Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Σκηνικό τρόμου έχει στηθεί σε πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης για το πού οδεύει η Ελλάδα με την επίσπευση της προεδρικής εκλογής και την πιθανότητα αυτή να οδηγήσει σε πρόωρες κάλπες, οι οποίες ενδεχομένως θα βγάλουν μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Είναι ένα σκηνικό που θυμίζει πολύ εκείνο του 2012, ειδικά μεταξύ των δύο διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων, αλλά με μία ειδοποιό διαφορά, για την ώρα τουλάχιστον: Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί αποφεύγουν να πάρουν θέση, είναι φειδωλοί στις δηλώσεις τους και, όταν κάνουν, βγάζουν την κασέτα: μιλούν για προόδους, για μεταρρυθμίσεις που πρέπει ακόμη να γίνουν και για την αισιοδοξία τους ότι η Ελλάδα θα βγει από το πρόγραμμα με ενισχυμένη επιτήρηση και προληπτική πιστωτική γραμμή την επόμενη μέρα.
Ενδεικτικές αυτού του κλίματος ήταν οι δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μετά τη συνάντησή του με τον Ευάγγελο Βενιζέλο -«ολοκληρώστε πρώτα το πρόγραμμα και συζητάμε για τα επόμενα βήματα» είπε, χωρίς να αναφερθεί σε πολιτική... αστάθεια-, αλλά και η σπουδή της εκπροσώπου της Κομισιόν να διορθώσει τις εντυπώσεις που προκλήθηκαν από τις προχθεσινές δηλώσεις της υπέρ του υποψήφιου Προέδρου της Δημοκρατίας Σταύρου Δήμα, λέγοντας χθες ότι «εμείς δεν παίρνουμε θέση με κανέναν τρόπο».
ΔΝΤ: Ερχόμαστε τον Ιανουάριο
Ακόμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο -ο «σκληρός» της τρόικας στις διαπραγματεύσεις- αντιδρά σαν να μην τρέχει τίποτε και ο εκπρόσωπός του αρνείται να σχολιάσει εάν η αποστολή του Ταμείου θα επηρεαστεί από ενδεχόμενη προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Αντιθέτως, δήλωσε χθες ότι πρόθεση του ΔΝΤ είναι να επιστρέψει στην Ελλάδα τον Ιανουάριο για να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, ενώ ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι η Ελλάδα δεν θέλει να πάρει το υπόλοιπο μέρος του δανείου του ΔΝΤ, το πρόγραμμα του οποίου λήγει το 2016, αλλά «θα επιδιώξει να συνεχίσει την τρέχουσα συμφωνία σε προληπτική βάση». Κοντολογίς, τα συμπεφωνημένα δάνεια που δεν έχουν εκταμιευτεί ακόμη θα μετατραπούν σε προληπτική πιστωτική γραμμή - κάτι που έχει κάνει το ΔΝΤ και σε πολλές άλλες χώρες.
Αλλά και ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί εμφανίζεται... άνετος. Αφού τις προάλλες είχε δηλώσει ότι «όποια κι αν είναι η απόφαση του Ελληνικού Κοινοβουλίου υπάρχουν τρόποι για να προχωρήσουμε», χθες ανακοίνωσε ότι θα έρθει στην Ελλάδα στις 13 Δεκεμβρίου. Κι αυτό για να δείξει ότι «είμαστε στο πλευρό της Ελλάδας και του λαού της, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις για εργασία και ανάπτυξη».
Ο φαύλος κύκλος της κινδυνολογίας
Βέβαια το κλίμα τρόμου στον διεθνή Τύπο, σε συνδυασμό με τις δραματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά περί κινδύνου Grexit -που αλληλοτροφοδοτούνται, όχι απαραίτητα επίτηδες- ενισχύουν την προϋπάρχουσα καχυποψία των αγορών έναντι της Ελλάδας, που οδηγεί στην εκτίναξη των spread των ελληνικών ομολόγων και στα απανωτά "κραχ" στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Και με τη σειρά της η εκτίναξη των spread πολλαπλασιάζει τα κινδυνολογικά δημοσιεύματα στον Τύπο.
Χθες τον χορό έσυρε το πρακτορείο Bloomberg, με ένα τηλεγράφημα με τίτλο «Η Ελλάδα ξαναπαίζει το σενάριο της καταστροφολογίας», στο οποίο επισημαίνεται ότι «η πολιτική αναστάτωση στην Ελλάδα, ο καταποντισμός των αγορών μετοχών και ομολόγων, η απειλή χρεοκοπίας και εξόδου από το ευρώ στήνουν ένα σενάριο που κατά έναν περίεργο τρόπο είναι αντίστοιχο με τα εφιαλτικά σενάρια του 2010 και του 2011». Σύμφωνα με το Bloomberg ο κλυδωνισμός της ελληνικής κυβέρνησης προκαλεί «έναν νέο γύρο καταστροφολογικής κερδοσκοπίας», πλην όμως «σήμερα η Ευρώπη είναι καλύτερα προετοιμασμένη».
Για τους συντάκτες του Bloomberg το χειρότερο σενάριο είναι να γίνουν εκλογές, να κερδίσει ο ΣΥΡΙΖΑ και να μην έχει αυτοδυναμία. Σ' αυτή την περίπτωση ο Αλ. Τσίπρας «θα τελματωθεί σε διαβουλεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης, παράλληλα με τις προσπάθειες να διασφαλίσει τη δόση του προγράμματος στήριξης μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου».
Welt: "Η ευρωκρίση ζει και βασιλεύει"
Για τη συντηρητική εφημερίδα Welt, πάλι, η Ελλάδα απειλεί το ευρώ. «Το δράμα με επίκεντρο την Ελλάδα καθιστά σαφές ότι η ευρωκρίση ζει και βασιλεύει. Η ωραία ιστορία των Μέρκελ και Σία περί νέας σταθερότητας στην Ευρωζώνη παραμένει ένα παραμύθι» γράφει ο σχολιαστής της και καλεί τους Ευρωπαίους εταίρους να πάρουν αποφάσεις: «Είτε θα κρατήσουν τεχνητά στην επιφάνεια τη χώρα, με νέα δάνεια δισεκατομμυρίων και ένα νέο κούρεμα, παρά τη μεταρρυθμιστική κόπωση, τα τεχνάσματα στον σχεδιασμό του προϋπολογισμού και την πολιτική κρίση, είτε θα τραβήξουν χειρόφρενο. Σ' αυτή την περίπτωση η Ελλάδα θα έπρεπε να βγει από το ευρώ. Φυσικά θα έπρεπε οι Ευρωπαίοι να στηρίξουν και στη συνέχεια τη χώρα με δισεκατομμύρια. Αλλά αυτό θα ήταν μία καλή επένδυση».
Οι Financial Times, πάλι, επισημαίνουν μια άλλη διαφορά του σήμερα από το κλίμα τρόμου που επικρατούσε το 2012: «Είναι αξιοσημείωτο ότι το γεγονός ότι το κόστος δανεισμού στις υπόλοιπες χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης επηρεάστηκε ελάχιστα» γράφουν και συμπεραίνουν ότι αυτή «η σχετική ηρεμία δείχνει ότι η πολιτική κρίση στην Ελλάδα, η οποία προ τριετίας κινδύνευσε να οδηγήσει σε κατάρρευση το οικοδόμημα του ενιαίου νομίσματος, μπορεί πλέον να μην αποτελεί υπαρξιακή απειλή για την Ευρωζώνη». Επιπλέον, η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η προοπτική μίας κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν αποτελεί πλέον τόσο μεγάλο ταμπού για τις Βρυξέλλες, ενώ πριν από μόλις δύο χρόνια οι ηγέτες της Ευρωζώνης φοβούνταν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική φυγή καταθετών από τις τράπεζες και σε έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ».
Όταν ο Βενιζέλος ζητεί στήριξη για το αυτονόητο
Ολοκληρώθηκε η επίσκεψη του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βερολίνο με τη συνάντηση που είχε χθες με τον Γερμανό ομόλογό του, αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομίας και Ενέργεια, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ. Μετά τη συνάντηση ο Βενιζέλος δήλωσε ότι ζήτησε από το SPD, πρόεδρος του οποίου είναι ο Γκάμπριελ, «να βοηθήσει στην ομοσπονδιακή Βουλή, ώστε να εγκριθεί πριν από τα Χριστούγεννα η παράταση του προγράμματος κατά δύο μήνες για τεχνικούς λόγους και η μετάβαση της Ελλάδας στη νέα εποχή, μέσω της προληπτικής πιστωτικής γραμμής».
Ο Βενιζέλος εμφανίστηκε ικανοποιημένος από την «πάρα πολύ θετική» ανταπόκριση που έδειξε ο Γκάμπριελ, όπως είπε. Πλην όμως, από το βράδυ της Τρίτης είχε ξεκαθαρίσει ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι το θέμα της δίμηνης παράτασης του ελληνικού προγράμματος θα συζητηθεί την ερχόμενη εβδομάδα στη γερμανική Βουλή, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπήρξε η παραμικρή υπόνοια ότι η κυβερνητική κοινοβουλευτική πλειοψηφία στο Βερολίνο θα μπορούσε να δυσκολευτεί να την εγκρίνει με συνοπτικές διαδικασίες. Το SPD άλλωστε ψήφισε «ναι», ενώ ήταν στην αντιπολίτευση, σε όλα τα «πακέτα» για την Ελλάδα. Θα ήταν λίγο δύσκολο να αλλάξει στάση τώρα.
Κατά τα λοιπά ο Βενιζέλος μίλησε, όπως είπε, με τον Γκάμπριελ «για την πραγματική οικονομία της Ελλάδας, για τη διμερή συνεργασία, για τις επενδυτικές ευκαιρίες, για την ανάγκη να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας».
