ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΛΙΓΓΩΝΗΣ
Ένα σαββατοκύριακο έντονων παζαριών, που θα σηματοδοτήσουν την τελική υποχώρηση της κυβέρνησης έναντι της τρόικας, έχει ξεκινήσει από χθες για το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς μετά τα εκβιαστικά τελεσίγραφα από την Κομισιόν, το ΔΝΤ και εν γένει την τρόικα, Αντ. Σαμαράς και Ευ. Βενιζέλος αποφάσισαν να αφήσουν στην άκρη τις "κόκκινες γραμμές" και να κάνουν "ό,τι χρειάζεται" προκειμένου να ολοκληρωθεί η πέμπτη και τελευταία αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας από την τρόικα.
Μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων στο Παρίσι, που επιβάρυνε κι άλλο το κλίμα για το Μέγαρο Μαξίμου, η κυβέρνηση αποφάσισε να αφήσει στην άκρη τις ενστάσεις της και να προσπαθήσει να βρει γέφυρες επικοινωνίας με την τρόικα. Έτσι, δέχθηκε τις επί της ουσίας απαιτήσεις των "τροϊκανών" και πλέον η κυβέρνηση αναλώνεται στις "λεπτομέρειες" του παζαριού, που θα οδηγήσουν σε μέτρα τα οποία είναι μεν σκληρά και δυσάρεστα, αλλά, κατ' εκτίμηση των κυβερνητικών παραγόντων, θα είναι πολιτικά διαχειρίσιμα - έστω και με οριακό τρόπο.
Σε κάθε περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε, η κυβέρνηση έχει πει "ναι σε όλα" επί της ουσίας. Για παράδειγμα, δέχθηκε τις εκτιμήσεις της τρόικας για δημοσιονομικό κενό περί τα 2,5 δισ. ευρώ, εξ ου και στη δέσμη προτάσεων που έφυγε χθες από το υπουργείο Οικονομικών προς την τρόικα περιλαμβάνονται δεσμεύσεις για αύξηση του "χαμηλού" ή και "λαϊκού" ΦΠΑ. Επίσης, το Μαξίμου φέρεται να δεσμεύεται για αναθεώρηση της ρύθμισης για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών σε 100 δόσεις, αλλά και "βαριές" παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό, όπως η κατάργηση όλων των προβλέψεων για πρόωρη σύνταξη με αύξηση των ορίων ηλικίας για τους δικαιούχους πρόωρης συνταξιοδότησης.
Παζάρι για... τις "λεπτομέρειες"
Βεβαίως, δεν έχουν όλα προαποφασιστεί, αφού η κυβέρνηση συνεχίζει να... δίνει μάχη, αλλά μόνο για τις λεπτομέρειες. Μ' άλλα λόγια, δεσμεύεται για κατάργηση, επί της ουσίας, των πρόωρων συντάξεων, προκειμένου να αποφύγει άλλες, ευρύτερες παραμετρικές αλλαγές στο ασφαλιστικό, όπως αύξηση γενικών ορίων ηλικίας ή μείωση κύριων συντάξεων. Επίσης, εμφανίζεται πρόθυμη να αυξήσει τον "λαϊκό" ΦΠΑ του 6,5% σε 9 ή 10% σε Τύπο, εισιτήρια θεάτρου, ξενοδοχεία, προκειμένου να αποφύγει την αύξηση στον ΦΠΑ των φαρμάκων ή βασικών διατροφικών ειδών. Ωστόσο, η απόφαση να προωθήσει νέα μέτρα προκειμένου να "εξευμενίσει" τους πιστωτές είναι δρομολογημένη, ανεξαρτήτως των τελικών "λεπτομερειών". Όπως προαναφέρθηκε, χθες αναμενόταν να "φύγουν" από το υπουργείο Οικονομικών οι προτάσεις της κυβέρνησης προς την τρόικα για τα νέα μέτρα, με κορυφαία στελέχη του υπουργείου, αλλά και του Μαξίμου, να εκτιμούν πως πλέον κυβέρνηση και τρόικα έρχονται πολύ κοντά σε συμφωνία. Μάλιστα, κορυφαία κυβερνητική πηγή δεν απέκλειε το ενδεχόμενο να αφιχθεί η τρόικα στην Αθήνα ώς τα μέσα της εβδομάδας, ώστε να "κλειδώσουν" τα νέα μέτρα και να δρομολογηθεί το τέλος της πέμπτης αξιολόγησης του παρόντος Μνημονίου.
"Τροπολογία" ή μίνι πραξικόπημα
Βεβαίως, τα μέτρα είναι βαριά και το ερώτημα "πώς μπορούν να περάσουν από τη Βουλή" συνεχίζει να ταλανίζει τον Αντ. Σαμαρά και τον Ευ. Βενιζέλο. Οι συγκυβερνώντες πολιτικοί αρχηγοί εμφανίζονται διστακτικοί να προωθήσουν τη νέα συμφωνία στη Βουλή ως έχει -ή, τελοσπάντων, όπως θα έχει μετά το "πράσινο φως" της τρόικας- και προσπαθούν να βρουν τρόπους προκειμένου να περιοριστεί το κοινοβουλευτικό ρίσκο για την κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, εξετάζονται δύο βασικά σενάρια: το πρώτο προβλέπει ότι τα μέτρα θα "ενσωματωθούν" στον προϋπολογισμό με... τροπολογία (κάτι που είναι πρωτοφανές στα κοινοβουλευτικά χρονικά...). Αυτό, αυτομάτως, σημαίνει ότι οι βουλευτές θα κληθούν εκβιαστικά να επικυρώσουν την νέα συμφωνία και τα νέα μέτρα ως "κομμάτι" του προϋπολογισμού, που παραδοσιακά επέχει χαρακτήρα ψήφου εμπιστοσύνης για την κάθε κυβέρνηση. Άλλωστε, κατά τη συζήτηση στη Βουλή, που θα ολοκληρωθεί με τη σχετική ψηφοφορία τα μεσάνυχτα της επόμενης Κυριακής, Αντ. Σαμαράς και Ευ. Βενιζέλος θα ξεδιπλώσουν -για μία ακόμη φορά- το αφήγημα των... "τελευταίων μέτρων", διανθισμένο με τα γνωστά ρητορικά σχήματα περί "πατριωτικού καθήκοντος" και "εξόδου από το Μνημόνιο".
Το δεύτερο σενάριο που εξετάζει το Μέγαρο Μαξίμου -καίτοι ακραίο- είναι να προωθηθούν τα νέα μέτρα με... Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου και έτσι, να παρακαμφθεί πραξικοπηματικά η Βουλή και να απομειωθεί το ρίσκο που ενέχει η οποιαδήποτε κοινοβουλευτική ψηφοφορία - ακόμη και αυτή για τον προϋπολογισμό του κράτους. Αν επιλεγεί, πάντως, αυτή η "λύση", αυτό θα σημαίνει ότι η κυβέρνηση μπαίνει σε προεκλογικούς ρυθμούς, αφού η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου θα μείνει σε εκκρεμότητα ως την προεδρική εκλογή - και, άρα, ώς τις... εθνικές εκλογές που πιθανότατα θα ακολουθήσουν.
"Καμία πολιτική διαπραγμάτευση"
Πώς, όμως, έφτασε η κυβέρνηση, από την αφήγηση περί "εξόδου από το Μνημόνιο" και περί "συναινετικού διαζυγίου με το ΔΝΤ", να λαμβάνει νέα μέτρα και να δέχεται την ισότιμη παρουσία του Ταμείου και στην "επόμενη μέρα"; Στο Μαξίμου υποστηρίζουν ότι το ΔΝΤ ανέλαβε τον ρόλο του "σκληρού" καθ' όλο αυτό τον μήνα των τελικών διαπραγματεύσεων, προκειμένου να κατοχυρώσει τον ρόλο του στην "επόμενη μέρα". Ωστόσο, με δεδομένο ότι και οι άλλοι δύο "τροϊκανοί" ακολουθούσαν κατά πόδας τον εκπρόσωπο του Ταμείου, η κυβέρνηση ήρθε αντιμέτωπη με την καθαρή άρνηση των δανειστών να αφήσουν την Ελλάδα να βγει από το Μνημόνιο. Και, μπορεί εδώ και καιρό ο πρωθυπουργός και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης να είχαν επιλέξει ως τακτική να "ροκανίζουν" τον χρόνο, όμως η απειλή Βρυξελλών, Βερολίνου και Ουάσιγκτον για παράταση του Μνημονίου έπαιξε καταλυτικό ρόλο για την κυβερνητική κυβίστηση. Κάπως έτσι, η κυβέρνηση τώρα όχι μόνο ετοιμάζεται να υπογράψει τη θανατική καταδίκη της προωθώντας σκληρά μέτρα, αλλά ταυτόχρονα αποδέχθηκε και μια "λύση" για την "επόμενη μέρα" που είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα και τις φιλοδοξίες όλων των δανειστών.
Δύο πιστωτικές γραμμές και νέο Μνημόνιο
Ήδη από την περασμένη Πέμπτη, ο Ευ. Βενιζέλος, έπειτα από σύσκεψη με τον Αντ. Σαμαρά στο Μαξίμου, επισημοποίησε τις πληροφορίες πως η κυβέρνηση δέχεται παράταση του Μνημονίου, με "επιχείρημα" να μην χαθεί η εναπομείνασα δόση για... μερικές ημέρες. Επίσης, το Μαξίμου αποδέχθηκε την ισότιμη παρουσία του ΔΝΤ στην "επόμενη μέρα". Φιλοδοξία της κυβέρνησης είναι να είναι μία η προληπτική γραμμή και σ' αυτήν να μετέχει το ΔΝΤ με τα 9 δισ. ευρώ ως μέλος μιας νέας "τρόικας". Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι εν τέλει η κυβέρνηση θα δεχθεί δύο γραμμές προληπτικής πίστωσης: μία του ΔΝΤ, με τα χρήματα που θα έδινε το 2015 και το 2016, και άλλη μία, την ECCL, των Ευρωπαίων εταίρων, που θα θέτουν τους... δικούς τους όρους. Μ' άλλα λόγια, διπλή γραμμή προληπτικής πίστωσης, διπλή επιτήρηση και σκληροί όροι που θα περιγράφονται σε ένα νέο Μνημόνιο. Το οποίο, είτε θα κληθεί η κυβέρνηση να επικυρώσει περί τα μέσα Ιανουαρίου μέσω της Βουλής, είτε θα το "χρησιμοποιήσει" ως απειλή, προκειμένου να εκβιάσει τους βουλευτές κατά την προεδρική εκλογή. Και ο εκβιασμός, αν επικρατήσει αυτό το σενάριο, θα είναι "βγάλτε Πρόεδρο ή πάμε σε εκλογές χωρίς να είναι κατοχυρωμένη η χρηματοδότηση της χώρας". Αλλιώς, αν επιλέξουν να ακολουθήσουν και τη δωδεκάτη ώρα τις οδηγίες των δανειστών, θα περάσουν τη συμφωνία με τα νέα μέτρα, θα ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες εκλογής Προέδρου και θα ακολουθήσει ένα εκλογικό χαρακίρι για τον Αντ. Σαμαρά, αλλά και για τον Ευ. Βενιζέλο...
