Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Από το πρωί έσπασαν τα τηλέφωνα από τα γερμανικά ραδιόφωνα. «Γιατί απεργούν τα συνδικάτα στην Ελλάδα;». «Έχει συμμετοχή η απεργία;». «Πώς εξηγείτε τις αντιδράσεις των πολιτών, όταν εμείς μαθαίνουμε ότι η Ελλάδα ήταν πρωταθλήτρια στην ανάπτυξη το τρίτο τρίμηνο της χρονιάς;».
Αυτό το ενδιαφέρον ήταν μάλλον αναπάντεχο. Η ερώτηση που θα ανέμενα ήταν τι θα γίνει τώρα με την τρόικα. Πλην όμως, για τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, η... δυστοκία στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και τα -για μια ακόμη φορά- ασφυκτικά χρονικά περιθώρια δεν ήταν το μείζον θέμα. Σαν να θεωρούν περίπου δεδομένο ότι βλέπουν μια ακόμη επανάληψη του ίδιου έργου, που δεν έχει πια σασπένς.
Δεν είναι μόνο η... κούραση από τις τεχνικές λεπτομέρειες, που αφορούν τις ζωές κάποιων άλλων, είναι και οι χαμηλοί τόνοι που κρατά το επίσημο Βερολίνο, που δεν δίνουν υλικό για σχόλια κι αναλύσεις. Άλλωστε η επιθυμία της γερμανικής κυβέρνησης είναι γνωστή από καιρό. Η Ελλάδα πρέπει να κάνει τα μαθήματά της, «να εφαρμόσει πλήρως το πρόγραμμα» - και κατά προτίμηση να μην μείνει χωρίς στενό μαρκάρισμα, διότι, έτσι και χαλαρώσει η επιτήρηση, θα χαλαρώσει και η δημοσιονομική προσαρμογή. Και ποιος είναι καλύτερος για να κρατά τα γκέμια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο;
Πεπεισμένοι είναι γι' αυτό οι Μέρκελ και Σόιμπλε, όπως πεπεισμένοι είναι και για την αδυναμία της Ελλάδας να σταθεί χωρίς στήριξη στις αγορές. Την οποία στήριξη -τώρα τη λένε γενικόλογα... μεταβατική φάση, κάποτε ο Σόιμπλε την έλεγε «τρίτο πακέτο»- προσπαθούν να επιβάλουν με τους όρους τους, χωρίς ωστόσο να ρισκάρουν ένα οριστικό ναυάγιο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Αθήνας και πιστωτών.
Τα λεφτά που δάνεισαν στη χώρα είναι πολλά, το πολιτικό κεφάλαιο που ξόδεψαν για να επιβάλουν αυτού του είδους τη «διάσωση» είναι μεγάλο, ενώ και η κατάσταση στην Ευρωζώνη είναι τόσο εύθραυστη, ώστε να μην αντέχει ένα καινούργιο κραχ.
Ωστόσο, ακόμη κι αν υπογείως το Βερολίνο ανακατεύεται στη διαπραγμάτευση - και μιλούσε τις προηγούμενες μέρες για «αισιοδοξία», εκτιμώντας ότι πάντα στο τέλος βρίσκεται μια διέξοδος- επισήμως παίζει συνεχώς την ίδια κασέτα: «Πρώτα η αξιολόγηση και μετά το συζητάμε». Έτσι και λίγο πριν γίνει γνωστό το ναυάγιο στο Παρίσι η εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δήλωνε στο Βερολίνο ότι «προϋπόθεση για όλες τις περαιτέρω συζητήσεις αποτελεί η ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης».
