους με τα αφρικανικά κρουστά την Πρωτοχρονιά, θα φάνε λίγο καλύτερα και θα βάλουν κάνα ρούχο πάνω τους, αλλά θα περιμένουν πότε θα ανοίξει η πόρτα να βγουν έξω, μπας και καταφέρουν να βρουν καμιά δουλίτσα, ας είναι και στις Μανωλάδες του σήμερα, γιατί ο δρόμος που διάλεξαν είναι συνήθως χωρίς επιστροφή.
Δυσβάστακτο άγος οι μετανάστες με τις εντεύθεν δυσμενείς συνέπειες κατά το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Πλην όμως, από το 2012 που ξεκίνησε αυτός ο πειραματισμός με τη βιομηχανοποίηση της κράτησης, ξοδεύονται χρήματα για να στοιβάζουμε κοντέινερ στη μέση του πουθενά. Αυτό που καταφέραμε είναι να ξοδέψουμε ωραίες ευρωπαϊκές ενισχύσεις για να αυξήσουμε από το 2012 έως σήμερα τον πληθυσμό των κρατούμενων μεταναστών από 3.000 σε περίπου 7.000 (με στόχο τις 10.000), χωρίς να έχει υπάρξει εμφανής αλλαγή στον αριθμό απελάσεων (επιστροφών) που παραμένει διαχρονικά σταθερός. Όποιος δεν βγαίνει από την Αμυγδαλέζα, βρίσκεται και πάλι παράνομος και ξανά πάλι μέσα με ορίζοντα 18μηνο. Αποτέλεσμα, κάποια χρόνια και πολλά λεφτά χαμένα.
Από την άλλη οικογένειες προσφύγων, μικρά παιδιά που χάνουν τους γονείς τους, όπως το τετράχρονο κοριτσάκι που βρέθηκε προχθές στον Έβρο δίπλα στον νεκρό πατέρα της, έρχονται συνέχεια στην Ελλάδα. Και η Ελλάδα ψάχνει να βρει χώρο, έστω προσωρινά, να τους φιλοξενήσει και δεν μπορεί, όπως με τους Σύρους του Συντάγματος. Κι ενώ η Ελλάδα έχει 7.000 περίπου θέσεις κράτησης, δεν έχει ούτε 1.000 θέσεις φιλοξενίας, και αυτές σε διάφορες ΜΚΟ, υποχρηματοδοτούμενες και συντηρούμενες σε μεγάλο βαθμό από τη φιλανθρωπία και τον εθελοντισμό. Κι ενώ η Ελλάδα έφτιαξε από το 2012 πέντε Αμυγδαλέζες, συνολικής χωρητικότητας περίπου 5.000 θέσεων, δεν έφτιαξε ούτε μία θέση φιλοξενίας.
Μήπως αντί για αστυνομικούς που φυλάνε κρατούμενους, θα έπρεπε να προσλάβουμε εκπαιδευτικούς, να μάθουν οι άνθρωποι ελληνικά ή και αγγλικά, να μπορούν να συνεννοούνται; Μήπως αντί για Αμυγδαλέζες να φτιάχναμε κέντρα φιλοξενίας και υποδοχής και να φυτεύαμε μαζικά πλατάνια, τουλάχιστον να μείνει κάτι;
* Ο Β. Παπαδόπουλος είναι μέλος της Ομάδας Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών