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Σόιμπλε, «το ευρωπαϊκό πρόγραμμα εκπνέει αυτήν τη χρονιά. Αυτή είναι η συμφωνία. Παρόλα αυτά σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να συζητηθεί και το ποια θέματα πρέπει να συζητηθούν, συμπεριλαμβανομένης της βιωσιμότητας του χρέους. Οι προϋποθέσεις γι' αυτό έχουν τεθεί με σαφήνεια. Το Eurogroup έχει σταθερά και κατ' επανάληψη δηλώσει ότι είναι έτοιμο να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, να βοηθήσει την Ελλάδα και στη συνέχεια. Τώρα, όμως, το θέμα πρώτα είναι να κλείσει η τρέχουσα αξιολόγηση. Αυτή είναι η προϋπόθεση για όλες τις περαιτέρω συζητήσεις».
Στο ερώτημα εάν ο Σόιμπλε θα ήθελε ως λύση μια εξάμηνη παράταση του ελληνικού προγράμματος, η εκπρόσωπός του πέταξε την μπάλα στην εξέδρα επαναλαμβάνοντας ότι η διαπραγμάτευση γίνεται μεταξύ Ελλάδας και τρόικας κι όχι μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου: «Όταν αυτή η αξιολόγηση θα έχει ολοκληρωθεί, οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών θα ασχοληθούν με το ποια θα είναι η συνέχεια. Ο στόχος δεν έχει αλλάξει, ο στόχος είναι να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα όπως έχει συμφωνηθεί».
«Το ευρώ είναι αμετάκλητο για όλους»
Πάντως, με την εξαίρεση του προέδρου του ινστιτούτου Ifo Χανς Βέρνερ Ζιν, ο οποίος δεν καλείται πλέον τόσο συχνά στα τηλεοπτικά πλατό, και των στελεχών της ευρωσκεπτικιστικής «Εναλλακτικής για τη Γερμανία», που εσχάτως μαλώνουν μεταξύ τους για άλλα θέματα, κανείς δε βάζει πια στο Βερολίνο στο στόμα του τη λέξη Grexit.
Καλού - κακού, ωστόσο, ο «σωτήρας» του ευρώ, όπως υποστηρίζουν οι Αμερικανοί, ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, μιλώντας χθες στο πανεπιστήμιο του Ελσίνκι (στη χώρα που συντάσσεται σχεδόν πάντα με τη γερμανική άποψη για τη διαχείριση της κρίσης) επέμεινε ότι το ευρώ είναι αμετάκλητο για όλους.
«Εάν υπάρχουν μέρη της Ευρωζώνης που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση εντός της ένωσης, τότε μπορεί να υπάρξουν αμφιβολίες για το εάν θα πρέπει τελικά να αποχωρήσουν. Το ευρώ είναι και πρέπει να είναι αμετάκλητο για όλα τα κράτη - μέλη, όχι μόνο επειδή το λένε οι Συνθήκες, αλλά επίσης επειδή δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ένα νόμισμα χωρίς αυτόν τον όρο» είπε ο Ντράγκι απαντώντας εμμέσως πλην σαφώς σε όσους αναφέρουν τελευταία πως ακόμη δεν έχει λήξει οριστικά το θέμα του Grexit.
«Σε μία νομισματική ένωση, η οικονομική πορεία μίας χώρας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως καθαρά εθνικό πρόβλημα» είπε και συμπλήρωσε: «Μία βασική παρερμηνεία αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη είναι πως αποτελούν οικονομικές ενώσεις χωρίς πολιτική ενοποίηση. Αυτό αντικατοπτρίζει τη βαθιά παρανόηση του τι σημαίνει οικονομική ένωση: Είναι από τη φύση της πολιτική».
Αυτό είναι άλλωστε και το ισχυρό πλεονέκτημα της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τον κεντρικό τραπεζίτη της: «Εάν η ένωσή μας αποδείχθηκε πιο ανθεκτική τα τελευταία χρόνια από ό,τι περίμεναν πολλοί, αυτό οφείλεται μόνο στο ότι εκείνοι που αμφισβητούσαν είχαν παρερμηνεύσει την πολιτική της διάσταση. Υποτίμησαν τα πολιτικά θεμέλια της ένωσής μας και τους δεσμούς μεταξύ των μελών και το ύψος του πολιτικού κεφαλαίου που έχει επενδυθεί σε αυτή».
